پیام سپاهان - روزنامه سازندگی /متن پیش رو در سازندگی منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست
اعتراض‌ها به اظهارات امیرحسین ثابتی درباره «قیمت داشتن» برخی نمایندگان مجلس ادامه دارد؛ اظهاراتی که علاوه بر واکنش‌های انتقادی، درخواست برای ورود نهادهای نظارتی و بررسی ابعاد حقوقی و انضباطی ماجرا را نیز به‌دنبال داشته است. منتقدان می‌گویند، متهم کردن نمایندگان به معامله‌گری بدون ارائه سند و مصداق، اعتبار مجلس و رأی مردم را زیر سوال می‌برد. در مقابل، ابوالقاسم جراره، نماینده همسو با ثابتی به دفاع از او و حمید رسایی برخاسته و مدعی شده که برخی نمایندگان واقعاً در حد آسفالت، چمن مصنوعی و انتصابات قیمت دارند.
ثابتی در دفاع از حمید رسایی و در اعتراض به اجرای حکم ۱۰ ماه حبس او گفته بود: «اگر آقای رسایی اهل لابی‌بازی و این مفاسدی بود که خیلی‌ها دارند امروز جای او معلوم بود؛ در زندان نبود و در جاهای خیلی بهتری نشسته بود». او سپس با بیان اینکه مشکل رسایی این است که «قیمت ندارد»، مدعی شد: «من این را در مجلس دیدم؛ خدا را گواه می‌گیرم و صادقانه به شما می‌گویم خیلی‌ها که فکر می‌کنیم قیمتی ندارند، آخرش طرف بالاخره … بالاخره هر کسی یک قیمتی دارد، متأسفانه».
رسایی پس از تأیید حکم ۱۰ ماه حبس تعزیری در دادگاه تجدیدنظر ویژه روحانیت، پنجم مهرماه برای اجرای حکم به زندان اوین منتقل شد. این حکم به اتهام نشر اکاذیب درباره مطلبی در هفته‌نامه «۹ دی» پیرامون محمدباقر قالیباف صادر شده بود؛ مطلبی که دی‌ماه ۱۴۰۲ پیش از آغاز دوره فعلی نمایندگی رسایی، منتشر شد. ثابتی اما این محکومیت را نشانه‌ای از ایستادگی رسایی در مقابل معامله‌گری دانست!
منتقدان چه می‌گویند؟
مهرداد لاهوتی، نماینده لنگرود، از جمله منتقدانی است که خواستار ورود هیأت نظارت بر رفتار نمایندگان به این موضوع شده است. او در گفت‌وگو با خبرآنلاین گفت: «مردم هم دیگر از صحبت کردن با این ادبیات خسته شده‌اند» و تأکید کرد: «تهمت زدن با انتقاد کردن دو مقوله متفاوت است». او همچنین درباره تکرار اتهامات علیه مسئولان گفت: «هیأت نظارت بر رفتار نمایندگان برای چه انتخاب شده است؟ برای همین موضوعات است». لاهوتی در ادامه، اظهارات برخی نمایندگان را ناشی از «کمبود شخصیتی» دانست و گفت این افراد باید در مجلس تست روان‌شناسی بدهند.
محمد بیات، نماینده خمین، از اعلام وصول شکایت علیه ثابتی خبر داد و محسن فتحی، عضو کمیسیون اجتماعی مجلس، گفت نامه اعتراضی نمایندگان به هیأت نظارت تحویل شده است. فتحی افزود: «طی سه روز اخیر تعداد زیادی از نمایندگان، اعتراض خود را به توهین یکی از همکاران به شأن و جایگاه مجلس اعلام کردند». به گفته او، نمایندگان خواستار برخورد با افراد خاطی در صورت صحت ادعاها و پاسخگویی ثابتی در صورت بی‌اساس بودن اتهامات شده‌اند.
احمد بیگدلی، نماینده خدابنده نیز اظهارات ثابتی را «هم توهین به مجلس و هم توهین به مردم» دانست. او تأکید کرد نماینده‌ای که درباره تخلف همکارانش سندی در اختیار دارد باید موضوع را از مسیرهای قانونی پیگیری کند نه اینکه با طرح اتهام‌های کلی در فضای عمومی، اعتماد مردم به مجلس را خدشه‌دار کند.
