پیام سپاهان - اردستان-رئیس پلیس فتا اردستان گفت: مجرمان با ایجاد ترس یا طمع در کاربران، آنها را به باز کردن لینک، نصب برنامه یا ارائه اطلاعات حساس ترغیب می‌کنند.
امیر مزروعی در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: فضای مجازی امروز تنها به پیام‌رسان‌ها، انتشار عکس و فیلم یا دریافت اخبار محدود نمی‌شود، بلکه به بخش مهمی از زندگی روزمره مردم، کسب‌وکارها، ارتباطات اجتماعی و آموزش فرزندان تبدیل شده است.
وی افزود: همان‌طور که فضای مجازی می‌تواند فرصت‌های فراوانی ایجاد کند، در صورت بی‌احتیاطی می‌تواند به محلی برای سرقت سرمایه، اطلاعات شخصی و هویتی، آبرو و حتی آرامش خانواده‌ها تبدیل شود.
مجرم سایبری امروز با یک گوشی هم قربانی می‌گیرد
رئیس پلیس فتا فرماندهی انتظامی اردستان خاطرنشان کرد: مجرم سایبری امروز الزاماً فردی با ظاهر یا رفتار خاص و پشت چندین رایانه نیست، بلکه ممکن است تنها با یک تلفن همراه و چند جمله حساب‌شده، قربانی را فریب داده و در مدت کوتاهی سرمایه او را از بین ببرد.
مزروعی تصریح کرد: کلاهبرداران با معرفی خود به عنوان پشتیبان بانک، نماینده سازمان‌ها و ادارات، اپراتورهای تلفن همراه یا حتی رسانه ملی، به بهانه‌هایی مانند برنده شدن، تکمیل مدارک، خوش‌حسابی، اختلال بانکی، یارانه، سهام عدالت، بسته معیشتی یا مسائل قضایی تلاش می‌کنند قربانی را به ارائه اطلاعات یا باز کردن لینک‌های آلوده ترغیب کنند.
وی بیان کرد: حتی نباید به پیام‌هایی که از سوی دوستان و آشنایان دریافت می‌کنیم اعتماد کامل داشته باشیم، چراکه ممکن است حساب یا تلفن همراه همان فرد نیز مورد سوءاستفاده قرار گرفته باشد و پیام بدون اطلاع او ارسال شده باشد.
رئیس پلیس فتا اردستان ادامه داد: در چنین شرایطی باید از خودمان بپرسیم آیا واقعاً فردی که با ما تماس گرفته همان شخصی است که ادعا می‌کند و آیا پیام ارسال‌شده واقعاً از سوی صاحب آن حساب یا شماره فرستاده شده است یا خیر.
«هک ذهن»؛ نقطه آغاز بسیاری از کلاهبرداری‌ها
مزروعی یادآور شد: بسیاری از کلاهبرداری‌ها از هک سیستم آغاز نمی‌شود، بلکه از هک ذهن و اعتماد بی‌جا شروع می‌شود؛ مجرم ممکن است رمز عبور ما را نداند، اما با فریب و ایجاد اعتماد کاری کند که خودمان رمز یا اطلاعات بانکی را در اختیار او قرار دهیم.
وی اضافه کرد: ممکن است کارت بانکی ما به سرقت نرفته باشد، اما فرد کلاهبردار با ایجاد یک موقعیت جعلی ما را متقاعد کند که اطلاعات کارت یا رمز را در اختیارش قرار دهیم و حتی بدون هک تلفن همراه، ما را به نصب یک برنامه یا باز کردن یک لینک آلوده وادار کند.
رئیس پلیس فتا فرماندهی انتظامی اردستان تأکید کرد: یکی از مهم‌ترین ابزارهای امنیتی کاربران، دقت و حساسیت نسبت به درخواست‌های غیرعادی است و نباید تصور کنیم که امنیت فقط با نصب نرم‌افزار یا آنتی‌ویروس تأمین می‌شود.
هشدار درباره پیامک‌های جعلی قضایی و لینک‌های آلوده
مزروعی با اشاره به پیامک‌های جعلی قضایی گفت: پیام‌هایی مانند «شکایت علیه شما ثبت شده است» که حاوی لینک هستند، می‌توانند ابزار کلاهبرداری باشند و شهروندان باید نسبت به این موارد هوشیار باشند.
