پیام سپاهان

آخرين مطالب

مرمت گنبد مسجد جامع عباسی اصفهان در انتظار تصمیمات سرنوشت ساز فرهنگي

مرمت گنبد مسجد جامع عباسی اصفهان در انتظار تصمیمات سرنوشت ساز
  بزرگنمايي:

پیام سپاهان- اداره کل میراث فرهنگی اصفهان اواخر اردیبهشت امسال از پایان مرمت گنبد مسجد تاریخی جامع عباسی در مجموعه میراث جهانی میدان نقش جهان و جمع‌آوری داربست‌های آن پس از 11 سال خبر داد اما با باز شدن داربست‌ها مشخص شد کاشی‌های گنبد دچار اعوجاج و قوس ناهمگونی در سیمای آن ظاهر شده است.

بعد از آنکه مرمت گنبد مسجد جامع عباسی با انتقادات فراوانی روبه رو شد، قائم‌مقام وزیر و معاون میراث‌فرهنگی کشور کمیته ویژه‌ای برای نظارت بر مرمت این گنبد تشکیل داد. در حکم معاون میراث فرهنگی کشور به اسکندر مختاری، سید مرتضی فرشته‌نژاد، مهرداد حجازی و علیرضا ایزدی اعضای شورای عالی نظارت حفظ و مرمت میراث‌فرهنگی منصوب شدند.

وظیفه اصلی اعضای این شورا، بررسی وضعیت مرمت گنبد مسجد جامع عباسی و رسیدگی به قصور احتمالی درمرمت صورت گرفته است.

مسجد جامع عباسی یا مسجد جامع امام اصفهان بواسطه تزیینات بسیار شگفت‌انگیز بکار رفته در آن شهرت جهانی دارد. گنبد این بنا، یکی از شاهکارهای معماری اصفهان است که بصورت دوپوش(دو پوسته) ایجاد شده است. این مسجد بعنوان یکی از آثار میدان نقش جهان در فهرست میراث جهانی قرار دارد.

برخی کارشناسان پاسخ چرایی آنچه گنبد مسجد جامع عباسی را درگیر و دار اعوجاج و از دست رفتن شکل موزون آن کرده است را شیوه قالب گیری‌ و برخی دیگر هم ریشه مشکل را آسیب های سازه می دانستند.
با همه این تفاسیر اما مخرج مشترک همه انتقادات یک چیز بود و آنکه مرمت گنبد یگانه مسجد جامع عباسی که در فهرست آثار جهانی قرار دارد، ناظر عالی متبحر و با تجربه نداشته است و مرمت چنین اثری می‌بایست توسط یک شورای عالی، راهبری و نظارت می‌شد.

آش اما چنان شور شده بود که مسوولان میراث فرهنگی برای جبران آنچه در طی 11 سال بر سر گنبد مسجد جامع عباسی آمده بود، مهلت 2 ماهه تعیین کردند، اتفاقی که برخی منتقدان آن را معجزه‌ای ناممکن می دانستند. عاقبت اما کار به آنجا رسید که وزیر میراث فرهنگی دستور به تشکیل کمیته‌ای برای بررسی وضعیت مرمت گنبد و رسیدگی به قصورهای احتمالی داد.

نتیجه اینکه بعد از یک ماه، در میانه مرداد با حکم قائم‌مقام وزیر و معاون میراث‌فرهنگی کشور اسکندر مختاری، سید مرتضی فرشته‌نژاد، مهرداد حجازی و علیرضا ایزدی اعضای شورای عالی نظارت حفظ و مرمت میراث‌فرهنگی شدند. حالا با وجود گذشت بیشتر از سه ماه، به سراغ اعضا این شورا رفته‌ایم تا ببینیم آخرین بررسی‌های آنها به کجا رسیده و قرار است کار را چگونه پیش ببرند.

مسوولان، شورا را تشریفاتی نبیینند

سید مرتضی فرشته نژاد از پیشکسوتان میراث فرهنگی و مرمت ابنیه تاریخی اصفهان که در این شورای عالی عضو است به ایرنا گفت: یک جلسه از من دعوت شد که به عالی قاپو رفتیم. قرار بر این شد داخل گنبد را هم ببینیم که به دلیل شرایط سنی ام نتوانستم با اعضا دیگر همراه شوم. اما عکس های داخل گنبد را دیده ام.ایجاد آشفتگی و کلاف های چوبی هم بریده شده و گنبد ترک خورده است.

