پیام سپاهان

آخرين مطالب

دردناک مثل مهاجرت فرهنگي

دردناک مثل مهاجرت
  بزرگنمايي:

پیام سپاهان - ایسنا / پروین سلاجقه معتقد است بسیاری از آثار ادبی که در کانون‌های مهاجرت نوشته می‌شوند، آثار قوی‌ و خیلی خوبی هستند. او در عین حال به دردناک بودن کتاب‌هایی که در زمینه ادبیات مهاجرت نوشته شده‌اند، اشاره می‌کند.
این داستان‌نویس و شاعر درخصوص نمود مهاجرت در ادبیات، و تغییر در شیوه نگاه نویسندگان و شاعران به مقوله مهاجرت در آثار ادبی اظهار کرد: من از منظر کشور خودمان صحبت می‌کنم، اما این مقوله خیلی کلی است. وقتی به کشورهای مهاجرپذیر نگاه می‌کنیم، می‌بینیم خیلی از ملیت‌هایی که از وضعیت کشور خودشان راضی نیستند و می‌خواهند به کشورهای دیگری بروند تا وضعیت بهتری پیدا کنند، در آن‌جا دور هم جمع می‌شوند و گونه‌ای ادبیات دور از وطن را پدید می‌آورند، کشورهایی مانند: هند، افغانستان، سوریه، لبنان، ایران، چین و همه کشورهایی که با مقوله مهاجرت سروکار دارند. بنابراین در ادبیات جهان، ژانری به نام ژانر مهاجرت داریم. و ادبیات مهاجرت روزبه‌روز در جهان تنومندتر می‌شود.
او سپس به تاثیر مقوله مهاجرت در ادبیات ایران پرداخت و بیان کرد: با توجه به تجربه‌هایی که در دوره معاصر در کشورمان داریم، به واقع می‌بینیم که سرنوشت ادبیات نوین ایران با مهاجرت گره خورده و اولین اتفاق‌هایی که در زمینه چالش‌های سنت و مدرنیته در ادبیات معاصر ما افتاده، با مهاجرت شروع شده است. در حوالی سال‌های نزدیک یا قرین به جنبش مشروطه و پس از آن، کسانی از سرزمین ما که در آغاز، بیشتر از تاجرین، تحصیل‌کرده‌ها یا طبقات بالای اجتماع بودند، به کشورهای دیگر مهاجرت کردند - مثلا به استانبول، قفقاز و کشورهای اطراف ایران - و در آن‌جا کانون‌های ادبیات مهاجرت را ایجاد می‌کردند و همچنین در کشورهای اروپایی. بنابراین می‌بینیم اولین کتاب‌هایی که در سرنوشت ادبیات داستانی نوین ایران تاثیر مهمی داشته‌اند، در همان ‌کشورها نوشته شده و به ایران راه یافته‌اند؛ مخصوصا کتاب‌هایی مثل «کتاب احمد» طالبوف یا «سیاحت‌نامه ابراهیم بیک» زین‌العابدین مراغه‌ای، آثاری که نطفه‌ موجودیت‌شان در کانون‌های مهاجرت بسته شده و در همان سرزمین‌های بیگانه خلق شدند و فرم امروزی ادبیات داستانی ما را خیلی تحت تاثیر قرار دادند و در نتیجه این تاثیرات، ژانری به نام ادبیات داستانی مدرن در ایران شکل گرفت و پس از آن با محمدعلی جمالزاده و صادق هدایت و دیگران ادامه یافت و امروز هم ادامه دارد.
این نویسنده همچنین با بیان این‌که یک رابطه ناگسستنی بین ادبیات مهاجرت و سرنوشت ادبیات ایران به ویژه ادبیات داستانی وجود دارد، گفت: این درخت در حال تنومندتر شدن است؛ یعنی با رفتن تعداد زیادی از مردم به کشورهای دیگر - از نسل اول تا سوم - ادبیات مهاجرت پدید آمده و به هر شکلی تولید می‌شود و افراد آثارشان در این زمینه را چاپ می‌کنند.
