پیام سپاهان - کیهان / متن پیش رو در کیهان منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست
جنگ تحمیلی، دیروز وارد چهارمین ماه خود شد. ترامپ تقلای بسیاری میکند تا با انواع ترفندها، جنگ باخته را به بُرد تبدیل کند اما هیچ مهره معتبری در اختیار ندارد و بیشتر تقلا میکند تا به سیاق قماربازها، با دستان خالی، حریف را فریب دهد. او آخرین بار به دروغ مدعی توافق و باز شدن تنگه و برداشته شدن محاصره دریایی ایران شد تا از فشار مرگبار بازارهای جهانی و بازارهای آمریکا علیه خودش خلاص شود. اما بر خلاف ادعای ترامپ درباره برداشتن محاصره دریایی، وزیر جنگ وی گفت محاصره دریایی ایران لغو نشده است.
ترامپ، ضمن تحریف توافق به دست نیامده، آن را پیش فروش و پیشخور میکند. اما چرا؟ به خاطر وخامت اوضاع. او ضمناً وانمود میکند که ابتکار عمل را به دست دارد و حال آن که 50 روز است تن به آتشبس داده و نتوانسته شکست در میدان نظامی را در مذاکره جبران کند. شاید به دلیل بیچارگی ترامپ است که سناتور کریس مورفی گفته است: فرقی نمیکند چه توافقی انجام شود؛ این جنگ عملاً کنترل تنگه هرمز را به ایران داده است.
بازار ![]()
نفت تا دو هفته دیگر 160 دلاری میشود
علت خلافگوییهای ترامپ را در فشاری که از تنگه هرمز میخورد، میتوان فهمید. نیل چپمن معاون ارشد شرکت نفتی اکسون موبیل در این زمینه خبر داد: ذخایر تجاری نفت خام، بنزین، گازوئیل و سوخت جت به سطوح بسیار پایین رسیده و فعلاً با آزادسازی ذخایر استراتژیک غرب جبران شده. اگر ذخایر طی ۲ تا ۳ هفته آینده باز هم افت کند، قیمت برنت میتواند تا ۱۵۰ یا ۱۶۰ دلار جهش کند.
همزمان خبرها میگویند که تنگه هرمز بالاترین تورم ۳ سال اخیر آمریکا را رقم زده است. تازهترین دادههای رسمی وزارت بازرگانی آمریکا نشان میدهد نرخ تورم در این کشور طی ماهآوریل با شدیدترین شتاب ۳ سال اخیر افزایش یافته است. دلیل اصلی این تورم، افزایش شدید قیمت انرژی در پی جنگافروزی آمریکا و رژیمصهیونیستی علیه ایران و متعاقب آن اختلال در ترانزیت نفت از تنگه هرمز اعلام شده است.
خبرگزاری اکسیوس دیروز در حالی که از کاهش قیمت بنزین خبر میداد، نوشت: اما هنوز هم بالا است. درد پمپ بنزین و قیمت آن در آستانه تابستان بسیار گرانتر از سال گذشته است و آنچه در آینده رخ میدهد بسیار غیرقابل پیشبینی است. این چرا اهمیت دارد؟ قیمت بالای بنزین آشکارترین اثر اقتصادی جنگ ایران برای بسیاری از آمریکاییهایی است که با تورم دست و پنجه نرم میکنند.
ریزش حامیان ترامپ در آمریکا
از سوی دیگر جنیفر یوئینگ سخنگوی سازمان جمهوریخواهان آمریکا به بیبیسی گفت: این جنگ در مسیر دلخواهِ ترامپ پیشنرفت. او با درخواستِ پیوستن کشورهای منطقه به پیمان ابراهیم، بهدنبال سرپوش گذاشتن بر شکست آمریکاست! با شروع این جنگ، تمام حزب جمهوریخواه دچار شکاف شده است؛ هم در جناحهای سیاسی و حزبی و هم در پایگاه اجتماعی رأیدهنده. در اثر این جنگ، خیلی [از آمریکاییها] جان خود را از دست دادند و دچار مشکلات زیادی شدند؛ نظرسنجیها هم حاکی از شکست حزب جمهوریخواه در انتخابات ۲۰۲۸ است.
ترامپ فهمیده که جنگ آمریکا را به بحران میکشاند
چاس فریمن، دیپلمات سابق آمریکایی علت سردرگمی ترامپ را اینطور توضیح داد: دلیلی که او نمیخواهد جنگ را از سر بگیرد، در واقع چند چیز است؛ اول اینکه پنتاگون ظاهراً به او گفته است که ایران پدافند هوائی خود را به شدت تقویت کرده است. دلیل دیگر به نظرم، سیاست داخلی است او میداند که موقعیتش در سیاست آمریکا به سرعت در حال نابودی است. قیمت بنزین در سطح ملی از 4 دلار و ۵۰ سنت گذشته و در کالیفرنیا بسیار بالاتر از ۶ دلار است.