فرشته نژاد بر اساس عکس‌هایی که رویت کرده، اساس مشکلات را سازه گنبد آجری دانست که در برخی نقاط ، تر ک‌ خورده و ایجاد تنش کرده است. با این وجود اما نظرش را روی معماری گنبد مطرح کرد؛ اینکه معماری گنبد باید به شکلی که زمان شاه عباس اول ساخته شده است، برگردد.
وی در این رابطه افزود: اگرسازه اصلی کج و معوج هایی داشته باشد ، آنها را در کاشیکاری برطرف می‌کنند و در این ارتباط از نظر معماری، ارتفاع، فرم ،قوس ، یکنواختی، کاسه سینگی(تورفتگی و بیرون زدگی) نداشتن، باید کنترل می شده است که کار، درست و همان معماری دوران صفوی بشود.

این عضو شورای عالی نظارت بر مرمت گنبد مسجد جامع عباسی گفت: پیشنهاد دادم که نقشه برداری فوتوگرامتری(تصویر سنجی) از گنبد انجام شود تا متوجه بشویم که فرم قوس چگونه است و آیا این قوس، همان قوس صفوی است یا خیر و اینکه تو رفتگی و بیرون زدگی نداشته باشد.

وی افزود: لطف این گنبدها به این است که مثل نگین انگشتری با همان یکنواختی و صافی از آب دربیاید نه اینکه تورفتگی و بیرون زدگی داشته باشد.

فرشته‌نژاد گفت: با انجام فوتو گرامتری می‌توانیم یک قالب گردون بسازیم و روی گنبد بگردانیم که همان شابلون باشد.

به گفته این عضو شورای عالی نظارت بر مرمت گنبد مسجد جامع عباسی، وقتی گنبد در مرمت اخیر کاشی شده است، تارک آن حدود 40 یا 50 سانتی‌متر پایین آمده، یعنی کوتاه‌تر شده است.

وی در توضیح بیشتر افزود: ناره (شی فلزی سر گنبد) میله ای در وسطش دارد که دست ساز زمان صفویه است، این میله آهنی به عنوان شاهد به ما می‌گوید که ارتفاع گنبد کجا بوده ، چون روی سازه نصب است. اگر کاشی را عوض کنند، این ناره نباید دست بخورد و بایستی تابع آن باشند.
این پیشکسوت میراث فرهنگی اصفهان گفت: ناره سه گوی در بالا و یک نعلبکی وارونه در زیر دارد. کاشی را باید آنقدر دقیق کار کنند که این کاشیکاری زیرنعلبکی وارونه برود.

وی افزود: اما در این قسمت از گنبد، کاشی‌کاری پایین زده و کوتاه شده است. عاقبت وقتی به کارشان ایراد گرفته‌اند، قوسی به آن اضافه کرده‌ اند و سر گنبد را تا زیر نعلبکی کشانده اند. این اتفاق موجب شده تا فرم صفوی گنبد مثل گنبدهای هندی که در ایران به آن قوس "کمان ابرو" می گویند، بشود.

فرشته نژاد یادآور شد: به هر روی خواسته‌ایم فوتو گرامتری انجام شود. اما گویا بودجه نیست و در صورت جلسه نوشته‌اند، برای تامین اعتبار این نقشه برداری باید یک خَیِّر پیدا بشود! اما این کار هزینه چندانی ندارد و برای چنین گنبد با ارزشی هیچ است.

فرشته‌نژاد تاکید کرد: این شورای نظارت نباید تشریفاتی و فقط برای گرفتن امضای اعضا باشد.

این پیشکسوت میراث گفت: وقتی گفته ایم فوتوگرامتری انجام شود، خیال می‌کنند سنگ بزرگ جلوی پایشان انداخته ایم؛ اما نه! راهش این است.

بررسی ها تا یک ماه آینده جواب می‌دهد

اما علیرضا ایزدی مدیرکل میراث فرهنگی استان اصفهان و دیگر عضو شورای عالی نظارت بر مرمت گنبد مسجد جامع عباسی در گفت‌و گو با خبرنگار ایرنا افزود: هیات نظارت تشکیل شده است که در ابتدا بررسی‌های لازم را انجام دهد و نظارت کند.
وی با بیان اینکه پایش گنبد، پنجشنبه هر هفته انجام می‌شود، گفت: یک هفته یا 10 روز آینده عکاسی و کارتو گرافی‌ها(نقشه نگاری) انجام می‌شوند که از جانب سازه ای خیالمان راحت بشود.

ایزدی یادآور شد: مطابق پایشی که آقای مهرداد حجازی (متخصص سازه و چهارمین عضو شواری عالی نظارت بر مرمت گنبد مسجد جامع عباسی) انجام می دهند مشکل سازه ای گنبد، آنچنانی نیست اما چون اعتقاد بر این است که کار اصولی انجام بشود تلاش می‌کنیم که کارتو گرافی ها انجام و هر پنجشنبه پایش‌های ما مستمر انجام شود.

