پیام سپاهان - روزنامه سازندگی / متن پیش رو در سازندگی منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست
رئیسجمهور آمریکا در ۴۰روزی که از آتشبس گذشت، بیش از ۶بار برای ایران ضربالاجل تعیین کرد و هربار از تهدیدات خود عقب نشست. "سازندگی" به بررسی این موضوع پرداخته است
بازار ![]()
شب گذشته، تازهترین نمایش سردرگمی ترامپ رقم خورد. پس از چهار روز عملیات رسانهای بیسابقه، افشای تهدیدات مختلف در شبکههای اجتماعی و اخطارهای علنی مقامات کاخ سفید، ترامپ اعلام کرد بنابر درخواست سران منطقه از حمله به ایران منصرف شده است. در تهران نیز ظاهراً دو گروه، دو خواسته را مطرح میکنند. عدهای از ضرورت گفتوگو و مذاکره میگویند. چنانکه مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران صراحتاً اشاره کرد که اگر گفتوگو نکنیم، چه باید کرد؟ و عده دیگری خواستار روشن شدن آتش جنگ هستند و در صداوسیما، مجریان اسلحه به دست میگیرند تا فضا را بهسوی جنگ سوق دهند و شرایط را همچنان ناآرام جلوه دهند.
ایران بیآنکه در مواضع علنی ذرهای کوتاه بیاید، در پشتپرده نشان داده که برای یک توافق هوشمندانه و نه تحقیرآمیز آمادگی دارد. اما این را به بهای پذیرش هیچ اولتیماتومی نمیخرد. به همین دلیل نیز وزیر کشور پاکستان سه روز در تهران ماند و بعد با دست پر تهران را ترک کرد. واقعیت تلخ برای واشنگتن این است که ایران در ۴۰ روز آتشبس، نه تضعیف شده، نه منزوی شده و نه عقب کشیده است. آنچه تهران در سکوت رسانهای انجام داده، فشار حداکثری معکوس بوده است. افزایش توان موشکی خود، احتمالاً افزایش تدریجی سطح غنیسازی، تقویت محورهای مقاومت و حفظ حق پاسخ مشروع نظامی در قبال هر حمله.
از زمان برقراری آتشبس پس از جنگ ۴۰ روزه، روابط ایران و آمریکا در فضای سنگینی از ابهام و تعلیق فرو رفته است. دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در تازهترین بیانیه خود در شبکه اجتماعی «تروثسوشال» اعلام کرد که به درخواست تمیم بنحمد آلثانی، امیر قطر، محمد بنسلمان، ولیعهد عربستان سعودی و محمد بن زاید آلنهیان، رئیس امارات، حمله نظامی برنامهریزی شده آمریکا به ایران که قرار بود سهشنبه انجام شود فعلاً متوقف شده است.
از آغاز درگیریها، ترامپ دستکم ٦ بار ضربالاجلها را تمدید کرده و حملات برنامهریزی شده را به تعویق انداخته است. کاخ سفید روز یکشنبه پیشنهاد صلح بهروز شده ایران را ناکافی دانست و ترامپ در شبکه اجتماعی خود اعلام کرد که زمان ایران رو به اتمام است. رئیسجمهور آمریکا قرار بود، روز سهشنبه با مشاوران امنیت ملی خود در اتاق وضعیت کاخ سفید دیدار کرده و به صدور دستور حمله نزدیک شود. مشاوران و نزدیکان او در هفتههای اخیر توصیه کرده بودند که حمله محدود میتواند، ایران را تحتفشار برای توافق قرار دهد.
یک مقام نظامی آمریکایی به نیویورکتایمز گفت: «فرماندهان ایرانی الگوهای پرواز جتهای جنگنده و بمبافکنهای آمریکا را با دقت بررسی کردهاند و تاکتیکهای آمریکا بیش از حد قابل پیشبینی شده است. سرنگونی یک جت اف-۱۵ و آتشسوزی یک اف-۳۵ نشان میدهد، ایران با توانایی بالاتر میتواند دفاع مؤثرتری داشته باشد». اوضاع تا آنجا پیچیده شده که بدون در نظر گرفتن تهدید بسته شدن تنگه هرمز، رسیدن به هرگونه مصالحه دشوار بهنظر میرسد.
در گزارشی اختصاصی، آتلانتیک خبر داد که دو هواپیمای KC-135 Stratotanker نیروی هوایی آمریکا در ۲۱ اسفندماه ۱۴۰۴ در عراق با هم برخورد کردند؛ یکی سالم فرود آمد ولی دم آن آسیب دید و دیگری سقوط کرد و 6 نظامی جان خود را از دست دادند. این تلفات تقریباً نیمی از خسارات نظامی آمریکا در جنگ اخیر را تشکیل میدهد. سنتکام و پنتاگون اعلام کردند، علت سقوط ناشی از شلیک دشمن نبوده است اما گزارشهای اولیه از شلیک موشک توسط نیروهای مقاومت و مانورهای فرار خلبانان حکایت داشت.
در مجموع این جنگ و آتشبس شکننده پس از آن، تصویری روشن از شکنندگی توازن قدرت در خاورمیانه ارائه میدهد؛ جایی که هزینه انسانی، مادی و دیپلماتیک هرگونه تصمیم شتابزده میتواند به سرعت افزایش یابد و پیامدهای آن نهتنها منطقهای بلکه جهانی است. سایه جنگ بر امنیت انرژی، ثبات منطقهای و خطوط ارتباطی بین قدرتها همزمان با بازیهای سیاسی داخلی و فشارهای خارجی، نشان میدهد که هیچ تصمیم سادهای برای حل بحران وجود ندارد. مذاکرات کنونی، عقبنشینیهای موقتی و تهدیدات بالقوه همگی بخشی از یک معادله پیچیده و چندوجهی هستند که تنها زمان و واکنش بازیگران کلیدی آن را روشن خواهد کرد.