همزمان، لارنس اودنل تحلیلگر آمریکایی اظهار کرد: هیچ رئیسجمهوری در تاریخ به بمباران برای تفریح افتخار نکرده است؛ تا اینکه ترامپ گفت «فقط برای تفریح» به جزیره خارک ایران حمله کرده است. این عبارت به بدنامی تبدیل خواهد شد. مدرک قطعی که او یک جامعهستیز است. این، تاریخی است. این، دیوانگی است.
از سوی دیگر، جیک سالیوان مشاور سابق امنیت ملی کاخ سفید تأکید کرد: همه چیز در نهایت به یک توافق هستهای ناقص اما اساساً مؤثر برمیگردد. هر روزی که ترامپ به آن توافق نرسد، روز دیگری است که همه ما رنج میبریم. این روز دیگری است که آمریکا بازنده است، ایران برنده است، و صادقانه بگویم، فقط به تعویق انداختن اجتنابناپذیر است.
هیچ راهی برای پیروزی آمریکا وجود ندارد
وضعیت بغرنج ترامپ موجب شده تا هم توافق بخواهد و هم از قبول شکست طفره برود. در این زمینه، برت اریکسون تحلیلگر آمریکایی گفت: دارم فکر میکنم و خیلی عجیب است که در واقع ایالات متحده به شدت به دنبال توافق است و نه ایران.
اریکسون افزود: دیگر هیچ راهی برای پیروزیِ ایالات متحده وجود ندارد و هیچگونه فضاسازی یا روایتسازی از سوی واشنگتن هم نمیتواند این واقعیت را تغییر بدهد. پایان این تراژدی از قبل رقم خورده است. ایالات متحده جنگ با ایران را باخته و چارهای ندارد جز اینکه امتیازهای مالی بزرگی، در حد دهها میلیارد دلار یا حتی بیشتر به ایران بدهد.
بیل کریستول رئیس ستاد معاون رئیسجمهور پیشین آمریکا نیز هشدار داد: رقتانگیز است که میبینیم ترامپ سعی میکند توافق ایران را به زور در توافقنامههای ابراهیم، که آن را محبوب میداند، بگنجاند تا سرپوشی بر تسلیم خود بگذارد. من به طور خاص منتقد توافقنامههای ابراهیم نیستم- اما آیا آنها واقعاً خاورمیانه را صلحآمیزتر یا باثباتتر کردهاند؟ ترامپ میخواهد بر تسلیمش در برابر ایران سرپوش بگذارد.
طعم تلخ شکست، نه شام پیروزی
در همین حال، روزنامه نیویورک تایمز در یادداشتی تحقیرآمیز نوشت: آقای ترامپ، این طعم تلخ شکست است، نه شام پیروزی! دستاوردهای ادعایی ترامپ درباره جنگ علیه ایران با پیامدهای سنگین همراه است.
نیویورک تایمز در یادداشت دیگری مینویسد: ترامپ میان مذاکره با ایران و تهدید به جنگ، واشنگتن را سردرگم کرده است. او سه ماه پس از آغاز جنگ با ایران، همزمان از «پیشرفت خوب» مذاکرات حرف میزند و تهدید میکند اگر تهران تنگه هرمز را باز نکند، حملات از سر گرفته میشود.
همچنین، نشریه نیویورکر خاطر نشان کرد: هر توافق احتمالی با ایران برای ترامپ تحقیرآمیز است. ترامپ اکنون میان «بد و بدتر» گیر افتاده است. آمریکا و اسرائیل جنگ را با هدف تغییر حکومت و تضعیف کامل ایران آغاز کردند، اما در عمل جمهوری اسلامی را رادیکالتر و منسجمتر کردند. باز شدن احتمالی تنگه هرمز را نمیتوان موفقیت دانست؛ زیرا بسته شدن آن، خود نتیجه مستقیم جنگ بود. ایران اکنون از موقعیت قدرت وارد مذاکرات میشود، احتمالاً بخشی از تحریمها کاهش خواهد یافت و تهران برای باز کردن هرمز پول و امتیاز دریافت میکند. ایران نشان داد چه میزان قدرت بر اقتصاد جهانی دارد و جنگ باعث شد تهران بفهمد میتواند با بستن تنگه هرمز، اقتصاد جهان را گروگان بگیرد؛ موضوعی که شاید حتی خود ایرانیها نیز پیشتر ابعاد کامل آن را درک نکرده بودند.