وی ادامه داد: در خریدهای اینترنتی نیز نباید صرفاً بر اساس یک آگهی در پیام‌رسان‌ها یا سکوهای آگهی، همانند یک معامله حضوری اقدام به واریز وجه کنیم؛ چراکه صفحات و حساب‌های فروشگاهی جعلی می‌توانند با وعده فروش کالا، خریدار را فریب دهند.
رئیس پلیس فتا اردستان خاطرنشان کرد: وجود عکس پروفایل، نام و شماره تماس به معنای واقعی بودن هویت صاحب حساب نیست و کاربران باید پیش از پرداخت وجه، از اعتبار فروشنده و صحت اطلاعات اطمینان حاصل کنند.
رسید جعلی؛ ترفندی برای فریب فروشندگان
مزروعی با اشاره به رسیدهای جعلی پرداخت بیان کرد: گاهی کلاهبرداران با استفاده از رسیدسازهای جعلی، رسیدی را به فروشنده نشان می‌دهند و ادعا می‌کنند وجه را پرداخت کرده‌اند، در حالی که هیچ مبلغی به حساب فروشنده واریز نشده است.
وی بیان کرد: فروشندگان باید پس از اعلام انتقال وجه، حتماً حساب بانکی خود را بررسی کنند و صرفاً بر اساس تصویر رسید یا پیام ارسال‌شده، کالا یا خدمات را تحویل ندهند.
وقتی هوش مصنوعی به ابزار کلاهبرداران تبدیل می‌شود
رئیس پلیس فتا فرماندهی انتظامی اردستان همچنین درباره سوءاستفاده از ابزارهای هوش مصنوعی گفت: جعل صدا و تولید تصاویر و محتواهای جعلی به یکی از ابزارهای مورد استفاده مجرمان تبدیل شده و شهروندان باید نسبت به درخواست‌های مالی غیرعادی حتی از سوی نزدیکان خود نیز دقت بیشتری داشته باشند.
مزروعی افزود: در یکی از موارد، فردی با شماره‌ای ناشناس با شهروندی تماس گرفته و با صدایی شبیه صدای خواهر وی مدعی شده بود در اصفهان برای خرید دچار مشکل شده و تلفن همراهش شکسته است و برای پرداخت هزینه‌ای حدود ۱۵ میلیون تومان درخواست کمک کرده بود.
وی تصریح کرد: این شهروند بدون بررسی بیشتر وجه را واریز کرده بود، اما بعداً مشخص شد خواهرش اساساً چنین تماسی نداشته است؛ بنابراین در هرگونه درخواست انتقال وجه، باید از طریق شماره اصلی و راه ارتباطی مطمئن با فرد موردنظر تماس گرفته و موضوع را احراز کرد.
قبل از کلیک، پرداخت و نصب برنامه فکر کنید
رئیس پلیس فتا اردستان تأکید کرد: فناوری هر روز پیشرفته‌تر می‌شود، اما قدرت تفکر، تعقل و دقت کاربران نباید تغییر کند و لازم است پیش از کلیک روی لینک، انتقال وجه، اعلام کد پیامکی یا نصب هر برنامه‌ای، لحظه‌ای درباره صحت درخواست فکر کنیم.
مزروعی خاطرنشان کرد: یکی از اشتباهات مهم پس از وقوع کلاهبرداری یا هک، سرزنش قربانی است، در حالی که فرد آسیب‌دیده باید بدون ترس و خجالت موضوع را سریعاً اعلام کند تا امکان جلوگیری از ادامه سوءاستفاده فراهم شود.
وی ادامه داد: مجرم سایبری از تأخیر قربانی استفاده می‌کند و ممکن است در این فاصله برای انتقال وجوه، پولشویی یا سوءاستفاده بیشتر از تلفن همراه و حساب‌های کاربری اقدام کند؛ بنابراین پس از مشاهده هرگونه رفتار مشکوک باید در کوتاه‌ترین زمان از مسیرهای قانونی و افراد متخصص کمک گرفت.
بدافزار «عکس یادگاری» و برداشت وام از حساب شهروند
رئیس پلیس فتا فرماندهی انتظامی اردستان با اشاره به نمونه‌ای از نصب بدافزار در تلفن همراه گفت: در یکی از موارد، شهروندی پس از دریافت برنامه‌ای با عنوان «عکس یادگاری» از یکی از دوستان خود، آن را روی تلفن همراه نصب کرده بود؛ برنامه در ابتدا ظاهراً هیچ اتفاقی ایجاد نکرد، اما حدود ۱۰ روز بعد، پس از واریز وام به حساب وی، مبلغ وام از حسابش برداشت شد.