جبار کوچکی‌نژاد، نماینده رشت نیز با انتقاد از اظهارات ثابتی گفت: «بیان چنین حرفی از سوی یک نماینده درباره مجلس، حرف خوبی نیست». با این حال، او با شکایت از نماینده به‌عنوان راه‌حل، مخالفت و تأکید کرد: «نماینده نباید وارد زندان شود». روح‌الله لک‌آبادی نیز با تفکیک مبارزه با فساد از اتهام‌زنی گفت، گاهی «شجاعت با اتهام‌زنی و انقلابی‌گری با ایجاد جنجال اشتباه می‌شود». او تأکید کرد: «پاک‌دستی با رفتار مستمر اثبات می‌شود و نیازی به متهم کردن جمعی همکاران ندارد».
مهدی طغیانی، نماینده اصفهان نیز ضمن تأکید بر ضرورت ارائه مصداق و سند، گفت: «اگر واقعاً نمونه و مصداقی وجود دارد باید مطرح شود». او توضیح داد که مفهوم «قیمت داشتن» در معنای اخلاقی و دینی لزوماً نادرست نیست اما نمی‌توان آن را به همه نمایندگان تعمیم داد. طغیانی با اشاره به اینکه «به‌سختی می‌توانم مصداقی پیدا کنم که با فرمایش آقای ثابتی مطابقت داشته باشد» خواستار احضار ثابتی به هیأت نظارت بر رفتار نمایندگان شد تا او درباره مصادیق ادعایش توضیح دهد.
در میان دیگر منتقدان اظهارات ثابتی، نام عبدالحسین روح‌الامینی، باقری و رشیدی نیز مطرح شده است. علی آذری، نایب‌رئیس هیأت نظارت بر رفتار نمایندگان، هم تأکید کرده که ثابتی در صورت داشتن مستندات باید آنها را به مراجع ذی‌صلاح ارائه کند؛ در غیر این‌صورت ممکن است با مسئولیت حقوقی و انضباطی بابت اظهاراتش روبه‌رو شود.
غلامرضا تاجگردون، نماینده گچساران نیز پیش‌تر در واکنش به سخنان ثابتی نوشته بود: «نمی‌دانم چطور یک انسان می‌تواند این‌طور وقیحانه به خودش و دیگران توهین کند. من نرخ ندارم، نمی‌دانم تو نرخت چند است؟» علیرضا نوین، نماینده تبریز، ادعای ثابتی را اتهامی سنگین دانست و گفت اگر مستنداتی وجود دارد باید به هیأت رسیدگی به تخلفات نمایندگان ارائه شود؛ در غیر این صورت، ثابتی باید مبنای طرح چنین ادعایی را توضیح دهد.
دفاع از ثابتی و رسایی
در مقابل موج انتقادها، ابوالقاسم جراره، نماینده تهران، از ثابتی و رسایی دفاع کرد و آنها را از «پرکارترین، دلسوزترین و سالم‌ترین نماینده‌ها» دانست. او در واکنش به انتقادها نوشت: «حرف رو بنداز زمین صاحبش برمی‌داره!» جراره با اشاره به اینکه برخی افراد در ازای امتیازهایی مانند آسفالت، چمن مصنوعی و انتصابات موضع‌گیری می‌کنند، افزود: «اما سوال اینجاست چرا هرگاه صدایی از دل جامعه بیرون می‌آید، می‌شود منافی وحدت اما زندان کردن نماینده مجلس و تحمیل نسخه تسلیم می‌شود وحدت!»
قانون چه می‌گوید؟
از نظر حقوقی، اصل ۸۶ قانون اساسی برای نمایندگان مجلس در مقام ایفای وظایف نمایندگی، آزادی اظهارنظر و رأی قائل شده است؛ اما این اصل به‌معنای مصونیت مطلق از مسئولیت قانونی نیست. ماده ۱۰ قانون نظارت مجلس بر رفتار نمایندگان نیز به این موضوع می‌پردازد و تشخیص شمول اصل ۸۶ را به هیأت نظارت واگذار می‌کند. از آنجا که اظهارات ثابتی در یک تجمع خارج از صحن مجلس مطرح شده این پرسش مطرح می‌شود که آیا سخنان او در چارچوب وظایف نمایندگی قرار می‌گیرد یا خیر. پاسخ به این پرسش و بررسی احتمال انطباق اظهارات با عناوین قانونی، از جمله نشر اکاذیب، به محتوای دقیق سخنان، شرایط بیان آنها و مستندات موجود بستگی دارد. البته اعتراض نمایندگان یا ثبت شکایت به‌خودی‌خود به معنای اثبات تخلف یا وقوع جرم نیست و تشخیص نهایی درباره مسئولیت کیفری بر‌عهده مرجع قضایی است. در بعد نظارتی نیز هیأت نظارت بر رفتار نمایندگان می‌تواند موضوع را از منظر رعایت شئون نمایندگی بررسی کند، از ثابتی توضیح بخواهد و مطابق مقررات تصمیم بگیرد.