کشورهای منطقه میدانند که ایران پیروز جنگ است
فارین پالیسی، نشریه تخصصی سیاست خارجی در آمریکا معتقد است که «جنگ ایران، خلیجفارس را از نو ساخته است و منطقه میداند که ایران در این جنگ پیروز شد». این نشریه میافزاید: ایران به تلخترین شکل ممکن، محدودیتهای بازدارندگی آمریکا در محافظت از شرکایش در خلیج [فارس] را آشکار کرد. برای کشوری که دههها تحت تحریم بوده و بودجه دفاعی آن بخش کوچکی از هزینههای یک سال آمریکا در منطقه است، این یک پیروزی عادی نیست؛ این نشانی از تابآوری استراتژیک است که همسایگان ایران آن را فراموش نخواهند کرد. پس از حملات
۲۸ فوریه آمریکا و اسرائیل، کشورهای خلیج [فارس] خود را در معرض موشکهای ایرانی دیدند. پیام تهران صریح بود: نزدیکی به قدرت آمریکا محافظتی در بر نخواهد داشت، بلکه یک هدف خواهد بود.
بیچارگی پنتاگون
در بررسی علل درماندگی ترامپ، علاوهبر بحران بازارهای جهانی و فشار آن بر ترامپ، میتوان به درماندگی نظامی آمریکا هم اشاره کرد. مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی آمریکا دیروز در گزارشی نوشت: پیمانکاران نظامی ایالاتمتحده دستکم به
۳ سال زمان نیاز دارند تا ۳ دسته ذخایر تسلیحاتی که در جنگ با ایران استفاده شدهاند را جایگزین کنند. این ۳ تسلیحات راهبردی موشکهای کروز تامهاک، موشکهای رهگیر پاتریوت و موشکهای پدافندی تاد هستند. با این شرایط نیروهای آمریکایی درصورت بروز درگیری احتمالی در آینده با چین، با کمبود شدید قدرت آتش مواجه خواهند شد.
همچنین دیوید پترائوس، فرمانده سابق سنتکام اذعان کرد: تواناییهای ایران، ما را در استفاده از پایگاههای خودمان ناامید ساخت. حقیقت این است که حالا که دیدیم ایرانیها چه تواناییهایی علیه این پایگاهها دارند، خود ما هم چندان تمایلی به استفاده از آنها نداریم.
با جنگ اشتباه تنگه هرمز را به روی خود بست
وندی شرمن قائممقام پیشین وزارت خارجه آمریکا میگوید: این جنگ نهتنها هیچ مشکل هستهای را حل نکرده، بلکه تنگه هرمز را که پیش از این باز بود، به یک بحران تازه برای آمریکا تبدیل کرده است. قبل از اینکه رئیسجمهور این جنگ انتخابی و نادرست را پیش ببرد، تنگه هرمز باز بود؛ آزادی کشتیرانی برقرار بود. اما حالا خود او مجبور است تمام وقتش را صرف این کند که بفهمد چطور همین تنگه را باز کند و محاصرهای را که خودش ایجاد کرده، بشکند. حتی وقتی این مأموریت انجام شود، حداقل ۲ تا ۳ ماه طول میکشد تا قیمت بنزین پایین بیاید؛ آن هم در شرایطی که هنوز مذاکرات هستهای واقعاً شروع نشده و هیچ سازوکاری برای راستیآزمایی یا پایش توافق، از جمله پایان محاصره تنگه هرمز وجود ندارد. ترامپ با یک جنگ اشتباه تنگه هرمز را بهروی خود بست.
ترامپ، ناتوان از ارائه تصویر پیروزی
در این میان، دنی سیترینوویچ مدیر سابق امور ایران در آمان(اطلاعات نظامی اسرائیل) میگوید: اگر رئیسجمهور ترامپ واقعاً به پایان دادن به بحران، بازگشایی تنگه هرمز و ورود به مذاکراتی جدی با ایران درباره محدودیتهای برنامه هستهای آن علاقهمند باشد، حتی یک توافق ناقص نیز میتواند این اهداف را محقق کند. اما اگر معتقد باشد که از طریق ادامه فشارها، تحریمها، تهدیدهای نظامی و فشار اقتصادی میتواند امتیازات بسیار بیشتری از تهران بگیرد، در آن صورت طولانی کردن این رویارویی با خطرات قابل توجهی همراه خواهد بود. رویدادهایی که در روزهای اخیر در خلیج فارس رخ دادهاند نشان میدهند که چگونه یک روند تشدید تنش میتواند بهسرعت از کنترل خارج شود.
