پیام سپاهان - فرهیختگان / «جدال ترامپ با غول» عنوان یادداشت روز در روزنامه فرهیختگان به قلم مهدی عبداللهی که میتوانید آن را در ادامه بخوانید:
روز گذشته دفتر آمار کار ایالات متحده دادههای تورم ماه مه را منتشر کرد. بر اساس این گزارش، تورم آمریکا در ماه مه به ۴.۲ درصد رسید که سومین افزایش متوالی از زمان آغاز جنگ علیه ایران است. این دادهها نشان میدهد پیش از شروع جنگ علیه ایران، تورم آمریکا به ۲.۴ درصد در ماه فوریه رسیده بود که با بسته شدن تنگه هرمز و جهش قیمت انرژی، تورم در ماه مه، بالاترین مقدار از آوریل 2023 یا بالاترین مقدار در 37 ماه اخیر (سهسال اخیر) را به ثبت رساند. در ایران -که با تورم بالا روبهرو هستیم- شاید اهمیت این اعداد چندان قابلتصور نباشد، اما باید توجه داشت تورم یکی از حساسترین شاخصها برای افکار عمومی آمریکاست. اقتصاددانان همواره میگویند حتی اگر نرخ بیکاری پایین و رشد اقتصادی مثبت باشد، اما مردم آمریکا احساس کنند هر هفته برای بنزین و مواد غذایی پول بیشتری میپردازند، رضایت اقتصادی آنها کاهش پیدا میکند. به همین دلیل در این کشور معمولاً قیمت بنزین یکی از مهمترین شاخصهای ذهنی مردم برای ارزیابی وضعیت اقتصاد است، اما خود تورم بالای 4 درصد نیز برای آمریکاییها حساسیتبرانگیز است؛ چراکه میانگین تورم در 30 سال اخیر 2.5 درصد بوده، همچنین میانگین عدد مذکور تا قبل از شیوع کووید- 19 طی 30 سال حولوحوش 2 درصد بوده است.
بازار ![]()
جنگ علیه ایران عامل اصلی تورم آمریکا
گزارش جدید دفتر آمار کار آمریکا نشان میدهد اقتصاد آمریکا اکنون بهشدت به تحولات خاورمیانه حساس شده است. اقتصاددانان میگویند اگر تنگه هرمز همچنان دچار اختلال باشد یا بابالمندب نیز ناامن شود، احتمال دارد تورم آمریکا در تابستان ۲۰۲۶ به محدوده ۴.۵ تا ۵ درصد نیز برسد؛ چراکه بخش عمده شوک فعلی مستقیماً از قیمت انرژی ناشی شده است. دادههای جدید دفتر آمار کار آمریکا نشان میدهد قیمت انرژی بار دیگر مسئول افزایش شاخص قیمت مصرفکننده بود و ۶۰ درصد از کل افزایشهای ماهانه را تشکیل میدهد. همچنین بر اساس گزارش انجمن خودرو آمریکا (AAA) میانگین قیمت هر گالن بنزین ۴.۱۵ دلار است که گرچه پایینتر از قیمت یک ماه پیش بوده، اما همچنان یک دلار در هر گالن بیشتر از قبل از جنگ است. عدد بالای 4 دلار بنزین از این منظر مهم بوده که یکی از مهمترین وعدههای انتخاباتی دونالد ترامپ، رساندن قیمت بنزین به هر گالن 2 دلار بوده است. بر اساس این دادهها، بالاترین افزایش قیمت طی یک سال اخیر مربوط به نفت کوره با حدود 59 درصد، کالاهای انرژی 40.6 درصد، بنزین 40.5 درصد، بلیت هواپیما 26.7 درصد، برق 5.9 درصد، خدمات بیمارستانی 5.8 درصد، خدمات انرژی 5.3 درصد و پوشاک 4.8 درصد بوده که همگی از تورم ماه مه بالاتر بودهاند.
