پیام سپاهان - حفاظت از دو هزار هکتار بافت تاریخی شهر اصفهان نیازمند همکاری واقعی شهرداری، اوقاف، مالکان و میراثفرهنگی است.
بهگزارش خبرگزاری صداوسیما،مرکزاصفهان ؛ امیر کرمزاده مدیرول میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان اصفهان با اشاره به گستردگی کمنظیر میراث تاریخی استان اصفهان، گفت: در شهر اصفهان حدود دو هزار هکتار بافت تاریخی وجود دارد و از مجموع ۱۶۸ شهر تاریخی کشور، ۳۳ شهر در استان اصفهان قرار گرفته است؛ از این رو اصفهان از نظر گستره بافت و بناهای تاریخی، جایگاهی متفاوت در کشور دارد.
مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان اصفهان ادامه داد: در استان اصفهان تاکنون ۲۲ هزار و ۵۰۰ بنای تاریخی شناسایی شده است و با توجه به این حجم از میراث، ظرفیت نیروی انسانی و اعتبارات اداره کل میراث فرهنگی به تنهایی امکان نگهداری و مرمت همه این بناها را فراهم نمیکند.
امیر کرم زاده افزود: براساس ماده ۹۸ قانون برنامه ششم توسعه و احکام دائمی، دستگاههایی که بناهای تاریخی در اختیار دارند مکلف هستند از محل اعتبارات خود نسبت به مطالعه، مرمت و بهرهبرداری از این بناها اقدام کنند؛ بنابراین بناهای تاریخی متعلق به شهرداری، اداره اوقاف و دیگر دستگاههای اجرایی، مسئولیت مستقیم مالک یا متولی خود را دارند.
بناهای تحت مالکیت میراثفرهنگی رها نشدهاند
امیر کرمزاده با تأکید براینکه بناهای تاریخی تحت مالکیت ادارهکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان رها نشدهاند، گفت: بناهایی که سند مالکیت آنها به نام میراثفرهنگی است، بهصورت سالانه مرمت می شوند و این اداره کل در قبال آنها وظیفه و تکلیف قانونی دارد. در مقابل، نسبت به دستگاههایی که در انجام وظایف قانونی خود کوتاهی میکنند، به عنوان دستگاه حاکمیتی موضوع ترک فعل را پیگیری میکنیم و در همین چارچوب بیش از ۹۰ مورد ترک فعل به اداره اوقاف اعلام شده است.
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان اصفهان ادامه داد: در مواردی همچون تخلفات ساختمانی و مداخلات غیرمجاز در بافت تاریخی نیز اداره کل میراث فرهنگی ورود کرده و موارد را از طریق مراجع قضایی پیگیری میکند.
وی با اشاره به مسئولیت دستگاهها در رفع خطر بناهای تاریخی افزود: در مواردی که بنای تاریخی از نظر ایمنی برای شهروندان خطر ایجاد کند، شهرداری میتواند با دریافت نظر اداره کل میراث فرهنگی و دادستانی، نسبت به تأمین دلیل و انجام اقدامات لازم برای رفع خطر اقدام کند و هزینههای مربوط نیز باید از سوی مالک یا دستگاه مسئول تأمین شود.
کرمزاده همچنین نسبت به پدیده رهاسازی عمدی برخی بناهای تاریخی هشدار داد و تصریح کرد: گاهی مالکان با رها کردن بنا و حتی ایجاد شرایطی مانند نفوذ آب، زمینه فرسودگی و تخریب بنا را فراهم میکنند؛ در حالی که قانونگذار برای جلوگیری از چنین اقداماتی تکلیف مشخص کرده و در صورت وقوع، موضوع باید از طریق اعلام جرم پیگیری و بنا به اصالت خود بازگردانده شود.
خلأ همکاری میان متولیان، حفاظت از بازار و بافت تاریخی را دشوار کرده است
مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان اصفهان با اشاره به تعدد مالکان و متولیان بناهای تاریخی در اصفهان گفت: بخشی از بناهای تاریخی استان ثبت ملی شده و بخشی نیز واجد ارزش تاریخی هستند و مالکان، دستگاههای اجرایی و ورثهای که بنا در اختیار آنها قرار گرفته، مسئولیت دارند نسبت به حفاظت و مرمت ملک خود اقدام کنند. یکی از چالشهای جدی در اصفهان، نبود همکاری مؤثر میان دستگاههایی است که باید در زمینه حفاظت از بناهای تاریخی در کنار یکدیگر قرار گیرند. در برخی استانها بازار، اوقاف، شهرداری و میراث فرهنگی به صورت مشارکتی برای حفاظت و مرمت بناها اقدام میکنند، اما در اصفهان در بسیاری از موارد بار اقدامات حفاظتی بر دوش میراث فرهنگی قرار گرفته است.
کرمزاده ادامه داد: در بازار تاریخی اصفهان نیز نمونههایی وجود دارد که مالک اصلی بنا یا متولی آن، مسئولیت مرمت را بر عهده نمیگیرد و حتی در مواردی مانند آسیب سقف مغازه و نفوذ آب، انتظار دارد شهرداری، اوقاف یا میراث فرهنگی هزینه مرمت را پرداخت کنند؛ در حالی که اصل مسئولیت باید متوجه مالک و متولی بنا باشد.
وی با اشاره به ضرورت استفاده از ظرفیت شهرداری برای حفاظت از بناهای تاریخی تاکید کرد: شهرداری میتواند در موارد ضروری از محل اعتبارات خود برای مرمت بنا اقدام کند و سپس هزینه را به صورت کارشناسی از مالک دریافت کند تا از طریق سازوکارهای قانونی، حفاظت از بنا متوقف نماند.
مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان اصفهان درباره محدودیتهای قانونی این ادارهکل نیز گفت: میراثفرهنگی در بسیاری از موارد اختیار جلوگیری از نقل و انتقال ملک را ندارد و این موضوع نیازمند سازوکارهای قانونی و همکاری دستگاههای ذیربط است.
حفاری و تغییر کاربری در بافت تاریخی بدون مجوز میراثفرهنگی ممنوع است
کرمزاده با تأکید بر ضرورت رعایت ضوابط میراثفرهنگی در بافت تاریخی اصفهان گفت: هرگونه حفاری در بافت تاریخی باید با اجازه میراثفرهنگی انجام شود و تغییر کاربری واحدهای تجاری در محدودههای ثبتشده بافت نیز نیازمند اخذ مجوز از این ادارهکل است.
مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان اصفهان ادامه داد: در مواردی شاهد حفاریهایی از سوی برخی دستگاهها بودهایم که در جریان آن آثار تاریخی از جمله بقایای متعلق به دورههای تاریخی گذشته نمایان شده، اما عملیات بدون دریافت مجوز لازم آغاز شده است.