پیام سپاهان - اصفهان-غربالگری سرطان پستان۵۳۰ هزار اصفهانی طی مهر ماه امسال ۲۲۰ سرطان در نطفه را شناسایی کرد و این در حالی است که بسیاری از شهروندان به دلیل ترس از تشخیص زمان طلایی درمان را از دست می‌دهند.
خبرگزاری مهر، گروه استان‌ها – مرجان سیف‌الدین: متخصصان تأکید می‌کنند سرطان پستان در صورت تشخیص زودهنگام، در بسیاری از موارد قابل درمان است؛ بااین‌حال، ترس از تشخیص، بی‌توجهی به علائم هشدار و پناه بردن به توصیه‌های غیرعلمی همچنان از موانع جدی مقابله با این بیماری به شمار می‌رود.
هم‌زمان با اکتبر، ماه جهانی اطلاع‌رسانی سرطان پستان، پویش «هیچ‌کس تنها نیست؛ با هم علیه سرطان» در اصفهان بر ضرورت آگاهی‌بخشی، تشخیص زودهنگام و همراهی با بیماران تأکید دارد.
بر اساس اعلام مسئولان استان، از ابتدای مهرماه سال گذشته تاکنون حدود ۵۳۰ هزار نفر در دو حوزه سرطان پستان و روده بزرگ غربالگری شده‌اند که در جریان این برنامه، ۲۲۰ مورد سرطان در مراحل اولیه شناسایی شده است؛ تشخیص‌هایی که می‌تواند به افزایش شانس درمان و کاهش هزینه‌ها و عوارض بیماری کمک کند.
وقتی انکار بیماری زمان را می‌گیرد
پوریا عادلی، متخصص رادیوتراپی آنکولوژی، در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: یکی از مشکلات جدی در کشور، ترس از تشخیص است؛ به‌گونه‌ای که برخی افراد از بیم شنیدن خبر بد به پزشک مراجعه نمی‌کنند، برخی به درمان‌های سنتی و توصیه‌های غیرعلمی پناه می‌برند و برخی نیز تصور می‌کنند اگر درباره بیماری صحبت نکنند، بیماری وجود نخواهد داشت.
وی تأکید کرد: نادیده گرفتن بیماری آن را از بین نمی‌برد، بلکه فقط زمان را از بیمار می‌گیرد؛ درحالی‌که زمان در سرطان پستان ارزشی حیاتی دارد و تأخیر در تشخیص می‌تواند مرحله بیماری، نوع درمان و شانس بهبودی را تحت تأثیر قرار دهد.
عادلی با بیان اینکه سرطان پستان شایع‌ترین سرطان در میان زنان استان اصفهان است، افزود: این استان از نظر میزان بروز سرطان در زمره مناطق دارای آمار بالای ابتلا در کشور قرار دارد و در چنین شرایطی، افزایش آگاهی عمومی، تشخیص زودهنگام و دسترسی به خدمات تخصصی اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند.
این متخصص با اشاره به اینکه توده‌های سرطانی در مراحل اولیه ممکن است بدون درد و حتی فاقد علائم واضح باشند، تصریح کرد: نبود درد به معنای بی‌اهمیت بودن توده نیست. اتفاقاً شناسایی بیماری در مراحل اولیه فرصت مناسب‌تری برای درمان فراهم می‌کند و می‌تواند شانس درمان کامل، حفظ پستان، کاهش نیاز به درمان‌های سنگین و بهبود کیفیت زندگی را افزایش دهد.
ماموگرافی و علائم هشدار را جدی بگیرید
عادلی ماموگرافی را یکی از ابزارهای مهم تشخیص زودهنگام سرطان پستان دانست و گفت: زمان آغاز و فاصله تکرار این بررسی باید با توجه به سن، سابقه خانوادگی و میزان خطر فردی و با مشورت پزشک تعیین شود. آنچه اهمیت دارد، به‌تعویق نینداختن بررسی‌های ضروری و جدی گرفتن توصیه‌های پزشکی است.
