پیام سپاهان

آخرين مطالب

گردن آویزی از جنس خوراکی با طعم شیرین مقالات

گردن آویزی از جنس خوراکی با طعم شیرین
  بزرگنمايي:

پیام سپاهان - برزک، شهری کوهستانی در 50 کیلومتری کاشان است، نشسته بر در دامنه شمالی کوه‌های کرکس با بهار و تابستانی معتدل و زمستانی سرد. 70 درصد از گل محمدی شهرستان کاشان دراز گلستان‌های برزک برداشت می‌شود.
برزک را به قالی و گلیم، عرقیجات، گردو، بادام، شاتوت و جوزقندش می‌شناسند. شیرینی دست سازی گران قیمت که نه تنها برزکی‌ها که اهالی قمصر، پایتخت گل سرخ ایران هم به تهیه آن شهره اند.
 
شهری در امتداد کوه‌های کرکس و 27 کیلومتری کاشان که صنعت قالی بافی، گلابگیری، صابون سازی، شیشه سازی و جوزقند سازی در آن رونق دارد.
دانش تولید جوزقند به شماره 1852 با محوریت قمصر و برزک تیر سال 98 در فهرست میراث فرهنگی ناملموس کشور به ثبت رسیده است.
مرغوبترین جوزقند با پودر هسته تلخ زردآلو
عباس تراب زاده مسئول تدوین پرونده‌های ثبتی اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان اصفهان، جوزقند را از خشکبار مناطق کوهستانی کاشان خواند و به خبرنگار ما اینطورتوضیح داد: جوزقند با نوعی هلوی محلی به نام «الگ» یا آلو، انجیر و نوعی گلابی تهیه می‌شود و البته در برزک و قمصر و مناطق کوهستانی بیشتر آن را با «الگ» و آلو درست می‌کنند، چون با ته مزه ترش‌تر، متقاضی بیشتری دارد.
او افزود: پس از نیمه خشک کردن «الگ» و کندن پوست آن، هسته میوه را نیز خارج می‌کنند، پس از آن بادام، پودر نخودچی یا پودر هسته تلخ زردآلو را با قند می‌سایند و داخل میوه الگ که هسته آن خارج شده می‌ریزند و زیر آفتاب می‌گذارند تا خشک شود.
به گفته این کارشناس میراث فرهنگی، مرغوبترین و مقوی‌ترین جوزقند، جوزقندی است که با پودر هسته تلخ زردآلو تهیه و به دلیل اینکه اکنون الگ کمتر پیدا می‌شود، طرفداران بیشتری پیدا کرده است.


شیرینی که تولیدش چند روز طول می‌کشد
معصومه احمدیان از اهالی شهر برزک شیوه تهیه جوزقند را با جزییا بیشتری توضیح می‌دهد و می‌گوید: جوزقند را با میوه‌هایی مثل هلو، انجیر، الگ، زردآلو و گلابی می‌توان درست کرد؛ برای این کار ابتدا به طور مثال هسته هسته زردآلو را خارج می‌کنیم یا بادام تلخ را می‌شکنیم و مغز آن را جدا می‌کنیم، می‌جوشانیم و پس از گرفتن پوسته‌های آن و تمیز کردنش آن را تا سه روز در آب فراوان قرار می‌دهیم، اما هر روز آب ظرف را عوض می‌کنیم تا مغز‌ها کاملا شیرین شود.
او ادامه داد: پس از سه روز مغز‌ها را از آب در می‌آوریم، در آفتاب خشک و پودر می‌کنیم و به آن کمی پودر هل، زنجبیل و دارچین و به میزان لازم شکر اضافه می‌کنیم.
این بانوی برزکی اضافه کرد: میوه مورد نظر را نیز پوست کنده در آفتاب نیمه خشک می‌کنیم، سپس با ایجاد سوراخ کوچکی در ته میوه هسته آن را بیرون می‌آوریم و پودر‌های آماده شده را داخل آن قرار می‌دهیم تا پرشود، بعد آن را می‌بندیم و چند ساعت استراحت می‌دهیم و با قالب‌های مخصوص قالب می‌زنیم؛ جوزقند بعد از یک روز، آماده خوردن است.
به گفته خانم احمدیان، بعضی‌ها فصل تهیه جوزقند، روز‌های پرکار و منبع درآمد خوبی دارند، اما متاسفانه برخی نیز تخلف و با ترکیب پودر جوزقند با آرد نخودچی و بادام زمینی، جنس نامرغوبی تحویل مردم می‌دهند.
خاطرات کودکی با طعم شیرین گردن آویز جوزقند مادربزرگ
زهرا شیخی از دیگر بانوان اهل برزک است که خاطرات شیرینی از تهیه جوزقند در خانه مادربزرگش دارد. او به یاد می‌آورد: در کودکی زمانی که از کاشان به برزک و خانه مادر بزرگش می‌رفته، گلوبند جوزقند را می‌دیده که روی دیوار پستو (اتاق ویژه خشکبار) یا به قول او گنجینه خشکبار مادر بزرگش آویزان شده و چشمک می‌زند.