این دوراهی را نمیتوان برای همیشه به تعویق انداخت. بعید است گذشت زمان بهطور اساسی موضع مذاکرهای ایران را تغییر دهد. از دیدگاه تهران، ایران هماکنون به آخرین حد امتیازاتی رسیده که حاضر است واگذار کند. رهبران ایران معتقدند که کارزار فشار را پشت سر گذاشتهاند و اکنون دست برتر را بیش از آنچه واشنگتن تصور میکند در اختیار دارند. بنابراین احتمالاً صرفاً به این دلیل که مذاکرات طولانیتر شود، در برابر مطالبات بیشتر تسلیم نخواهند شد.
سیتیرینوویچ افزود: اکنون ترامپ با انتخابی شبیه انتخاب یک قمارباز در کازینو روبهرو است. او میتواند با توافقی که شاید ناقص و از نظر سیاسی رضایتبخش نباشد، میز را ترک کند، اما داراییها و دستاوردهای استراتژیک خود را حفظ نماید. یا اینکه برای دستیابی به نتیجهای بهتر، ریسک را افزایش دهد و بپذیرد که زیانهای آینده ممکن است بسیار بیشتر از هزینههایی باشد که تاکنون متحمل شده است. آنچه به نظر میرسد بیش از همه ترامپ را آزار میدهد، نبودِ یک روایت روشن از پیروزی است.
باید اعتراف کند که شکست خورده اما نمیتواند
نشریه فارین پالیسی در تحلیل دیگری به قلم استفان والت تأکید کرد: ترامپ باید فقط اعتراف کند که درباره جنگ ایران اشتباه کرده است.
والت نوشت: جنگ ایران یک اشتباه آشکار بود. چرا به آن اعتراف نمیکنیم؟ ترامپ باید اعتراف کند که اشتباه کرده است. مشکل اصلی این است که ترامپ احتمالاً هرگز حاضر نخواهد شد چنین اعترافی کند؛ زیرا تصور میکند پذیرش اشتباه، تصویر او بهعنوان یک «رهبر قدرتمند» را از بین میبرد و مخالفانش را جسورتر خواهد کرد. ترامپ بیش از آنکه نگران منافع بلندمدت آمریکا باشد، نگران تصویر تاریخی و شخصی خودش است و میخواهد همچنان بهعنوان یک رئیسجمهور موفق و قدرتمند دیده شود. پس از رسیدن به هرگونه توافق احتمالی، دولت ترامپ تلاش خواهد کرد این بحران را نوعی «پیروزی استراتژیک» معرفی کند؛ اما به باور او، بیشتر ناظران چنین روایتی را باور نخواهند کرد.
دزد سالاری که جنگ را باخت
همچنین اندیشکده شورای آتلانتیک با طرح این پرسش که چرا ترامپ، جنگ با ایران را باخت؟، ضمن تأکید بر شکست ایالات متحده در این جنگ نوشت: دونالد ترامپ نه بر اساس استراتژی که به دلایل شخصیتی با ایران درگیر شد و حالا به دنبال راه خروجی است که در آن تهران بیش از همیشه بر تنگه هرمز تسلط دارد. نکته شگفتانگیز درباره شکست قریبالوقوع ترامپ این است که به نظر میرسد حتی خود او هم هیچوقت نفهمید چرا دوباره وارد جنگ علیه ایران شد. دیدگاه ترامپ از ریاستجمهوری، «اقتدارگرایانه و دزدسالارانه» است؛ دستور صادر کن، پول به جیب بزن، از چاپلوسی لذت ببر و برای خودت بنای یادبود بساز.
نشنال اینترست، دیگر نشریه آمریکایی است که میگوید: آمریکا دیگر توان بازطراحی خاورمیانه را ندارد. دستاوردهای آمریکا در این نبرد بسیار محدود بوده است؛ هرچند واشنگتن توانست به توان نظامی ایران آسیب وارد کند، اما ناکامی در کسب یک پیروزی قاطع، از یک واقعیت جدید پرده برمیدارد: آمریکا دیگر قدرت و اراده سیاسی گذشته را برای دگرگون کردن ساختار خاورمیانه از بالا به پایین، مشابه آنچه در سال ۲۰۰۳ تلاش داشت انجام دهد، ندارد.
این وضعیت نشاندهنده یک تحول بزرگ در ماهیت نقش واشنگتن در منطقه است؛ بهطوریکه ایالات متحده اکنون بهجای یک قدرت مطلق که ارادهاش را دیکته میکند، به بازیگری تبدیل شده که ناچار است صرفاً بحرانهای متعدد، همزمان و پیچیده منطقهای را مدیریت کند.
