پیام سپاهان - فرارو /متن پیش رو در فرارو منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست
مهرزاد بروجردی، استاد علوم سیاسی دانشگاه علم و فناوری میزوری، درباره ابعاد موضوع خروج ایران از NPT به فرارو گفت: «سود و زیان ناشی از این اقدام، بده‌بستان راهبردیِ اصلیِ خروج از پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای است. مهم‌ترین منفعت بالقوه از دیدگاه تهران، افزایش آزادی عمل برای حرکت به‌سوی ایجاد یک بازدارندگی هسته‌ای یا ایجاد ابهام درباره این است که آیا ایران می‌تواند در مدت کوتاهی به چنین قابلیتی دست یابد یا خیر. خطر متناظر این است که همان ابهامی که با هدف بازداشتن دشمنان ایجاد می‌شود، ممکن است در عوض آن‌ها را متقاعد کند که باید پیش از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای دست به اقدام بزنند.»
وی افزود: «این نکته را نیز باید به یاد داشت که خروج از NPT پرونده‌های پیشین را از بین نمی‌برد و لزوماً به تمامی تعهدات پادمانی یا تعهدات مربوط به استفاده صلح‌آمیز که به مواد و فناوری هسته‌ای تأمین‌شده در گذشته مرتبط هستند، پایان نمی‌دهد.»
بروجردی با تأکید بر آثار دوگانه این تصمیم، ادامه داد: «رفع محدودیت NPT در زمینه دستیابی به سلاح هسته‌ای، تأکید بر حاکمیت ملی و استقلال در تصمیم‌گیری، افزایش ابهام راهبردی، ایجاد مسیری بالقوه به‌سوی بازدارندگی هسته‌ای و افزایش اهرم چانه‌زنی در مذاکرات از جمله مزایای بالقوه خروج ایران از این معاهده هستند.»
این استاد دانشگاه اظهار داشت: «کاهش اعتماد بین‌المللی و تضعیف سازوکارهای راستی‌آزمایی، افزایش خطر حمله نظامی، تشدید تحریم‌ها و انزوای دیپلماتیک، احتمال ایجاد زنجیره‌ای از اشاعه هسته‌ای در خاورمیانه، احتمال از دست دادن برخی مزایا، در حالی که بعضی از تعهدات همچنان پابرجا می‌مانند، از جمله خطرات بالقوه این اقدام محسوب می‌شوند. باید به این موضوع توجه داشته باشیم که خروج از NPT به معنای دستیابی فوری به سلاح هسته‌ای نیست.»
معاون رئیس دانشگاه علم و فناوری میزوری، در پاسخ به این سؤال که آیا «طرف آمریکایی، تهدید ایران به خروج از NPT را معتبر ارزیابی میکند؟» اظهار داشت: «تا سپتامبر ۲۰۲۶، شواهد موجود نشان می‌دهد که واشنگتن احتمال خروج ایران از پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای را یک مسئله جدی در زمینه اشاعه هسته‌ای و امنیت تلقی میکند؛ هرچند این امر لزوماً به این معنا نیست که مقام‌های آمریکایی معتقدند خروج ایران از این پیمان قریب‌الوقوع است.»
بروجردی تأکید کرد: «شرایط کنونی باعث شده است که این تهدید نسبت به شرایط عادی پیامدهای جدی‌تری داشته باشد. روابط ایران و آمریکا در حال حاضر به‌شدت تقابلی است و حتی شامل درگیری‌های نظامی جاری نیز شده است. هم‌زمان، واشنگتن ایران را برای همکاری با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و پایبندی به تعهدات هسته‌ای خود تحت فشار قرار داده است. در چنین فضایی، اعلام خروج ایران از NPT احتمالاً در واشنگتن نه صرفاً به‌عنوان یک اعتراض دیپلماتیک، بلکه در چارچوب گسترده‌تر تقابل هسته‌ای و امنیتی میان دو کشور تفسیر خواهد شد.»
رئیس کالج هنر، علوم و آموزش دانشگاه علم و فناوری میزوری تأکید کرد: «جدی گرفتن این تهدید از سوی واشنگتن به این معنا نیست که واشنگتن فرض میکند ایران حتماً از NPT خارج خواهد شد. مقام‌های ایرانی می‌توانند از احتمال خروج به‌عنوان اهرمی در مذاکرات و چانه‌زنی دیپلماتیک استفاده کنند، بدون آنکه در نهایت آن را عملی کنند.»
محسن صالحی خواه