پیام سپاهان

این بانوی برزکی ادامه می‌دهد: در دورهمی‌ها به خصوص در فصل زمستان و زیر کرسی یا دیدوبازدید‌های نوروزی، مادربزرگ از میهمانانش با جوزقندی که روی سینی مسی کنگره‌دار آراسته بود همراه با مغز گردو و بادام شورکرده و بوداده، برگه خشک شده زردآلو و آلو و پوشه یا تَنده بوداده (مغز شیرین شده هسته تلخ زردآلو یا بادام تلخ) در پیاله‌های چینی گل قرمز، پذیرایی می‌کرد و جالب اینکه هیچ وقت از جوزقندی که با مرارت تهیه کرده بود نمی‌خورد و همه را بین فرزندان و نوه‌ها تقسیم می‌کرد.
خانم شیخی می‌گوید: جوزقند ترش مزه را با آلو بخارا، جوزقند شیرین را با الگ و گنجونی (که امروز کمتر شده) تهیه می‌کنند.
به گفته او، الگ میوه مرداد تا شهریور، آلو میوه پایان تابستان تا پایان پاییز و گنجونی (نوعی گلابی) میوه اوایل پاییز است و هر خانواده‌ای که این میوه‌ها را داشته باشد می‌تواند در یک دوره چند ماهه جوزقند تهیه و کسب درآمد کند.
این بانوی برزکی در موردمرحله نهایی تهیه جوزقند اینطور می‌گوید: بعد از اینکه داخل میوه‌های نیمه خشک را با مغزگردو، بادام، فندق و هسته شیرین شده زردآلو و پودر قند پر کردند با سوزن، نخ را از میوه‌ها رد می‌کنند و آن‌ها را به شکل گردن بندی به هم پیوسته در می‌آورند و آماده خشک کردن می‌کنند.
خانم شیخی معتقد است جوزقندی که محتویات آن با شکر یا آرد نخودچی پرشود کیفیت ندارد و در طول زمان آرد نخودچی داخل جوزقند سفت و گلوله گلوله می‌شود و خوردن آن خوشایند نیست.
جوزقند، سرگرمی درآمدزای پاییزی بانوان قمصر
زهره اللهیاری از فعالان فرهنگی اجتماعی قمصر است که با جمع آوری مستندات توانست زمینه معرفی جوزقند و ثبت ملی دانش تهیه آن را فراهم کند. او در این زمینه گفت: در نیمی از سال که برداشت گل‌های محمدی، گلابگیری و حضور گردشگران، رونق دارد قمصری‌ها روز‌های پرکاری را می‌گذرانند، اما در نیمی دیگر از سال بسیاری از خانواده‌ها منبع درآمدی ندارند.
این فعال فرهنگی اجتماعی ادامه داد: برای ایجاد اشتغال و درآمدزایی با مشورت و هم فکری برخی ریش سفید‌ها به ایده پرورش درخت الگ به دست مردان و تهیه جوزقند به همت زنان رسیدیم و در همین مسیر پیگیر ثبت ملی دانش تهیه جوزقند شدیم.


درختان الگ مانند گل محمدی در قمصر قدمتی دیرینه دارند و به جرات می‌توان گفت نخستین بار نهال آن در قمصر بارور شده. خانم اللهیاری با گفتن این مطلب می‌گوید: بانوان قمصری نسل به نسل هنر تهیه جوزقند را انتقال داده اند و اکنون بیشتر بانوان قمصری فصل پاییز به جوزقند سازی مشغول می‌شوند.
او اضافه می‌کند: جوزقندی که اواخر تابستان و در فصل پاییز تهیه می‌شود در مکان‌هایی خنک و دور از نور نگهداری خواهد شد تا در زمستان و به خصوص شب یلدا کام خانواده‌ها را شیرین کند.
ارزش غذایی جوزقند
علیرضا زارعی نسب کارشناس مسئول واحد بهبود تغذیه مرکز بهداشت کاشان گفت: تهیه خشکبار ترفند دیرین بشر برای نگهداری طولانی‌تر میوه هاست و با اینکه امروز از دستگاه‌های خشک کن و ... برای این منظور استفاده می‌شود، اما برای تهیه خشکباری مثل جوزقند همان روش‌های سنتی مرسوم است.
او افزود: در تهیه جوزقند از مغزیجاتی استفاده می‌شود که به دلیل داشتن ترکیبات غذایی متعدد و اسید‌های چرب مفید، به سلامت افراد کمک می‌کنند.
این کارشناس تغذیه اضافه کرد: میوه‌های خشک هم سرشار از ویتامین‌ها و ریزمغذی‌ها هستند.
جوزقند شیرینی است گران قیمت، با طعم تاریخ و سنت، میراثی که در مقایسه با رقبای امروزی اش سالم‌تر است و می‌توان آن را مانند تحفه‌ای به ارمغان برد. از این ظرفیت، برای ایجاد کسب و کار‌های خرد و درآمدزایی نباید غافل شد.
 


