پیام سپاهان - ایرنا / در حالی که باغدار نمونه دماوندی افزایش هزینه نهاده‌های کشاورزی به دلیل رشد قیمت دلار و گران شدن بسته‌بندی به خاطر پتروشیمی را چالش‌های تولید دانسته، رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان تهران از تسهیلات تأمین سرمایه در گردش برای تولیدکنندگان خبر داده تا بخشی از این مشکلات را کمتر کند.
در شهرستان دماوند که باغداری سیب از ظرفیت‌های مهم کشاورزی آن به شمار می‌رود، عملکرد بالای تولید در واحد سطح، همواره یکی از ویژگی‌های این منطقه بوده است؛ ظرفیتی که حاصل تجربه باغداران، به‌کارگیری روش‌های نوین و استفاده از پایه‌های جدید درختان است و با این حال، میزان محصول برداشت‌شده به‌تنهایی نمی‌تواند وضعیت اقتصادی یک باغ را مشخص کند و هزینه‌هایی که از آغاز دوره تولید تا بسته‌بندی و عرضه محصول پرداخت می‌شود، بخش دیگری از معادله باغداری را شکل می‌دهد.
اظهارات مجید قدیمی، باغدار نمونه دماوندی در تولید سیب، و توضیحات رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان تهران درباره تسهیلات بخش کشاورزی، دو سوی این مساله را نشان می‌دهد: از یک سو تولیدکننده‌ای که افزایش هزینه نهاده‌ها و سبدهای بسته‌بندی را مانعی برای ادامه فعالیت اقتصادی خود می‌داند و از سوی دیگر، مدیری که تأمین سرمایه در گردش از طریق بانک کشاورزی و صندوق توسعه بخش کشاورزی را از راهکارهای حمایت از تولیدکنندگان معرفی می‌کند.
مجید قدیمی، باغدار نمونه دماوندی از روستاهای سربند و سوخته، با اشاره به تنوع ارقام سیب در باغ‌های منطقه می‌گوید، بیش از ۱۵ رقم تجاری سیب در دماوند وجود دارد که از جمله آنها می‌توان به گالا، فوجی، رد دلیشز، جاناگلد، گرانی اسمیت و استارکینگ اشاره کرد؛ ارقامی که به گفته او، با حمایت وزارت جهاد کشاورزی وارد کشور شده‌اند.
به گفته این باغدار، برخی از ارقام جدید در بازارهای جهانی از محبوبیت برخوردارند، اما ذائقه مصرف‌کنندگان داخلی همچنان بیشتر به ارقام شناخته‌شده سیب عادت دارد.
او گالا، فوجی و گرانی اسمیت را از ارقام مورد توجه بازارهای صادراتی می‌داند و معتقد است محدودیت بازار داخلی برای برخی ارقام، در کنار مشکلات صادرات، بر امکان بهره‌گیری اقتصادی از ظرفیت تولید اثر می‌گذارد.
قدیمی با اشاره به عملکرد باغ‌های خود می‌گوید: میانگین برداشت در برخی باغات به حدود ۵۰ تن در هکتار می‌رسد و در قطعاتی که از پایه‌های جدید استفاده شده است، عملکرد ۱۱۰ تا ۱۳۰ تن در هکتار نیز تجربه شده است.
او همچنین تغذیه مناسب، مراقبت‌های ویژه و همراهی مروج ا ن جهاد کشاورزی را از عوامل افزایش تولید در باغ‌های خود عنوان می‌کند.
نهاده‌های گران؛ فشار از ابتدای چرخه تولید
قدیمی افزایش قیمت نهاده‌های کشاورزی را از مهم‌ترین مشکلات فعلی باغداران می‌داند و می‌گوید: وابستگی به نهاده‌های وارداتی و تغییرات نرخ ارز، تأمین اقلام مورد نیاز تولید را دشوار کرده است.
به گفته او، افزایش قیمت برخی نهاده‌ها به اندازه‌ای بوده که باغدار توان خرید بعضی اقلام را ندارد و این مساله از آن جهت اهمیت دارد که تامین نهاده، بخشی از هزینه‌هایی است که باید پیش از برداشت محصول پرداخت شود؛ در حالی که درآمد اصلی باغدار به فروش محصول وابسته است.
هزینه‌هایی که پس از تولید ادامه دارد
هزینه‌های باغداری با برداشت سیب پایان نمی‌یابد و محصول برای رسیدن به بازار به بسته‌بندی و حمل‌ونقل نیاز دارد که قدیمی می‌گوید افزایش قیمت سبدهای میوه که از محصولات پتروشیمی ساخته می‌شوند، در کنار گرانی نهاده‌ها، هزینه‌های تولید و عرضه محصول را افزایش داده است.
