پیام سپاهان - خراسان / «وقت تغییر کاربری کتابخانه‌ها!» عنوان سرمقاله در روزنامه خراسان به قلم محمد بهبودی‌نیا است که می‌توانید آن را در ادامه بخوانید:
پویایی در هنر و فرهنگ، فقط به تولید آثار تازه محدود نمی‌شود؛ شیوه ارائه و دسترس‌پذیر کردن آن‌ها نیز اهمیت دارد. با این حال، به نظر می‌رسد در برخی از نهادهای فرهنگی ما، زمان متوقف شده است. کتابخانه‌ها یکی از همین نهادها هستند؛ فضاهایی که در بسیاری از موارد، در سکوت به حیات خود ادامه می‌دهند و فاصله‌شان با نیازهای فرهنگی جامعه هر روز بیشتر می‌شود.
در روزگار فناوری‌های نوین، شیوه‌های تازه ارائه فرهنگ، هنر و علم به یکی از دغدغه‌های جدی کشورهای مختلف تبدیل شده است. پژوهشگران، هنرمندان و فعالان فرهنگی برای یافتن راه‌هایی تازه به‌منظور عرضه محصولات فکری و هنری تلاش می‌کنند؛ اما کافی است نگاهی به وضعیت بسیاری از کتابخانه‌های خودمان بیندازیم تا متوجه شویم هنوز درگیر همان الگوهای قدیمی هستیم.
بیایید چند گام به عقب برگردیم و با یک مثال عینی شروع کنیم. آخرین باری که برای امانت گرفتن یک کتاب به کتابخانه مراجعه کردید، به چند سال پیش برمی‌گردد؟ سه سال؟ پنج سال؟ ده سال یا حتی بیشتر؟
اگر فشارهای اقتصادی ناشی از تورم و ناهماهنگی دخل‌وخرج، مجالی کوتاه به شما داد، همین امروز به نزدیک‌ترین کتابخانه محل زندگی‌تان بروید. چه تغییراتی در آن می‌بینید؟ در روزگاری که علم و فناوری هر روز پیشرفت می‌کند، ببینید کتابخانه و قفسه‌هایش نسبت به آخرین باری که به آنجا مراجعه کردید، چقدر تغییر کرده‌اند. اگر امکان ورود به مخزن کتابخانه را داشتید، کتابی بردارید و دستی روی آن بکشید. ببینید چه حجمی از گردوغبار روی کتاب‌ها نشسته است. از مسئول کتابخانه بپرسید آخرین بار چه زمانی مخزن کتابخانه به‌روزرسانی شده است؟ کمی که گفت‌وگوهایتان صمیمی‌تر شد، درباره میزان بودجه اختصاص‌یافته به کتابخانه هم سؤال کنید. احتمالاً پاسخ‌های جالبی خواهید شنید.
البته در این میان، مسئله دیگری هم وجود دارد. وقتی شاعران و نویسندگان ما به دلیل گرانی کاغذ و حمایت‌های ناچیز، برای انتشار آثارشان با دشواری‌های جدی روبه‌رو هستند و با انتشار کتاب‌هایشان قهر کرده‌اند، چطور می‌توان انتظار داشت قفسه کتابخانه‌ها همواره با آثار تازه و متنوع به‌روز شوند؟ وضعیت اقتصادی نشر و کمبود حمایت از تولید آثار تألیفی، بی‌تردید بر محتوای قفسه‌های کتابخانه‌ها نیز تأثیر می‌گذارد.
شاید از خودتان بپرسید دلیل این رفت‌وآمد میان موضوعات مختلف در این یادداشت چیست؟ مهم‌ترین دلیلش آغاز سی‌وچهارمین دوره هفته کتاب از ۲۳ تا ۳۰ آبان‌ماه با شعار «با کتاب گفت‌وگو کنیم» است؛ هفته‌ای که قرار است بار دیگر شاهد برگزاری برنامه‌هایی باشیم که بسیاری از آن‌ها شباهت زیادی به دوره‌های گذشته دارند. کتابخانه‌ها هم که باید یکی از مهم‌ترین ویترین‌های کتاب و کتاب‌خوانی باشند، همچنان با همان شیوه‌های قدیمی به کار خود ادامه می‌دهند.
بگذارید آب پاکی را روی دستتان بریزم. تا زمانی که بزرگ‌ترین ساختارشکنی و نوآوری برخی مسئولان کتابخانه‌ها و حوزه کتاب‌خوانی، بار زدن تعدادی کتاب پشت یک کامیون و انتقال آن‌ها از شهری به شهر دیگر باشد، آن هم فقط برای چند روز در هفته کتاب، نباید منتظر اتفاق تازه‌ای باشیم.
همه این‌ها را گفتم تا این نکته را بگویم: «چه زمانی قرار است کتابخانه‌ها در شیوه ارائه کتاب و خدمات فرهنگی خود تجدیدنظر کنند و اتفاق تازه‌ای رقم بزنند تا مردم دوباره با کتاب و خانه‌های کتاب آشتی کنند؟»
یکی از کتاب‌خوان‌هایی که همین چند روز پیش با او گفت‌وگو می‌کردم، با عصبانیت می‌گفت: «وقتی کتابخانه‌ها تا این اندازه خلوت و کم‌تحرک شده‌اند، نشانه‌ای از تغییر جدی در شیوه فعالیتشان دیده نمی‌شود و مسئولانشان هم به برگزاری برنامه‌های تکراری دلخوش‌اند، آیا بهتر نیست درباره تغییر کاربری این مکان‌ها فکر کنیم؟ تغییر کاربری‌ای که فعالیت‌های فرهنگی آن متناسب با نیاز نسل جدید باشد.»