پیام سپاهان - اعتماد /متن پیش رو در اعتماد منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست
نوشین محجوب|وزارت خزانهداری امریکا در تازهترین اقدام، بانک VTB روسیه را به اتهام ادعایی کمک به دور زدن تحریمهای ایران تحریم کرد. واشنگتن مدعی است این بانک با ایجاد روابط کارگزاری با بانکهای تحریم شده ایرانی و ایجاد کانالهای مالی، به هماهنگی تجاری و مالی مسکو و تهران کمک کرده است. همزمان، ایران اقدام اتریش در صادر نکردن روادید برای محمد اسلامی، رییس سازمان انرژی اتمی برای حضور در نشست سالانه آژانس در وین را ناموجه و مغایر تعهدات کشور میزبان دانست و در همین راستا کاردار اتریش فراخوانده شد. همزمان وزارت دادگستری امریکا بامداد سهشنبه ادعا کرد که شکایتی برای مصادره «حدود ۶۱ میلیون دلار رمزارز درآمد حاصل از فروش نفت خام و فرآوردههای نفتی تحریم شده ایران در بازار سیاه» ثبت کرد.
وزارت دفاع امریکا به کمبود مهمات اعتراف کرد
درحالی که ایالاتمتحده تلاش دارد تا فشار حاصل از تحریمها را افزایش دهد، تنشها در خود هرمز نیز ادامه دارد. در همین راستا روابط عمومی سپاه از رهگیری و انهدام یک پهپاد1- MQ در آسمان غرب تنگه خبر داد. نیروی دریایی سپاه همچنین اعلام کرد سوپرنفتکش «الگایا» هنگام تلاش برای عبور از منطقه ممنوعه جنوب تنگه با مینهای دریایی برخورد کرده و دچار آتشسوزی شده است. سنتکام روایت ایران را رد کرده و مدعی است شناور پیشتر آسیب دیده بود؛ دو روایت متعارضی که از تداوم فضای امنیتی و پرخطر در آبراه حکایت دارد. درگیریها درحالی ادامه دارد که گزارش نهاد نظارتی دولت امریکا که روز دوشنبه منتشر شد، رسما تایید کرد که ارتش این کشور پس از ماهها جنگ مستقیم با ایران، با کمبودهای استراتژیک در موجودی انبارها و گلوگاههای شدید در زنجیره تامین سلاحهای پیشرفته مواجه است. این ارزیابی مشترک که توسط بازرسان کل وزارت دفاع، وزارت خارجه و سازمان توسعه بینالمللی ایالاتمتحده (USAID) گردآوری شده، نخستین گزارش رسمی واشنگتن از اتمام مهمات حیاتی در کنار خسارات مادی گسترده به داراییهای امریکا در سراسر خاورمیانه است. براساس برآوردهای کارشناسان که در این گزارش به آنها اشاره شده، بین شرکتهای پیمانکار دفاعی تا ۳ سال زمان لازم خواهد بود تا ذخایر موشکها و رهگیرهای پیشرفته را به سطوح پیش از جنگ بازگردانند. این گزارش همچنین جزییات تلفات و خسارات مادی گستردهای را شرح میدهد و نشان میدهد که حملات ایران صدها سازه را در پایگاههای امریکایی در هشت کشور هدف قرار داده یا ویران کرده است: کویت، بحرین، قطر، امارات متحده عربی، عربستانسعودی، عراق، عمان و اردن. دهها هواپیما و پهپاد امریکایی نیز در این حملات آسیب دیده یا منهدم شدهاند.
وین به میدان زورآزمایی سیاسی تبدیل میشود
در میدان سیاسی و حقوقی و در شرایطی که پرونده هستهای کشورمان به شورای امنیت ارسال شده و دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالاتمتحده با ادعاهای ضد و نقیض درباره مذاکره با ایران تلاش دارد یا قیمت بازارها را کنترل کند یا افکار عمومی داخل کشورش را منحرف، محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی در واکنش به رویکرد متناقض واشنگتن گفت تا تحقق شروط ایران، مذاکرهای در کار نخواهد بود. اظهارنظر دبیر شورای عالی امنیت ملی درحالی رسانهای شد که ترامپ مدعی شده ایران خواهان توافق سریع است و امریکا تعیین میکند که وارد مذاکره بشود یا نه؛ موضعی که با ادامه فشار نظامی و اقتصادی واشنگتن همراه شده است. همزمان با رویارویی لفظی میان مقامهای رسمی تهران و واشنگتن، مساله پرونده هستهای کشورمان نیز در رسانهها برجسته شده است. بعد از آنکه اتریش مانع از ورود محمد اسلامی، رییس آژانس اتمی کشورمان و هیات همراه ایشان به وین شد، وزیر انرژی امریکا در کنفرانس عمومی آژانس بینالمللی انرژی اتمی، مدعی شد که ایران باید با آژانس همکاری کامل داشته باشد و دسترسیهای لازم را برای انجام وظایف این نهاد فراهم سازد. کریس رایت روز دوشنبه طی سخنانی در هفتادمین کنفرانس عمومی آژانس بینالمللی انرژی اتمی در وین، با متهم کردن ایران به کوتاهی در اجرای تعهدات پادمانی مرتبط با معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای، مدعی شد که رویکرد تهران نظام عدم اشاعه را تضعیف میکند و آنچه «نبود شفافیت ایران در تعامل با آژانس» خواند، غیرقابلقبول است. وزیر انرژی امریکا گفت که تعهدات پادمانی اختیاری نیستند و نمیتوان آنها را بدون پیامد نادیده گرفت. او همچنین مدعی شد که ایران مانع اجرای ماموریت راستیآزمایی و نظارت این نهاد میشود. همکاری با نهاد پادمانی درحالی مطرح شده که اتریش به درخواست امریکا مانع از حضور نمایندگان کشورمان به نشستی بینالمللی شده است؛ رخدادی که در تضاد با قوانین بینالملل قرار دارد.
