پیام سپاهان - اصفهان- یک فیلمساز در پاتوق فیلم کوتاه اصفهان، ضعف فیلمنامه و ایده را از مهمترین مشکلات بخشی از آثار این حوزه دانست و گفت: افزایش بودجه تولید نمیتواند به ساخت فیلم بهتر منجر شود.
به گزارش خبرنگار مهر، یکصد و چهل و یکمین جلسه پاتوق فیلم کوتاه اصفهان امروز دوشنبه با نمایش چهار فیلم کوتاه و بررسی نسبت میان فیلمنامه، روایت، فرم، اقتصاد تولید و زبان شخصی فیلمساز برگزار شد؛ در این نشست مصطفی شبان، فیلمساز و منتقد، با تأکید بر اینکه فیلم کوتاه نباید به نسخه فشرده فیلم بلند تقلیل پیدا کند، این قالب را میدان تجربه، آزمون و کشف زبان مستقل سینمایی دانست.
در این جلسه چهار فیلم ضلعی برای خروج به کارگردانی احسان همتی، نیجریه به کارگردانی صباح گویلی، وین به کارگردانی مصطفی شبان و پژواک به کارگردانی چارلی دلپورت به نمایش درآمد و پس از نمایش آثار، درباره ظرفیتهای روایی و فرمی فیلم کوتاه، چالشهای تولید و ضرورت شکلگیری نگاه شخصی در این حوزه بحث و تبادل نظر شد.
شبان در این نشست با اشاره به تفاوت ماهوی فیلم کوتاه و فیلم بلند اظهار کرد: فیلم کوتاه نباید صرفاً نسخهای فشرده از یک فیلم بلند باشد، بلکه میتواند بستری برای تجربه کردن و آزمودن ایدهها و شیوههای تازه باشد و فیلمساز نباید از اشتباه کردن در این مسیر هراس داشته باشد.
وی پیدا کردن زبان شخصی را یکی از مهمترین ضرورتهای فیلمسازی دانست و افزود: بخشی از فیلمسازان تحت تأثیر جریانهای رایج و الگوهای موفق سینما قرار میگیرند، اما تکرار یک الگوی موفق الزاماً به ساخت فیلمی موفق منجر نمیشود و فیلمساز باید بتواند جهان و بیان سینمایی خود را پیدا کند.
اقتصاد تولید؛ ضرورت بازنگری در شیوه فیلمسازی
این فیلمساز همچنین افزایش هزینههای تولید فیلم کوتاه را یکی از چالشهای جدی امروز این حوزه دانست و گفت: در شرایط افزایش هزینههای تولید، کوچکتر کردن گروه، کاهش زمان فیلمبرداری و استفاده خلاقانه از امکانات موجود میتواند به تداوم فیلمسازی کمک کند.
شبان استفاده از ابزارهای در دسترس برای ساخت آثار کوتاه را نیز قابل توجه دانست و افزود: حتی تولید فیلمهایی چنددقیقهای با تلفن همراه میتواند بخشی از مسیر تجربهگرایی فیلمساز باشد و نباید تصور کرد که فیلمسازی صرفاً در گرو برخورداری از امکانات گسترده تولید است.
وی در ادامه به تغییر عادتهای مخاطبان و تحول در شکل مصرف محتوای تصویری اشاره کرد و پذیرش فناوریهای جدید و تغییرات رسانهای را برای فیلمسازان ضروری دانست. به گفته وی، گسترش ویدئوهای عمودی و تغییر الگوهای تماشای محتوای تصویری نشان میدهد که فیلمسازان نمیتوانند نسبت به تحولات رسانهای بیتفاوت باشند.
فیلمنامه همچنان یکی از چالشهای اصلی فیلم کوتاه
شبان در بخش دیگری از این نشست، فیلمنامه، ایده و داستان را از مهمترین نقاط ضعف بخشی از تولیدات فیلم کوتاه دانست و تأکید کرد: افزایش بودجه تولید بهتنهایی نمیتواند به ساخت فیلم بهتر منجر شود.
وی گفت: فیلمساز باید پیش از ورود به مرحله تولید بداند داستانش قرار است به چه نقطهای برسد و آیا ایده اساساً ظرفیت تبدیل شدن به یک فیلم کوتاه را دارد یا خیر؛ چراکه امکانات بیشتر، ضعف یک ایده یا فیلمنامه ناکارآمد را برطرف نمیکند.
از منطق روایت تا انگیزه شخصیتها
این فیلمساز و منتقد در ادامه با بررسی فیلم ضلعی برای خروج، ضمن توجه به طراحی صحنه، لباس و مؤلفههای بصری اثر، پرسشهایی را درباره منطق روایت، پیشبینیپذیری پایانبندی و انگیزه شخصیتها مطرح کرد و نشان داد که جذابیتهای بصری زمانی میتوانند در خدمت فیلم قرار بگیرند که با ساختار روایی و منطق شخصیتها پیوند داشته باشند.
شبان درباره فیلم نیجریه نیز مسئله اصلی را در میزان ارتباط مخاطب با روایت و همچنین پیوند میان فیلمنامه، فرم و زبان سینمایی اثر دانست و بر ضرورت هماهنگی این عناصر در ساخت فیلم کوتاه تأکید کرد.
وی درباره فیلم وین که خود کارگردانی آن را بر عهده داشته است نیز با نگاهی انتقادی به اثر خود پرداخت و گفت که با فاصله گرفتن از زمان ساخت فیلم، برخی ضعفهای آن برای وی آشکارتر شده است. به اعتقاد شبان، داستان و پیشینه شخصیتهای این اثر میتوانست ظرفیت بیشتری برای گسترش در قالب یک فیلم بلند داشته باشد.
خشونت در فیلم کوتاه؛ موضوع یا مسئلهای در شیوه روایت؟
بخش دیگری از این نشست به حضور خشونت، مصرف مواد و الفاظ نامناسب در برخی آثار فیلم کوتاه اختصاص داشت. شبان در پاسخ به این بحث، نمایش موضوعات تلخ یا خشن را ذاتاً مغایر با سینما ندانست و تأکید کرد: مسئله اصلی، نوع مواجهه فیلمساز با موضوع و چگونگی تبدیل آن به یک تجربه سینمایی و زیباییشناسانه است.
وی در پایان با تأکید دوباره بر اهمیت فرم، زیباییشناسی و نگاه شخصی فیلمساز، فیلم کوتاه را یکی از مهمترین عرصههای تجربه در سینما دانست؛ عرصهای که فیلمساز میتواند در آن بدون گرفتار شدن در الگوهای تثبیتشده، ایدههای خود را بیازماید، از خطاهایش بیاموزد و به تدریج زبان مستقل سینمایی خود را پیدا کند.
یکصد و چهل و یکمین جلسه پاتوق فیلم کوتاه اصفهان با نمایش آثار یادشده و گفتوگو درباره ابعاد مختلف فیلم کوتاه برگزار شد؛ نشستی که در آن، مسئله کیفیت فیلم کوتاه نه صرفاً از منظر امکانات تولید، بلکه از زاویه فیلمنامه، روایت، فرم و میزان استقلال نگاه فیلمساز مورد توجه قرار گرفت.