سلاجقه سپس در پاسخ به پرسشی درخصوص تاثیرات دوطرفه و در واقع تاثیر ادبیات بر مهاجرت نیز اظهار کرد: این تاثیرات تا حدود زیادی قابل مشاهده است. امروز می‌بینیم که نویسندگانی از کشورهای مختلف از جمله کشور ما به آکادمی‌ها یا کانون‌هایی که در کشورهای مختلف، مثلا امریکا وجود دارد، وارد می‌شوند و تحت حمایت این آکادمی‌ها، به طور حرفه‌ای به نوشتار خلاق می‌پردازند. در همین سال‌های اخیر، تعداد زیادی از نویسندگان ما که موفق یا نیمه‌موفق بودند، از همین طریق به خارج از کشور رفتند و کتاب نوشتند، که بیشتر این کتاب‌ها هم به زبان فارسی است و در درونمایه داستان‌های‌شان مسائل کشور اصلی یا نوع مشکلات یا تعامل‌شان را با فرهنگ‌های دیگر به تصویر می‌کشند که در کل پدیده یا ترامای مهاجرت را نیز شامل می‌شود. علاوه‌بر این کتابی مثل «لولیتاخوانی در تهران» از آذر نفیسی بست‌سلر می‌شود و بدون تردید تاثیرگذار است؛ البته ما بیشتر از ادبیات جهان تاثیر می‌گیریم.
این منتقد ادبی ادامه داد: با توجه به بروز پدیده جهانی‌شدن در سبک زندگی، نوع تفکر، حقوق اجتماعی و ... انسان‌ها اکنون به این سمت می‌روند که مرزها را از بین ببرند و زبان به زبان انسان جهانی تبدیل شود و ادبیات هم تابعی از این قضیه است.
او در ادامه مهاجرت را پدیده‌ای دردناک و همراه با آسیب‌های روحی عمیق دانست و گفت: کنده‌شدن از یک سرزمین و ریشه‌زدن در سرزمین دیگر، ساده نیست و این خود برای ادبیات تولید موضوع می‌کند. من در مجموعه داستان «برفابه‌ها» چند داستان با موضوع مهاجرت و آسیب‌های آن دارم.
پروین سلاجقه همچنین بیان کرد: در آثار نویسندگانی که در خارج از ایران هستند - به خصوص از نسل اول و دوم - بدون تردید رگه‌هایی قوی از آسیب‌ها یا حسن‌های مهاجرت را می‌بینیم اما شاید تاثیرپذیری نسل سوم و نسل‌های بعدی از محیط آن‌جا بیشتر باشد.
این داستان‌نویس در ادامه و در پاسخ به پرسشی در خصوص مضامین و پایان‌بندی‌ها در ادبیات مهاجرت گفت: من کاری به پایان‌بندی‌ها ندارم اما مقوله مهاجرت، مقوله دردناکی است. برای مثال میلان کوندرا در رمان «جهالت»، آسیب‌های مهاجرت را در سطح کلان مطرح می‌کند. بنابراین، مهاجرت فقط مسئله ما نیست، مهاجرت به هر حال اتفاق و پدیده دردناکی است. حتی اگر با بهترین وقایع هم روبه‌رو باشید، باز هم همیشه یک چیز غایب است. اما این‌که پایان داستان چطور باشد، خیلی مهم نیست. ادبیات مهاجرت، حتی اگر در پایان هم خیلی خوب باشد، ولی در طول کتاب به دردهای مهاجرت می‌پردازد.
او «هم‌نوایی شبانه ارکستر چوب‌ها» را از دیگر آثار برگزیده ادبیات مهاجرت معرفی و بیان کرد: آسیب‌های مهاجرت را در این اثر می‌بینیم که پایان خوبی هم ندارد. اما این آثار ممکن است گاهی پایان خوشی هم داشته باشند ولی در هر صورت مهاجرت مسائل خودش را دارد. حتی فرد ممکن است به لحاظ سطح زندگی، وضع بهتری داشته باشد اما چیزی مثل حضور سرزمین و مادر غایب است؛ در زندگی عینی یک مهاجر، چیزی غایب است که همیشه در ذهن او حضور جدی دارد. 
پروین سلاجقه در پایان گفت: من فکر می‌کنم حتی خیلی از آثار خوب در کانون‌های مهاجرت نوشته می‌شوند تا کانون‌های اصلی و این خیلی جالب است که حتی بعضا به دست ما نمی‌رسند. خوشبختانه، در کشور ما در این زمینه، اتفاقات خوبی می‌افتد. مثلا، جایزه «مهرگان» اولین جایزه‌ای است که بخشی از جایزه را به ادبیات مهاجرت در خارج از کشور اختصاص داده است. من گاهی در سفرهایم به برخی از کشورها، با آثاری در ژانر ادبیات مهاجرت روبه‌رو می‌شوم که شگفت‌آورند؛ هم در شعر و هم در داستان. آثاری قوی و خوش‌ساخت. شاید دلیلش این باشد که نویسندگان جدی ما در آن‌جا به سرچشمه‌های اصلی تکنیک‌های داستان‌نویسی مدرن نزدیک‌ترند و تجربه‌ زیسته بینافرهنگی هم پشتوانه خوبی است برای بهتر نوشتن. 