افت چشمگیر قدرت خرید خانوارها
دادههای تورم ماه مه، نگرانیها در مورد توان خرید برای آمریکاییها را پیش از انتخابات میاندورهای برجسته میکند و تمرکز تازهای را بر تعهد دونالد ترامپ برای کاهش قیمتها قرار میدهد. دادههای رسمی نشان میدهد افزایش سریع قیمتها از حقوق کارگران پیشی گرفته و این شکاف در حال افزایش است؛ دستمزدهای واقعی سالانه (با احتساب تورم) برای دومینماه متوالی کاهشیافته است. عدد 4.2 درصد از این منظر برای آمریکاییها حائز اهمیت بوده که درآمد واقعی خانوارها در حال کاهش است؛ چراکه رشد دستمزدها طی این مدت 3.4 درصد بوده است. کارشناسان اقتصادی میگویند از آنجا که تورم فعلی آمریکا عمدتاً ناشی از افزایش قیمت انرژی بوده، علاوه بر اینکه تقریباً روی همه هزینههای زندگی اثر میگذارد، مشاهده افزایش قیمت بنزین خودرو، قبوض برق، هزینه حملونقل کالا، بلیت هواپیما هزینه تولید مواد غذایی (به دلیل افزایش هزینه حملونقل) به لحاظ احساسات مصرف کننده، اتفاق ناگواری است. این موضوع به ویژه برای خانوارهای کمدرآمد که بخش بزرگتری از درآمد خود را صرف سوخت، غذا و اجاره مسکن میکنند، سنگینتر هم احساس میشود.
ناامیدی آمریکاییها از ترامپ
گزارشها نشان میدهد آمریکاییها به دلیل تأثیر اقتصادی جنگ علیه ایران، به طور فزایندهای از ترامپ ناامید شدهاند. یک نظرسنجی فایننشالتایمز که این هفته منتشر شد، نشان میدهد ۶۸ درصد از رأیدهندگان از نحوه مدیریت تورم و هزینههای زندگی توسط ترامپ ناراضی هستند. این رقم نسبت به ماه آوریل ۱۰ درصد افزایشیافته است. اریک گوردون، استاد دانشگاه میشیگان میگوید در سال انتهایی دولت جو بایدن، نگرانیهای مردم آمریکا از تورم به ترامپ کمک کرد تا در سال ۲۰۲۴ در انتخابات ریاستجمهوری پیروز شود، اما اتفاقات اخیر میتواند بهضرر حزب جمهوریخواه در انتخابات میاندورهای نوامبر 2026 تمام شود. وی میگوید دونالد ترامپ در سال 2024 باتکیهبر ترس مردم از تورم پیروز شد، اما حالا ممکن است تورم ناشی از جنگ علیه ایران به عامل شکست جمهوریخواهان در انتخابات آتی کنگره تبدیل شود. به گفته این اقتصاددان، با افزایش هزینه حملونقل کالا، تورم ناشی از جنگ ایران به سایر بخشهای اقتصاد ایالات متحده نیز سرایت کرده و نشانههای تداوم تورم در دادههای تورم تولید (تورم پیشنگر) هویداست. جورج براون، اقتصاددان ارشد در شرکت شردرز (Schroders) میگوید انرژی همچنان نقش تعیینکنندهای در تورم ایالات متحده دارد، اما این خطر روبهرشد وجود دارد که مجموعهای گستردهتر از قیمتها، فرمان را در دست بگیرند.
ترامپ: وضعیت خوب است
قیمتهای بالاتر، انتظارات آمریکاییها از چشمانداز مالیشان را کاهش داده است. طبق نظرسنجی منتشرشده از بانک فدرال رزرو نیویورک، خانوارها نسبت به تورم، بازار کار، یافتن شغل و احتمال اخراج کارگران بدبینتر شدهاند. طبق دادههای دانشگاه میشیگان اعتماد مصرفکننده پس از سهماه متوالی کاهش، به پایینترین حد تاریخی خود رسیده است. نکته عجیب اینکه در حالی که هزینههای سوخت و بسیاری از هزینههای ضروری روزمره زندگی آمریکاییها مانند غذا، بلیت هواپیما، خدمات انرژی و پوشاک نیز افزایشیافتهاند، اما ترامپ ادعا میکند قیمت سوخت در آمریکا «خیلی بالا نیست». کوش دسای، سخنگوی کاخ سفید در بیانیهای گفت: «به لطف سیاستگذاریهای دولت ترامپ، قیمت داروهای تجویزی، لبنیات، خودرو و همچنین بیمه سلامت و خودرو همچنان در حال کاهش است. دولت به پیشبرد برنامه مقرونبهصرفهسازی ادامه خواهد داد تا آمریکاییها بتوانند بیشتر پول بهدستآمده خود را حفظ کنند.»