وی افزود: لمس توده، فرورفتگی پوست یا نوک پستان، ترشحات غیرطبیعی، تغییر شکل یا رنگ و ایجاد زخم در ناحیه پستان از جمله علائم هشدار هستند که نباید نادیده گرفته شوند و مشاهده هر یک از آن‌ها مستلزم مراجعه به پزشک است.
این متخصص با اشاره به پایین‌تر بودن سن ابتلا به سرطان پستان در زنان ایرانی نسبت به میانگین بسیاری از کشورهای غربی، خاطرنشان کرد: این بیماری مختص زنان سالمند نیست و زنان جوان‌تر نیز باید نسبت به تغییرات بدن خود آگاه باشند؛ موضوعی که به معنای نگرانی دائمی نیست، بلکه نشانه مسئولیت‌پذیری در برابر سلامت است.
به گفته وی، سبک زندگی سالم، تغذیه متعادل، فعالیت بدنی منظم، پرهیز از دخانیات و حفظ وزن مناسب، به‌ویژه پس از یائسگی، می‌تواند در کاهش خطر ابتلا مؤثر باشد؛ بااین‌حال، سرطان پستان صرفاً نتیجه سبک زندگی نیست و عواملی مانند سن، ژنتیک، سابقه خانوادگی و برخی شرایط هورمونی نیز در بروز آن نقش دارند. بنابراین، ابتلا به این بیماری نباید زمینه‌ساز سرزنش بیمار یا احساس گناه در او شود.
درمان فردمحور پایان نسخه واحد برای همه
عادلی با اشاره به پیشرفت‌های درمانی سرطان پستان اظهار کرد: این بیماری انواع مختلفی دارد و نمی‌توان برای همه بیماران نسخه درمانی یکسانی در نظر گرفت. انتخاب روش درمان به مرحله بیماری، ویژگی‌های پاتولوژیک تومور، وضعیت گیرنده‌های هورمونی، وضعیت HER۲، شاخص‌های تکثیر سلولی و در موارد لازم، نتایج آزمایش‌های مولکولی و ژنتیکی بستگی دارد.
وی افزود: بر همین اساس، درمان‌هایی مانند هورمون‌درمانی، شیمی‌درمانی، درمان‌های هدفمند، ایمنی‌درمانی و پرتودرمانی، متناسب با شرایط هر بیمار و با تصمیم‌گیری تیمی و چندتخصصی انتخاب می‌شوند. توسعه داروهای جدید و روش‌های نوین درمانی نیز به بهبود امید به زندگی و کیفیت زندگی بیماران کمک کرده است.
این متخصص رادیوتراپی آنکولوژی تأکید کرد: اصفهان به‌عنوان یکی از قطب‌های درمانی منطقه مرکزی کشور از ظرفیت‌های تخصصی مناسبی برای تشخیص، مرحله‌بندی و درمان سرطان برخوردار است؛ اما حتی پیشرفته‌ترین روش‌های درمانی نیز بدون گسترش آگاهی عمومی، تشخیص زودهنگام و دسترسی عادلانه به خدمات تخصصی نمی‌توانند بار بیماری را به‌طور کامل کاهش دهند.
وی حمایت خانواده، گفتگو درباره بیماری و تشویق افراد به مراجعه به‌موقع را نیز مهم دانست و گفت: اگر فردی با سرطان درگیر است، به‌جای قضاوت باید همراه او بود و اگر کسی نگران سلامت خود است، نباید نگرانی را پنهان کند؛ بلکه باید برای بررسی آن اقدام کند.
غربالگری ۵۳۰ هزار نفر در اصفهان
رئیس مرکز بهداشت استان اصفهان نیز با اشاره به نتایج برنامه‌های غربالگری اعلام کرد: از ابتدای مهرماه سال گذشته تاکنون حدود ۵۳۰ هزار نفر در دو حوزه سرطان پستان و روده بزرگ غربالگری شده‌اند که از این تعداد، حدود ۳۷۰ هزار نفر در حوزه سرطان پستان و ۱۷۰ هزار نفر در حوزه سرطان روده بزرگ بررسی شده‌اند.
