پیام سپاهان - جمهوری اسلامی / «درسی که باید از اجلاس شنژن گرفت» عنوان سرمقاله در روزنامه جمهوری اسلامی است که میتوانید آن را در ادامه بخوانید:
سران سه کشور چین، روسیه و آمریکا در حاشیهٔ اجلاس اپک در شنژن چین، بیانیهای منتشر کردند که رسانههای چینی آن را «بیانیهٔ صلح» نامیدند. در این بیانیه بر کاهش خطرهای هستهای، افزایش عرضهٔ فرآوردههای نفتی و محدودیت اختیارات نهادهای قضایی بینالمللی تأکید شد.
دربارهٔ این بیانیه و مقایسهٔ آن با انتظاراتی که قبل از برگزاری جلسهٔ سران سه کشور در شنژن در رسانهها و محافل سیاسی مطرح شده بود، نکات قابل توجهی وجود دارند.
۱- بعضی رسانهها و فعالان سیاسی غربی تلاش کردند اجلاس شنژن را با اجلاس یالتا که در سال ۱۳۲۴ (۱۹۴۵ میلادی) با حضور استالین، روزولت و چرچیل از کشورهای شوروی، آمریکا و انگلیس برگزار شد و دربارهٔ ترتیبات سیاسی جهان بعد از پیروزی متفقین بر آلمان هیتلری تصمیماتی گرفتند، مقایسه کنند که البته قیاسی معالفارق است. آنها سه قدرت پیروز و مطرح جهان در آن مقطع تاریخی بودند، ولی شی، ترامپ و پوتین سران سه کشوری هستند که به ترتیب درگیر مشکلاتی مانند تایوان، جنگ خاورمیانه و اوکراین هستند. مهمتر اینکه برخلاف حاضران در اجلاس یالتا، این سه رئیسجمهور دچار تضاد منافع شدید هستند و بر سر هیچیک از موضوعات مورد ابتلا اشتراک نظر ندارند. به همین جهت، عنوان «بیانیهٔ صلح» که رسانههای چینی برای آنچه منتشر شده در نظر گرفتهاند، عنوان بامسمایی نیست و صرفاً دستوری است.
۲- موضوعات مطرحشده در بیانیه صرفاً کلیاتی هستند که سران یا وارد ریز مسائل آنها نشدهاند و اصولاً اختلاف نظرهای سه کشور بهقدری زیاد بود که نمیتوانستند به آنها بپردازند. درخواست محدودیت نهادهای قضایی بینالمللی هم آرزویی است که برای سران خطاکاری مانند نتانیاهو مناسب است و دیگرانی که چنین خواستهای دارند، لابد نگران آیندهٔ خود به خاطر عملکرد کنونیشان هستند.
۳- گمانهزنیهای زیادی دربارهٔ تبادل نظر سران چین، روسیه و آمریکا برای پایان دادن به جنگ آمریکا علیه ایران صورت گرفته بود که بیانیهٔ پایانی اجلاس شنژن و اخبار مرتبط با این اجلاس نشان داد این گمانهزنیها چندان با واقعیت منطبق نبودهاند. سران چین و روسیه از اینکه ترامپ را در باتلاق این جنگ در حال غرق شدن میبینند نگران نیستند، کمااینکه ترامپ هم از مشکلات شی و پوتین در تایوان و اوکراین ناراضی نیست. به نظر میرسد وجود این گرفتاریها برای هر یک از سه طرف راه تنفس را برای طرفهای دیگر باز میکند و همین باعث میشود هیچیک از آنها اشتیاقی برای رسیدن به توافقی که بازکنندهٔ گرهها باشد نداشته باشند.
۴- سران چین و روسیه علاوه بر اینکه با دستوپا زدن ترامپ در باتلاق جنگ ایران مشکلی ندارند، در عمل نشان دادهاند که وجود این جنگ را با منافع خود نیز در تضاد نمیدانند. بنابراین، برخلاف انتظارات اعلامشده توسط فعالان سیاسی بینالمللی و رسانههای غربی و عربی، اتفاق خاصی در اجلاس سران سه کشور چین، روسیه و آمریکا در زمینهٔ جنگ ایران نیفتاده و اگر در لایهٔ پنهان اجلاس خبری وجود داشته باشد، قاعدتاً نمیتواند منشأ اثر مهمی باشد.
۵- دونالد ترامپ نارضایتی خود از اجلاس شنژن را در موضعگیری منفی درخصوص تراشههای نیمهرسانای تایوان علیه چین به زبان آورد و با گفتن این نکته که فعلاً دربارهٔ جنگ ایران تصمیمی نمیگیرم و بعد از شروع سال جدید میلادی معلوم خواهد شد که چه میکنیم، نشان داد. این موضعگیری حکایت از ناکامی ترامپ در اجلاس شنژن و بازگشت او از چین با دست خالی دارد.
۶- آنچه در اجلاس شنژن گذشت یکبار دیگر بر این واقعیت تأکید کرد که ایران باید به دو بازوی توانای قدرت دفاعی و دیپلماسی خود برای مقابله با توطئهها و تجاوزات تکیه کند. این دو بازوی قدرتمند وقتی از پشتوانهٔ مردمی برخوردار باشند، هیچ متجاوزی نمیتواند به هدف شوم خود برسد. این واقعیت را نادیده نگیریم که برای حفاظت از پشتوانهٔ مردمی باید مشکلات معیشتی مردم را حل کرد و تمام ابزارهای ناراضیتراشی را از دست ناراضیتراشان گرفت و از هیچ تلاشی برای تحکیم وحدت فروگذار نکرد.