به گفته او، مشکلات صنعت پتروشیمی بر قیمت سبدهای بسته‌بندی نیز اثر گذاشته و باغداران اکنون با افزایش هزینه این بخش مواجه‌اند و در نتیجه، تولیدکننده باید علاوه بر تأمین نهاده‌های مورد نیاز باغ، هزینه آماده‌سازی محصول برای عرضه به بازار را نیز در نظر بگیرد.
این هزینه‌ها در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند که باغدار برای فروش محصول خود به بازارهای دورتر یا صادراتی متکی باشد. بسته‌بندی و حمل‌ونقل بخشی از هزینه رساندن محصول به مقصد را تشکیل می‌دهند و افزایش آنها می‌تواند حاشیه سود تولیدکننده را تحت فشار قرار دهد.
قدیمی با اشاره به مشکلات صادرات سیب می‌گوید تحریم‌ها، محدودیت مسیرهای دریایی و هزینه بالای حمل‌ونقل زمینی، امکان رقابت با برخی تولیدکنندگان خارجی را کاهش داده است. او معتقد است مجموع هزینه نهاده‌ها، بسته‌بندی و حمل‌ونقل، حضور در بازارهای جهانی را دشوار کرده است.
به گفته این باغدار، سیب کشورهایی مانند ترکیه، آمریکا، شیلی و نیوزیلند در بازارهایی از جمله هند عرضه می‌شود، اما تولیدکنندگان ایرانی برای رقابت در این بازارها با محدودیت‌هایی روبه‌رو هستند و با این حال، مقایسه دقیق رقابت‌پذیری سیب ایران با محصولات سایر کشورها مستلزم بررسی قیمت تمام‌شده، هزینه حمل، کیفیت، تعرفه‌ها و شرایط دسترسی به بازار مقصد است.
تسهیلات سرمایه در گردش؛ راهکار جهاد کشاورزی برای تأمین نهاده
در مقابل این مشکلات، رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان تهران در پاسخ به سوال خبرنگار ایرنا اصلاح نرخ ارز ترجیحی و حذف قیمت‌گذاری دستوری را از تغییرات مؤثر بر فضای اقتصادی تولید دانست و گفت: برای تأمین نقدینگی مورد نیاز تولیدکنندگان، از ظرفیت بانک کشاورزی و صندوق توسعه بخش کشاورزی استفاده می‌شود.
به گفته وی، تسهیلات اعتباری بانک کشاورزی به تولیدکنندگان امکان می‌دهد نهاده‌های مورد نیاز خود را خریداری کنند و پس از فروش محصول، اعتبار دریافت‌شده را بازپرداخت کنند و بر اساس توضیحات او، ارزیابی محل تولید و بررسی تضامین از پیش انجام می‌شود و میزان اعتبار می‌تواند تا پنج برابر ارزش ارزیابی‌شده محل تولید باشد.
جبرئیل برادری همچنین اظهار کرد که بررسی درخواست‌ها پس از ثبت در سامانه، در صورت تکمیل شرایط، ظرف یک روز انجام می‌شود و تولیدکننده شش ماه فرصت دارد از اعتبار برای خرید نهاده استفاده کند، محصول خود را بفروشد و مبلغ مربوط را بازپرداخت کند.
وی با اشاره به وجود نارضایتی‌هایی درباره شرایط تسهیلات و نرخ سود آنها گفت بهره‌برداران صنعتی و نیمه‌صنعتی از این ظرفیت استفاده کرده‌اند و خرده‌مالکان نیز به استفاده از ظرفیت صندوق توسعه بخش کشاورزی هدایت شده‌اند او همچنین از ارائه تسهیلات بدون بهره و وام‌های چهاردرصدی در این بخش خبر داد.
فاصله میان هزینه تولید و توان تأمین مالی
آنچه از کنار هم قرار گرفتن اظهارات باغدار و مسئول بخش کشاورزی به دست می‌آید، ضرورت بررسی رابطه میان هزینه واقعی تولید و دسترسی عملی به منابع مالی است و افزایش هزینه نهاده‌ها و بسته‌بندی، مساله‌ای است که تولیدکننده مطرح می‌کند؛ در مقابل، جهاد کشاورزی تأمین سرمایه در گردش را از راهکارهای حمایت از تولید می‌داند.
دماوند با برخورداری از ۶ هزار و ۲۵۸ هکتار باغ سیب و سهمی نزدیک به ۷۰ درصد از تولید این محصول در استان تهران، یکی از کانون‌های اصلی باغداری کشور به شمار می‌رود.
برآورد تولید ۲۵۸ هزار تن سیب در سال جاری در دماوند، در مقایسه با تولید پیش‌بینی‌شده ۳۷۲ هزار تنی استان تهران، جایگاه محوری این شهرستان را در تأمین محصول نشان می‌دهد.