لینک کوتاه:
https://www.payamesepahan.ir/Fa/News/328183/

نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield
مخاطبان عزیز به اطلاع می رساند: از این پس با های لایت کردن هر واژه ای در متن خبر می توانید از امکان جستجوی آن عبارت یا واژه در ویکی پدیا و نیز آرشیو این پایگاه بهره مند شوید. این امکان برای اولین بار در پایگاه های خبری - تحلیلی گروه رسانه ای آریا برای مخاطبان عزیز ارائه می شود. امیدواریم این تحول نو در جهت دانش افزایی خوانندگان مفید باشد.

ساير مطالب

فرونشست 2متری و بحران تامین مواد غذایی با خشک‌شدن زاینده‌رود

افزایش غلظت آلودگی هوا در کلانشهرها

راه‌اندازی دبیرخانه فرهنگی زاینده‌رود در شهرداری / از ظرفیت معلولان شهر استفاده می‌کنیم

برنامه مراکز تجمعی و منتخب واکسیناسیون کووید 19 اصفهان در روز شنبه 13 آذرماه

مردم به دولت انقلابی سیزدهم امیدوار هستند

خروج صنایع آلاینده از شعاع 50 کیلومتری اصفهان

تنش آبی امروز نتیجه بی‌برنامگی است

اصفهان در وضعیت آبی کرونا

خدمات سامانه پست در نمایشگاه مجازی کتاب استانی/ ارائه خدمات با سرویس «پیشتاز»

راه‌اندازی دبیرخانه فرهنگی زاینده‌رود در شهرداری

خدمات سامانه پست در نمایشگاه مجازی کتاب اصفهان

گالری گردی در اصفهان

جدیدترین اخبار کرونا در ایران| بازگشت رنگ قرمز به نقشه همه‌گیری کشور / زنگ خطر پیک جدید رسما به صدا درآمد+ نقشه و نمودار

بضاعت دستگاه‌های دولتی برای کمک به معلولان ناچیز است

اعتماد از دست رفته سهامداران بورس در بودجه جبران می‌شود

2000 راس دام سنگین در نطنز رایگان واکسینه می‌شوند

استقبال مردم اصفهان از طرح جهش مسکن ملی/ چند نفر واجد شرایط دریافت مسکن ملی هستند؟

دیدار تیم های فوتبال جوانان زاگرس مهاباد با شنوجوان اشنویه ناتمام ماند

آغاز مرحله چهارم دور رفت لیگ برتر هندبال/ دربی اصفهان در قم

پیش‌بینی هواشناسی اصفهان تا 24 ساعت آینده؛ امروز 13 آذرماه

صدور سند مالکیت منطقه آزاد تجاری کاشان

معضل سگ‌های ولگرد در مهاباد حادتر شد

ذخیره خونی اصفهان به پنج روز رسید

آزادی مددجوی 72 ساله از زندان لنجان

خدمات پست‌کتاب در نمایشگاه‌های مجازی استانی کتاب چیست؟

تشریح خدمات پست ویژه نمایشگاه مجازی استانی کتاب

استقبال اصفهانی ها از طرح جهش ملی مسکن چقدر بوده است؟

استاندار فارس از طرح‌های آزادراه و انتقال آب به شیراز بازدید کرد

نماینده شاهین شهر :دولت هنوز در مورد زمان ارائه برنامه هفتم توسعه صحبتی نکرده است

در سفر به اصفهان از این مکان‌ها دیدن کنید

شهربانو و الهه معاف بودند؛ سهیلا قهرمان شد

آخرین رنگ‌بندی شهرستان‌های استان اصفهان در مقابله با کرونا + جزئیات

حمام «آحسین» به موزه مردم شناسی گلپایگان تبدیل می‌شود

شهردار مهاباد منصوب شد

تشریح خدمات سامانه پست، ویژه نمایشگاه مجازی کتاب استانی

بانوان اصفهانی قهرمان مسابقات ووشو کشور در قشم شدند

عدم مشاهده خورشید گرفتگی در ایران

20 هزار دانش‌آموز واکسینه شدند/اجرای مانور زلزله در دو هزار واحد آموزشی

نمایش باران ساز در تماشاخانه ماه روی صحنه رفت

نمایش باران ساز در تماشاخانه ماه به‌روی صحنه رفت

2 فیلم کوتاه در انجمن سینمای جوان مهاباد تولید شد

جدول رنگ‌بندی کرونایی شهرها منتشر شد

2 خاندان در خلیفان صلح و آشتی کردند

قاتل دو نفر در مهاباد بعد از 5 سال بخشیده شد

تزریق نوبت سوم واکسن کرونا برای افراد بالای 40 سال در اصفهان

آمار کرونا کاشان 13 آذر؛ 13 ابتلای جدید، بدون فوتی

تشریح خدمات سامانه پست در نمایشگاه‌های مجازی کتاب/ ارسال رایگان فاکتورهای زیر 30 هزار تومان

نکلیف دامنه نوسان بورس چه خواهد شد؟

تکلیف دامنه نوسان بورس چه خواهد شد؟

مبادا نمایندگان مجلس از مردم فاصله بگیرند