 

لینک کوتاه:
https://www.payamesepahan.ir/Fa/News/376328/

نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield
مخاطبان عزیز به اطلاع می رساند: از این پس با های لایت کردن هر واژه ای در متن خبر می توانید از امکان جستجوی آن عبارت یا واژه در ویکی پدیا و نیز آرشیو این پایگاه بهره مند شوید. این امکان برای اولین بار در پایگاه های خبری - تحلیلی گروه رسانه ای آریا برای مخاطبان عزیز ارائه می شود. امیدواریم این تحول نو در جهت دانش افزایی خوانندگان مفید باشد.

ساير مطالب

نیاز اصفهان به حمایت و دیپلماسی در حوزه کلان هنر و تئاتر

افزایش 43 درصدی پرونده های صلح و سازش در اصفهان

خداحافظی با بنزین سوپر

ارسال 18 اثر به سی و چهارمین جشنواره تئاتر استان اصفهان

دستگیری عوامل اصلی ناامن‌سازی جاده‌ها در جنوب کشور

بیانیه بسیج دانشجویی مهاباد بمناسبت گرامیداشت روز دانشجو

خداحافظی با بنزین سوپر در ایران

لغت‌نامه جام جهانی قطر منتشر شد

آپدیت اندروید 13 برای گلکسی A13 5G، گلکسی A51 5G و XCover 5 منتشر شد

قیمت طلا، سکه و ارز 15 آذرماه 1401؛ طلا و سکه عقب نشینی کردند

پرداخت حقوق کارکنان دولت در سال آینده بر اساس میزان بهره‌وری صورت می‌گیرد

دیدار چهره به چهره مدیرکل بنیاد استان گیلان با جامعه ایثارگری

رفع مشکلات جامعه ایثارگری نیاز به مدیریت جهادی و تلاش شبانه‌روزی دارد

شهدا درس ایثار را از مکتب ائمه اطهار(ع) آموختند

اجرای 5 اثر راه‌یافته به جشنواره تئاتر استان اصفهان

خداحافظی با بنزین سوپر پس از عرضه بنزین یورو 5 در ایران

برنامه هیأت‌های اصفهان همزمان با دهه اول فاطمیه

رئیس جمهوری کره جنوبی: اعتصاب کامیون‌داران شبیه تهدیدات اتمی کره شمالی است

سی‌وچهارمین جشنواره تئاتر استان اصفهان تشریح شد

احتمال خداحافظی بنزین سوپر در آینده نزدیک

تفاهم‌نامه همکاری بین دانشگاه هنر اصفهان و ترانسیلوانیای رومانی امضا شد

بیش از 10 هزار قرارداد پژوهشی ارتباط با دانشگاه و جامعه در دانشگاه‌ها اجرا شده است

کامیون‌دارانی که توسط اغتشاشگران مورد تعرض قرار گرفته‌اند جبران خسارت می‌شوند

هوای اصفهان ناسالم برای گروه‌های حساس

دستگیری عوامل اصلی ناامن سازی جاده‌ها در جنوب کشور

خداحافظی با بنزین سوپر در ایران/ بنزین یورو 5 چه زمانی تزریق می‌شود؟

بازگشایی 3 نماد معاملاتی در بازار فرابورس ایران

اضافه شدن 2 پلاتوی جدید در پردیس هنر اصفهان

پدر شهیدان خیبری دهاقان آسمانی شد

بنزین سوپر از جایگاه های سوخت می رود | این نوع بنزین جایگزین می شود

کشف 100 میلیارد اموال مسروقه از مخفیگاه سارقان منازل در اصفهان

‌میزبان سی‌و‌چهارمین جشنواره تئاتر ‌اصفهان مشخص شد

اجرای برنامه‌های سلامت‌محور در مراکز نگهداری معلولین منطقه 4

برنامه مسابقات لیگ برتر بسکتبال بانوان در هفته‌های هشتم و نهم

پر آب شدن رودخانه خلیفان در پی بارش‌های اخیر

سیر تا پیاز زندان‌های سیاسی پهلوی در یک کتاب

3 معبر اصلی منطقه 14 مناسب‌سازی شد

دست پژوهشگران از شعر زنان جنوبی خالی است!

مذاکرات اپل برای انتقال تولید آی‌پد به هند

بازی/ Super Starfish؛ در دنیایی انتزاعی امتیاز بگیرید

قیمت شیائومی واچ S2 و هدفون شیائومی بادز 4 لو رفت

وجود 50 نقطه حادثه‌خیز در ارومیه

پیش‌بینی یخبندان و وارونگی دما در استان البرز

کشف 16 دستگاه تولید ارز دیجیتال قاچاق در آران‌وبیدگل

مهار شعله‌های آتش در کارگاه تزریق پلاستیک خمینی‌شهر

صفحه نخست روزنامه‌های اصفهان، 15 آذر

کاهش 62 درصدی حوادث ناشی از کار در بخش ساختمان ایلام

52 درصد جمعیت استان زنجان تحت پوشش بیمه تامین اجتماعی است

بیش از 300 میلیارد تومان تسهیلات اشتغالزا توسط صندوق کارآفرینی امید لرستان پرداخت شد

مدیرکل آموزش فنی و حرفه‌ای زنجان: ایجاد مراکز هدایت شغلی در دانشگاه‌ها ضروری است