مزروعی اضافه کرد: بررسی‌ها نشان داد بدافزار همچنان روی تلفن همراه این فرد فعال بوده و اگر موضوع نصب برنامه مشکوک در همان زمان اعلام و بررسی می‌شد، امکان پیشگیری از ادامه سوءاستفاده بیشتر بود.
امنیت فرزندان با گرفتن گوشی تأمین نمی‌شود
وی با تأکید بر اهمیت امنیت کودکان و نوجوانان گفت: فرزندان امروز در دنیایی رشد می‌کنند که مرز میان فضای مجازی و زندگی واقعی بسیار کمرنگ شده است و خانواده‌ها باید نسبت به ارتباطات و فعالیت‌های مجازی فرزندان خود آگاهی و نظارت همراه با گفت‌وگو داشته باشند.
رئیس پلیس فتا اردستان بیان کرد: امنیت فرزندان فقط با گرفتن تلفن همراه یا محدود کردن دسترسی آنها به اینترنت تأمین نمی‌شود، بلکه باید آموزش و گفت‌وگوی مستمر در خانواده شکل بگیرد تا اگر فرزند با تهدید، درخواست عکس خصوصی، اخاذی، درخواست وجه یا کد پیامکی مواجه شد، بدون ترس موضوع را با یک فرد قابل اعتماد در میان بگذارد.
مزروعی تأکید کرد: خانواده باید برای فرزند خود محیطی امن ایجاد کند تا در صورت ارتکاب اشتباه در فضای مجازی، نخستین واکنش او پنهان کردن موضوع نباشد و بتواند بدون نگرانی از سرزنش، موضوع را با والدین یا فرد مورد اعتماد خود مطرح کند.
امنیت سایبری از رفتار کاربران آغاز می‌شود
وی افزود: امنیت سایبری تنها وظیفه پلیس، دستگاه‌های مسئول یا بانک‌ها نیست، بلکه از رفتار خود کاربران آغاز می‌شود و استفاده از رمز عبور قوی، فعال‌سازی تأیید دومرحله‌ای، نصب نکردن برنامه‌های ناشناس و خودداری از ارائه اطلاعات بانکی و کدهای پیامکی از مهم‌ترین اصول پیشگیری است.
رئیس پلیس فتا فرماندهی انتظامی اردستان خاطرنشان کرد: شهروندان نباید اطلاعات بانکی خود را در هر صفحه‌ای وارد کنند و کدهای پیامکی و رمزهای یک‌بارمصرف را تحت هیچ شرایطی در اختیار تماس‌گیرندگان قرار ندهند.
مزروعی یادآور شد: شهروندان باید هر پیامی را باور نکنند، هر لینکی را باز نکنند، هیچ کد و رمز بانکی را در اختیار دیگران قرار ندهند و هر فایل یا برنامه‌ای را حتی اگر از سوی دوست و آشنا ارسال شده باشد، بدون اطمینان از صحت آن باز یا نصب نکنند.
وی تصریح کرد: در خریدهای اینترنتی نیز نباید بدون اطمینان از اعتبار فروشگاه، برای کالا یا خدمات مبلغ قابل توجهی را به صورت بیعانه یا کارت‌به‌کارت پرداخت کرد و در صورت مشاهده هرگونه مورد مشکوک، پیش از اقدام باید از افراد آگاه یا مسیرهای رسمی کمک گرفت.
فضای مجازی را به فرصت تبدیل کنیم
رئیس پلیس فتا اردستان گفت: فضای مجازی نه دشمن ما و نه دوست ماست، بلکه ابزاری است که نحوه استفاده ما می‌تواند آن را به فرصت یا تهدید تبدیل کند؛ بنابراین قرار نیست از اینترنت بترسیم، بلکه باید هوشمندانه از آن استفاده کنیم و فرزندانمان را نیز برای زندگی ایمن در دنیای دیجیتال آموزش دهیم.
مزروعی خاطرنشان کرد: گاهی تنها چند ثانیه فکر کردن پیش از کلیک کردن، پرداخت وجه، اعتماد کردن، نصب یک برنامه یا اعلام یک کد پیامکی می‌تواند فاصله میان امن ماندن و قربانی شدن باشد.