پیام سپاهان - اصفهان- معاون دفتر حفاظت حیات‌وحش سازمان حفاظت محیط‌زیست کشور گفت: طرح گردشگری پارک ملی و پناهگاه حیات‌وحش قمیشلو به‌دلیل ملاحظات حفاظتی و تردید سرمایه‌گذار در بازگشت سرمایه متوقف شد.
معصومه صفایی در گفتگو با خبرنگار مهر در اصفهان اظهار کرد: برای پارک ملی و پناهگاه حیات‌وحش قمیشلو حدود چهار- پنج سال است که طرح گردشگری مطرح شده؛ این پروژه یک پکیج کامل است که شامل بازسازی قلعه قدیمی ظل‌السلطان و اجرای پروژه گردشگری حیات‌وحش می‌شود.
وی افزود: برآورد هزینه بازسازی قلعه حدود ۱۷۰ میلیارد تومان است و سرمایه‌گذار نسبت به بازگشت این سرمایه صرفاً از محل گردشگری حیات‌وحش تردید داشت.
معاون دفتر حفاظت و مدیریت حیات وحش سازمان حفاظت محیط زیست خاطرنشان کرد: پیشنهادهایی برای افزودن جذابیت‌های گردشگریِ جمعی، مطرح شد اما به‌دلیل مغایرت با ملاحظات حفاظتی سازمتن محیط‌زیست، مورد موافقت قرار نگرفت؛ زیرا اولویت اصلی ما حفاظت است.
صفایی تأکید کرد: علی‌رغم فراخوان سرمایه‌گذاری و مراجعه سرمایه‌گذار اما به‌دلیل ابهام در بازگشت سرمایه مربوط به بازسازی قلعه، موضوع هنوز به نتیجه نرسیده است و تا زمانی که ضوابط حفاظتی ما بر این طرح غالب نشود، پروژه پیش نخواهد رفت و فعلا متوقف است.
به گزارش خبرنگار مهر، منطقه حفاظت شده قمیشلو که در ۴۵ کیلومتری شمال غرب شهر اصفهان واقع شده، اولین منطقه حفاظت شده جهان است. ۱۵۰ سال پیش ظل‌السلطان پسر ارشد ناصرالدین‌شاه و حاکم اصفهان، قمیشلو را به عنوان قُرُق اختصاصی شکار منطقه ممنوع اعلام کرد و حتی اجازه چرا به دام‌ها در این منطقه را نداد؛ ظل‌السطان حتی برای خود در این منطقه قلعه مجللی برپا کرد.
این منطقه در سال ۱۳۴۲ با نام "منطقه حفاظت شده قمیشلو" از تملک شاهزادگان قاجار گرفته شد و تحت مدیریت سازمان شکاربانی و نظارت بر صید قرار گرفت. در سال ۱۳۷۴ منطقه قمیشلو به عنوان پناهگاه حیات‌وحش اعلام شد و در نهایت سال ۱۳۹۱ تغییراتی در محدوده مرز پناهگاه ایجاد و بخش مرکزی منطقه قمیشلو به پارک ملی ارتقا یافت.
این پارک در حال حاضر با وسعت ۱۱۳ هزار و ۷۰۰ هکتار، زیستگاه گونه‌های مختلف حیات وحش از جمله آهو، قوچ، پازن، میش، کَل، بُز، گُرگ، کبک، تیهو و کفتار است.
قلعه ظل‌السلطان نیز در این مدت پستی و بلندی‌های تاریخی زیادی را تجربه کرد، ابتدای امر از این قلعه برای تفرجگاه استفاده می‌شد، با پایان سلسله قاجار این قلعه وضعیت فیزیکی خوبی داشت و حتی پس از انقلاب و در سال ۱۳۶۵ بخشی از فیلم شیرسنگی در این قلعه ساخته شد اما پس از آن این قلعه تبدیل به پادگان نظامی شد و تا سال ۱۳۷۴ در اختیار ارگان نظامی قرار داشت که حاصل آن تخریب و صدمه زیاد در بدنه قلعه بود.
مهر ماه سال ۱۳۹۷ در جریان بازدید گروهی از اساتید دانشگاه اصفهان از قلعه قمیشلو، سید رحمان دانیالی مدیرکل وقت حفاظت محیط زیست استان اصفهان خبر از احتمال واگذاری بخشی از منطقه قمیشلو از جمله قلعه قمیشلو به بخش خصوصی برای اهداف گردشگری و تأسیس اقامتگاه بومگردی داد. مسئولان محیط زیست علت این واگذاری را مشکلات کمبود مالی سازمان همچنین تأثیر این اقدام در رونق گردشگری منطقه اعلام کردند.
اما طرح ارائه شده بخش خصوصی برای اکوتوریسم در همان مقطع نیز از سوی سازمان محیط‌زیست تایید نشد.
شهریور ماه سال ۱۳۹۹، اداره ثبت اسناد شهرستان تیران و کرون، بدون هماهنگی با محیط‌زیست اصفهان، سند مالکیت ۱۸ هکتار از مستثنیات و اراضی ملی واقع در منطقه حفاظت شده و پارک ملی قمیشلو را به نام اداره کل میراث فرهنگی و گردشگری اصفهان صادر کرد.
این اراضی شامل قلعه تاریخی و باغ قمیشلو به مساحت ۱۲ هکتار به‌عنوان مستثنیات و همچنین ۶ هکتار نیز از زمین‌های اطراف قلعه واقع در اراضی ملی است.
در نهایت مناقشه بر سر مالکیت دولتی قلعه قمیشلو به عملیات مرمتی محدود این قلعه تاریخی با همکاری ادارات میراث فرهنگی و محیط زیست اصفهان با استفاده از ظرفیت مشارکت مردمی و بخش خصوصی ختم شده و همچنان ادامه دارد.
پیش از این، مریم کرمانی سرپرست اداره کل حفاظت محیط زیست استان اصفهان اعلام کرده بود که هرگونه بهره‌برداری گردشگری از قلعه باید همزمان الزامات میراث فرهنگی و حفاظتی پارک ملی قمیشلو را رعایت کند.