حمید گله داری در گفتگو با خبرنگار مهر افزود: در جریان این برنامه، بسیاری از افراد شناسایی‌شده از بیماری خود اطلاع نداشتند و تشخیص زودهنگام می‌تواند از شناسایی بیماری در مراحل پیشرفته‌تر و تحمیل هزینه‌ها و عوارض بیشتر جلوگیری کند.
به گفته رئیس مرکز بهداشت استان اصفهان، سالانه بین ۱۱ تا ۱۲ هزار مورد جدید ابتلا به سرطان در این استان ثبت می‌شود و سرطان‌های پوست، پستان و روده بزرگ از جمله سرطان‌های شایع هستند.برنامه غربالگری دانشگاه علوم پزشکی اصفهان از سال ۱۳۹۶ آغاز شده و هدف‌گذاری کنونی، غربالگری حدود ۲.۵ میلیون نفر طی دو سال است.
وی با تأکید بر آثار اقتصادی و اجتماعی تشخیص زودهنگام گفت: هزینه اجرای برنامه‌های جدید غربالگری در سال جاری بیش از هزار میلیارد تومان برآورد شده است، اما هزینه‌های درمان سرطان در مراحل پیشرفته به‌مراتب بیشتر خواهد بود. افزون بر صرفه‌جویی اقتصادی، تشخیص به‌موقع می‌تواند طول عمر بیماران را افزایش دهد و آسیب‌های روحی و روانی به بیمار و خانواده را کاهش دهد.
چالش دسترسی به خدمات تشخیصی و ضرورت همراهی بیمه‌ها
رئیس مرکز بهداشت استان اصفهان با اشاره به محدودیت‌های موجود در سطح دوم غربالگری، به‌ویژه در زمینه ماموگرافی و کولونوسکوپی، اظهار کرد: اقدامات اولیه در مراکز خدمات جامع سلامت، پایگاه‌ها و خانه‌های بهداشت انجام می‌شود، اما توسعه مراحل تخصصی تشخیص به همکاری بیشتر دستگاه‌های اجرایی، صنایع و بیمه‌ها نیاز دارد.
گله داری افزود: با وجود رفع محدودیت پوشش ماموگرافی در بیمه سلامت در بخش دولتی، همچنان در بخش خصوصی و بیمه تأمین اجتماعی محدودیت‌هایی وجود دارد که پیگیری برای رفع آن‌ها در سطح استان ادامه دارد.
به گفته وی، در صورت موفقیت این طرح در اصفهان، امکان استفاده از ظرفیت صنایع و شرکت‌های فولادی برای اجرای برنامه‌های مشابه در دیگر استان‌ها نیز فراهم خواهد شد.
رئیس مرکز بهداشت استان اصفهان در پایان با تأکید بر ضرورت مشارکت عملیاتی بیمه‌های پایه و تکمیلی خاطرنشان کرد: تشخیص زودهنگام علاوه بر حفظ سلامت، هزینه‌های سنگین درمان در مراحل پیشرفته را کاهش می‌دهد و همراهی بیمه‌ها می‌تواند در تحقق هدف غربالگری ۲.۵ میلیون نفر طی دو سال نقش تعیین‌کننده‌ای داشته باشد.
پیام اصلی پویش «هیچ‌کس تنها نیست» روشن است؛ ترس از شنیدن تشخیص نباید به مانعی برای درمان تبدیل شود. آگاهی، توجه به علائم هشدار، مراجعه به‌موقع و دسترسی به خدمات تشخیصی و درمانی، حلقه‌های اصلی مقابله با سرطان پستان هستند؛ زیرا گاهی آنچه بیش از خود بیماری فرصت زندگی را تهدید می‌کند، تأخیر در تشخیص است.