به گفته مدیر کل میراث فرهنگی اصفهان تلاش بر این است که موضوع بررسی‌ها ظرف یک ماه آینده تعیین تکلیف و نتایج به وزارت میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری برود.

وی افزود: اگر بررسی ها تا یک ماه آینده به نتیجه برسد و تعیین تکلیف شود، قطع یقین اسکن لیزرهم انجام می‌شود. امروز با بهره گیری از فناوری می‌توانیم کیفیت کار را افزایش بدهیم و روند کار را تسریع کنیم.

ایزدی اما انجام اسکن لیزر را منوط به مشخص شدن دستور کار شورا در نتیجه پایش‌ها وهماهنگی با وزارتخانه دانست.

وی افزود:هدف ما این است که بتوانیم نسخه ای نه برای همه گنبدها، بلکه جداگانه اما با علم و بهره گیری از توان تجربی اهل فن ،به بهترین شکل انجام بدهیم تا کمترین آسیب را داشته باشیم.

مدیرکل میراث فرهنگی با گریز به برخی نظرات راجع به آسیب‌های سازه گنبد گفت: سازه، تخصص آقای حجازی است و باید از نظرات ایشان به عنوان کسی که عضو ایکوم و صاحب نظر در حوزه های تجربی و تخصصی استفاده کنیم. اما در این میان، از نظر همه کسانی که صاحب رای و نظر باشند و مسجّل باشد که توان تجربی و علمی دارند، استفاده خواهیم کرد.

باید به اجماع نظر برسیم تا بگوییم علاج گنبد چیست
اما اسکندر مختاری پژوهشگر حوزه میراث فرهنگی و معماری و دیگرعضو شورای عالی نظارت بر مرمت گنبد مسجد جامع عباسی در گفت و گو با خبرنگار ایرنا افزود: باید راجع به این اثر تاریخی به اجماع نظر برسیم و بعد به متولیان میراث فرهنگی بگوییم که علاج کار گنبد چیست.

وی گنبد مسجد جامع عباسی را بیماری دانست که باید برای درمان آن به دنبال راه حل‌های کوتاه مدت و بلند مدت بود.
مختاری افزود: شرایط گنبد مسجد جامع عباسی امری نیست که به یکباره بگوییم قابل حل است. باید دید راه حل‌های کوتاه مدت و بلند مدت چیست و چگونه می‌شود جلوی مشکلات و آسیب ها را گرفت.

به گفته این عضو شورای عالی نظارت بر مرمت گنبد مسجد جامع عباسی، مطالعات آنها تا این لحظه به نتیجه نرسیده و نیاز به کسب اطلاعات بیشتر از طریق اسکن لیزر و فوتوگرامتری دارند.

در حالی که روایت مدیرکل میراث فرهنگی استان اصفهان این است که پایش‌های آقای حجازی، از متخصصان سازه عضو شورای عالی نظارت بر مرمت گنبد، نشان داده آسیب سازه "آنچنانی" نبوده است، اما مختاری روایت دیگری را مطرح می‌کند.

وی در این ارتباط به ایرنا گفت: تا این لحظه همه مشکلات را متوجه سازه دیده ایم اما بیشتر از 10 سوال وجود دارد که برای کسب اطلاعت بیشتر درباره وضعیت گنبد باید پاسخ داده شوند.

مختاری با بیان اینکه به نظر می ‌رسد موقعیت قرارگیری ترک‌ها بین فضای آوگون و شکن‌گاه است، گفت: پاسخ دادن به این سوال که آیا تَرَک‌های بین فضای آوگون و شکن‌گاه، در دیگر قسمت‌های گنبد هم قابل مشاهد هستند یا خیر، منوط به انجام فوتوگرامتری و اسکن لیزر است.

لینک کوتاه:
https://www.payamesepahan.ir/Fa/News/382173/

نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield
مخاطبان عزیز به اطلاع می رساند: از این پس با های لایت کردن هر واژه ای در متن خبر می توانید از امکان جستجوی آن عبارت یا واژه در ویکی پدیا و نیز آرشیو این پایگاه بهره مند شوید. این امکان برای اولین بار در پایگاه های خبری - تحلیلی گروه رسانه ای آریا برای مخاطبان عزیز ارائه می شود. امیدواریم این تحول نو در جهت دانش افزایی خوانندگان مفید باشد.