چرا صلاله برگزار نشد؟
با تداوم درگیریها در هرمز، رویارویی لفظی تهران و واشنگتن و همچنین تبدیل نهاد پادمانی به میدان جنگ، توقف نشست صلاله و چراییاش به یکی از موضوعات اصلی در رسانههای غربی تبدیل شده و ناظران تلاش دارند تا از زوایای مختلف به این پرسش پاسخ دهند. گروهی میگویند به تعویق افتادن نشست صلاله شکافهای موجود در محاسبات امنیتی و انرژی منطقه را آشکارتر کرد. بدر البوسعیدی، وزیر خارجه عمان، دلیل رسمی این تصمیم را تلاش برای رسیدن به اجماع اعلام کرد. وزارت خارجه ایران نیز، مخالفت عربستان با برگزاری نشست و پیوند زدن آن به تحولات یمن را انحراف از ریشههای اصلی بحران دانست. الجزیره تحلیل ایران را تایید کرده و در این باره نوشته، طرح ایران و عمان، مسیر ورودی را عمدتا در آبهای ایران و مسیر خروجی را بیشتر در آبهای عمان پیشبینی کرده بود و امکان پرداختهای داوطلبانه برای ایمنی ناوبری، حفاظت محیطزیست و عملیات جستوجو و نجات را نیز بررسی میکرد. متغیرهایی که موجب شد تا عربستان به متن پیشنهادی اعتراض و اصلاحاتی پیشنهاد کند، چراکه این بازیگر نگران تثبیت ترتیباتی تازه در تنگه است.
سایه پیشروی انصارالله بر گلوگاهها
همزمان، در یمن، وضعیت پیرامون بابالمندب بر پیچیدگیهای حاکم بر شاهراهها افزوده است. انصارالله اعلام کرده جزایر حنیش بزرگ و کوچک را در جنوب دریای سرخ در اختیار گرفته و حملات موشکی و پهپادی به مواضع نظامی عربستان انجام داده است. ائتلاف سعودی نیز از زخمیشدن ۱۳ غیرنظامی در حملات اخیر خبر داده و نیروهای وابسته به دولت یمن از عملیات در ذوباب و الخوخه گفتهاند. به گفته الجزیره، درگیریها به طور فزاینده در مأرب متمرکز بوده؛ منطقهای که به سبب منابع نفت و گاز و جایگاه اقتصادیاش، میتواند بر موازنه جنگ یمن اثر بگذارد. همزمان سیانان در گزارش خود درباره پریم گفته؛ جزیرهای که در باریکترین بخش بابالمندب قرار گرفته و دریای سرخ را به خلیج عدن متصل میکند. برخی ناظران بر این باورند حضور انصارالله پیرامون پریم، المخا و دیگر نقاط ساحلی، پس از اختلال در هرمز، توان بالقوه بیشتری برای فشار بر مسیر جایگزین تجارت و انرژی ایجاد میکند. با این همه، موضع رسمی ایران بر این است که انصارالله بر پایه محاسبات و منافع یمنی تصمیم میگیرد و تهران فرماندهی مستقیم عملیات آن را رد میکند.
عربستان معلق میان ایران و امریکا
ازسویی عربستان، که خط لوله شرق-غرب آن پس از حمله پهپادی متوقف شده، اکنون با فشار بر صادرات نفت از مسیر دریای سرخ نیز روبهرو است. نیویورکتایمز در این باره نوشته: پادشاهی امروز بیش از هر زمان دیگر میان ایران و امریکا معلق مانده و در حال ارزیابی گزینههای محدود و رو به کاهش خود است. به نوشته این نشریه حملات حوثیها عملا توانایی پادشاهی برای صادرات نفت را تحت تاثیر قرار داده و بیمیلی ترامپ برای حمایت از این بازیگر نیز موجب سرخوردگیاش شده است. از منظری دیگر تلاشهای ریاض برای تعامل با تهران نیز نتایج محدودی داشته و حتی به واسطه مخالفتخوانیهای پادشاهی نشست صلاله نیز برگزار نشد. در چنین شرایطی عربستان شاید به دنبال آن باشد تا با ائتلافسازی در منطقه یا فراتر از آن (به ادعای برخی ناظران) نزدیکی به اسراییل تلاش کند از بن بستی که در آن گرفتار شده، خارج گردد؛ متغیری که ظاهرا واشنگتن خواهان تحقق آن است.