دزد دریایی، توافق و تعهد سرش نمیشود
جیم جاتراس، دیپلمات سابق آمریکایی، تأکید کرد: فکر میکنم ایرانیها خیلی باهوشتر از ترامپ بازی میکنند، چون هیچ قراردادی وجود ندارد که بتوانند با ایالات متحده امضا کنند و ایالات متحده به آن احترام بگذارد. ترامپ همچنان خیالپردازیهای «نزدیک به یک قرارداد» را میپروراند، در حالی که با کاهش ذخایر نفتی، آسیبهای اقتصادی همچنان در حال افزایش است. فکر نمیکنم ترامپ بتواند از این موضوع بگذرد. خود ترامپ با افتخار گفت که به قوانین بینالمللی توهین میکند و فقط از «اخلاقیات خودم. ذهن خودم» پیروی میکند. او همچنین با افتخار گفت که ایالات متحده درگیر دزدی دریایی است. آیا میخواهید در جنگل بازی کنید؟ به عنوان یک آمریکایی از بیان این حقیقت خجالت میکشم اما حرف آمریکا در توافقات بینالمللی کاملاًً بیارزش است و ایرانیها این حقیقت را به خوبی درک کردهاند؛ آنها ترامپ را سر کار گذاشتهاند و در حال انجام یک بازی بسیار هوشمندانه هستند و میدانند که با کاهش ذخایر نفتی جهان، صدمات اقتصادی بر کشورهای غربی در حال افزایش است؛ ترامپ بیشتر و بیشتر در حال مستأصل شدن است! ما میخواهیم طبق قانون جنگل با کشورهای دیگر برخورد کنیم و وانمود میکنیم که در این جنگل شیر هستیم؛ اما ایرانیها کاری خواهند کرد که آمریکا با عواقب کارهایش روبهرو شود.
ایرانیها کوتاه نمیآیند و دوباره فریب نمیخورند
رابرت مالی نماینده ویژه سابق آمریکا در امور ایران، به الجزیره گفت: فشار، ایران را از حقوق و اصولش منصرف نخواهد کرد. ایران عزت و ارزشهای خود را دارد و حتی فشار نظامی یا اقتصادی هم آن را وادار به عقبنشینی نخواهد کرد. این باور که اگر بهقدر کافی فشار بیاوری و خفهشان کنی، آنها در مورد اصول بنیادی کوتاه خواهند آمد، یک سوءفهم است. رئیسجمهور ترامپ چقدر فشار بیاورد، ایران قرار نیست از چیزی که آن را حق غنیسازی (اورانیوم) خود میداند دست بکشد». فشار باعث نمیشود ایران از غنیسازی دست بکشد. مهم نیست ترامپ چقدر فشار بر تهران وارد کند، تهران از آنچه حق غنیسازی خود میداند، دست نخواهد کشید. آنها نمیخواهند دوباره فریب بخورند و عزت و ارزشهای خود را دارند. این چیزی است که حتی با فشار اقتصادی یا نظامی گسترده نمیتوان آن را از بین برد.
دست برتر ایران
همچنین، جاناتان هَکِت افسر پیشین تفنگداران دریایی آمریکا و متخصص ضد جاسوسی در گفتوگو با بیبیسی خاطر نشان کرد: آمریکا عملاً وارد یک بنبست استراتژیک شده که اتفاقاً به نفع تهران است. واشنگتن با تصورِ اینکه ایران شبیه چین و روسیه است، دچار یک اشتباه محاسباتی بزرگ شد؛ در حالیکه ساختار قدرت در ایران کاملاً متفاوت است. در وضعیت امروز تنگه هرمز، دست برتر با ایران است و ناتوانی آمریکا در بازگشایی آن با وجود تهدیدهای مداوم ترامپ، این واقعیت را تأیید میکند.
تقویت جایگاه منطقهای ایران
در این میان، گیورا آیلند، رئیس سابق شورای امنیت داخلی رژیم صهیونیستی معتقد است: امروز دستهای اسراِئیل کاملاًً بسته است. اسرائیل در جنگ با ایران هیچ چیزی را به دست نیاورد، بلکه تنها جایگاه منطقهای ایران را تقویت کرد.
ایرانیها در حال حاضر احساس میکنند که دست برتر را دارند. آنها اکنون مهمترین برگ برنده را در دست دارند که کنترل بر تنگه هرمز است. اسرائیل از چند هفته پیش به وضعیتی رسیده که قبلاً آن را ندیدهایم؛ دستانی کاملاً بسته.