پیام سپاهان - رئیس کل بانک مرکزی گفت: بازار پول و سرمایه را نباید دو حوزه مستقل یا رقیب تلقی کرد بلکه این دو، اجزای مکمل یک نظام مالی هستند که کارکرد نهایی آن باید تجهیز پساندازها، تخصیص بهینه منابع، مدیریت ریسک و تامین مالی رشد اقتصادی باشد.
عبدالناصر همتی روز شنبه در دومین همایش سالانه بازار سرمایه اظهار داشت: آینده اقتصاد ایران بیش از آنکه به حجم مالی در دسترس وابسته باشد به کیفیت معماری نظام مالی، کارایی ساز و کار تخصیص سرمایه و توانایی اقتصاد در تبدیل پس اندازها به سرمایه گذاری مولد وابسته است.
وی ادامه داد: این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که در تحلیل مسائل اقتصادی کشور معمولا بر محدودیت منابع تاکید می شود در حالی که به همان اندازه و شاید مهمتر از آن باید به چگونگی تجهیز، واسطه گری، قیمت گذاری و تخصیص منابع مالی توجه کنیم.
رئیس کل بانک مرکزی ادامه داد: اقتصادی که از ساز و کارهای کارآمد واسطه گری مالی برخوردار نباشد حتی با وجود منابع مالی قابل توجه نمی تواند ظرفیت های سرمایه گذاری خود را به طور کامل بالفعل کند از این منظر بازار پول و سرمایه نباید دو حوزه مستقل یا رقیب تلقی کرد این دو اجزای مکمل یک نظام مالی هستند که کارکرد نهایی آن باید تجهیز پس اندازها، تخصیص بهینه منابع، مدیریت ریسک و تامین مالی رشد اقتصادی باشد.
همتی به تشریح این دو موضوع پرداخت و افزود: محور اول ثبات پولی و مالی است مهار تورم و حفظ ارزش پول مالی در مسئولیت بانک مرکزی است هرچه مسیر تورم با ثبات و پیش بینی پذیرتر باشد بنگاه ها بهتر می توانند هزینه ها و درآمدهای خود را برآورد کنند و درباره سرمایه گذاری های چند ساله تصمیم بگیرند.
به عقیده وی ثبات مالی را باید در توان نظام مالی برای ادامه کار هنگام بروز شک سنجید باید بدانیم در هنگام بروز شوک نظام مالی چگونه کار خود را ادامه می دهد. وقتی شرایط دشوار می شود پرداخت ها باید به موقع پرداخت شود و بانک ها باید بتوانند به مشتریان واجد شرایط اعتبار بدهند و بازارها باید امکان معامله و تامین مالی را حفظ کنند.
رئیس کل بانک مرکزی تاکید کرد: کیفیت دارایی های بانک ها و نقدشوندگی بازارها در حفظ این توان نقش مهمی دارد این مساله در وضعیت نه جنگ نه صلح برای اقتصاد ایران اهمیت ویژه ای پیدا می کند که امید است این شرایط هر چه زودتر رفع شود ولی فعلا ما با این شرایط مدیریت می کنیم.
همتی ادامه داد: برخی بنگاه ها در تامین مواد اولیه یا صادرات با مشکل روبرو هستند و برخی افت تقاضای فروش را تجربه می کنند در چنین شرایطی روشن بودن جهت سیاست های پولی و ارزی و نیز ثبات تصمیم های دولت و قواعد داخلی به بنگاه ها امکان می دهد با اطمینان بیشتری برنامه ریزی کنند.
وی محور دوم را اثر سیاست پولی بر بازار سرمایه دانست و گفت: تغییر نرخ سود بر هزینه تامین مالی شرکت ها و تصمیم مردم درباره نگهداری پس انداز در سپرده، اوارق و یا سهام اثر می گذارد.
رئیس کل بانک مرکزی با اشاره به اینکه شرایط اعتباری بانک ها بر دسترسی بنگاه ها به سرمایه در گردش اثر دارد، بیان داشت: تحولات نرخ ارز هم بسته به ترکیب هزینه ها و درآمدهای هر شرکت چشم انداز، سودآوری آن را تغییر می دهد و شناخت این ارتباطات به بانک مرکزی کمک می کند آثار تصمیم های پولی و ارزی خود را بر سرمایه گذاری و تامین مالی بهتر ارزیابی کند در اینجا بازار بدهی نقش مهمی دارد.
همتی ادامه داد: وقتی اوراق دولتی در سررسید های مختلف به طور منظم معامله شود بازده آنها می تواند مبنای شکل گیری یک منحنی بازده مرجع باشد برای مثال سرمایه گذار می تواند بازده اوراق سه ساله یک شرکت را با بازده اوراق دولتی هم سررسید مقایسه کرده و بسنجد که آیا بازدهی بیشتر ریسک عدم پرداخت و دشواری اوراق شرکت را جبران می کند یا خیر.
وی یادآورشد: هر چه بازار ثانویه اوراق عمیق تر و نقد شونده تر باشد قیمت ها اطلاعات روشن تری در باره شرایط تامین مالی و انتظارات بازار در اختیار سرمایه گذاران و سیاستگذار پولی قرار می دهد و از این جهت توصیه بازار بدهی به قیمت گذاری بهتر دارایی ها و نیز شناخت دقیق تر آثار سیاست پولی کمک می کند.
نگذاریم سیاست مالی بر سیاست پولی سلطه پیدا کند
رئیس کل بانک مرکزی محور سوم را انضباط مالی و بازار بدهی برشمرد و گفت: انتشار اوراق می تواند به تامین مالی شفاف تر دولت کند از این رو برای استفاده پایدار از این ظرفیت، منابع بازپرداخت باید مشخص باشد و حجم و زمان بندی عرضه با ظرفیت جذب بازار تناسب داشته باشد.
همتی اظهار داشت: اگر بخش بزرگی از اوراق دولتی در فاصله کوتاه عرضه شود بنگاه هایی که در همان مقطع برای تامین مالی به بازار مراجعه می کنند ممکن است ناچار شوند برای جذب منابع بازده بالاتری پیشنهاد دهند که در این صورت تقویم روشن انتشار اوراق به دولت ، شرکت ها و سرمایه گذار امکان برنامه ریزی می دهد.
وی یادآورشد: وقتی نیازهای بودجه ای دولت جهت سیاست پولی را تعیین می کند مهار پایدار تورم دشوارتر می شود، انضباط بودجه ای و پایداری بدهی دولت پشتوانه اثربخشی سیاست پولی است و این موضوع بسیار مهم است که نگذاریم سیاست مالی بر سیاست پولی سلطه پیدا کند و البته در وزارت اقتصاد و سازمان برنامه و بودجه تلاش می کنند که این سلطه اتفاق نیفتد و یا به حداقل برسد.