ساير مطالب

نیاز اصفهان به حمایت و دیپلماسی در حوزه کلان هنر و تئاتر

افزایش 43 درصدی پرونده های صلح و سازش در اصفهان

خداحافظی با بنزین سوپر

ارسال 18 اثر به سی و چهارمین جشنواره تئاتر استان اصفهان

دستگیری عوامل اصلی ناامن‌سازی جاده‌ها در جنوب کشور

بیانیه بسیج دانشجویی مهاباد بمناسبت گرامیداشت روز دانشجو

خداحافظی با بنزین سوپر در ایران

لغت‌نامه جام جهانی قطر منتشر شد

آپدیت اندروید 13 برای گلکسی A13 5G، گلکسی A51 5G و XCover 5 منتشر شد

قیمت طلا، سکه و ارز 15 آذرماه 1401؛ طلا و سکه عقب نشینی کردند

پرداخت حقوق کارکنان دولت در سال آینده بر اساس میزان بهره‌وری صورت می‌گیرد

دیدار چهره به چهره مدیرکل بنیاد استان گیلان با جامعه ایثارگری

رفع مشکلات جامعه ایثارگری نیاز به مدیریت جهادی و تلاش شبانه‌روزی دارد

شهدا درس ایثار را از مکتب ائمه اطهار(ع) آموختند

اجرای 5 اثر راه‌یافته به جشنواره تئاتر استان اصفهان

خداحافظی با بنزین سوپر پس از عرضه بنزین یورو 5 در ایران

برنامه هیأت‌های اصفهان همزمان با دهه اول فاطمیه

رئیس جمهوری کره جنوبی: اعتصاب کامیون‌داران شبیه تهدیدات اتمی کره شمالی است

سی‌وچهارمین جشنواره تئاتر استان اصفهان تشریح شد

احتمال خداحافظی بنزین سوپر در آینده نزدیک

تفاهم‌نامه همکاری بین دانشگاه هنر اصفهان و ترانسیلوانیای رومانی امضا شد

بیش از 10 هزار قرارداد پژوهشی ارتباط با دانشگاه و جامعه در دانشگاه‌ها اجرا شده است

کامیون‌دارانی که توسط اغتشاشگران مورد تعرض قرار گرفته‌اند جبران خسارت می‌شوند

هوای اصفهان ناسالم برای گروه‌های حساس

دستگیری عوامل اصلی ناامن سازی جاده‌ها در جنوب کشور

خداحافظی با بنزین سوپر در ایران/ بنزین یورو 5 چه زمانی تزریق می‌شود؟

بازگشایی 3 نماد معاملاتی در بازار فرابورس ایران

اضافه شدن 2 پلاتوی جدید در پردیس هنر اصفهان

پدر شهیدان خیبری دهاقان آسمانی شد

بنزین سوپر از جایگاه های سوخت می رود | این نوع بنزین جایگزین می شود

کشف 100 میلیارد اموال مسروقه از مخفیگاه سارقان منازل در اصفهان

‌میزبان سی‌و‌چهارمین جشنواره تئاتر ‌اصفهان مشخص شد

اجرای برنامه‌های سلامت‌محور در مراکز نگهداری معلولین منطقه 4

برنامه مسابقات لیگ برتر بسکتبال بانوان در هفته‌های هشتم و نهم

پر آب شدن رودخانه خلیفان در پی بارش‌های اخیر

سیر تا پیاز زندان‌های سیاسی پهلوی در یک کتاب

3 معبر اصلی منطقه 14 مناسب‌سازی شد

دست پژوهشگران از شعر زنان جنوبی خالی است!

مذاکرات اپل برای انتقال تولید آی‌پد به هند

بازی/ Super Starfish؛ در دنیایی انتزاعی امتیاز بگیرید

قیمت شیائومی واچ S2 و هدفون شیائومی بادز 4 لو رفت

وجود 50 نقطه حادثه‌خیز در ارومیه

پیش‌بینی یخبندان و وارونگی دما در استان البرز

کشف 16 دستگاه تولید ارز دیجیتال قاچاق در آران‌وبیدگل

مهار شعله‌های آتش در کارگاه تزریق پلاستیک خمینی‌شهر

صفحه نخست روزنامه‌های اصفهان، 15 آذر

کاهش 62 درصدی حوادث ناشی از کار در بخش ساختمان ایلام

52 درصد جمعیت استان زنجان تحت پوشش بیمه تامین اجتماعی است

بیش از 300 میلیارد تومان تسهیلات اشتغالزا توسط صندوق کارآفرینی امید لرستان پرداخت شد

مدیرکل آموزش فنی و حرفه‌ای زنجان: ایجاد مراکز هدایت شغلی در دانشگاه‌ها ضروری است