پیام سپاهان - گلپایگان- معاون سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان اصفهان گفت: با اجرای سرشماری نفوس و مسکن به روش ثبتی مبنا، ایران در مسیر پیوستن به کشورهای بهره‌مند از این شیوه نوین آماری قرار می‌گیرد.
سید علی قریشی نوش‌آبادی در گفتگو با خبرنگار مهر، با اشاره به اهمیت سرشماری عمومی نفوس و مسکن اظهار کرد: سرشماری عمومی نفوس و مسکن مهم‌ترین، مؤثرترین و بزرگ‌ترین طرح آماری در سطح ملی است و نتایج آن برای توسعه استان و شهرستان اهمیت بسیار زیادی دارد.
وی افزود: بدون برخورداری از داده‌های جمعیتی به‌روز و دقیق، امکان برنامه‌ریزی صحیح و دفاع از برنامه‌ها و بودجه در بسیاری از حوزه‌ها با مشکل مواجه می‌شود.
قریشی نوش‌آبادی ادامه داد: شاخص‌های جمعیتی در برنامه‌ریزی‌های مختلف و توزیع منابع نقش مهمی دارند و از جمله کاربردهای آن‌ها در سطح شهرستان می‌توان به توزیع آرد، تعیین درجه شهرداری‌ها، درجه‌بندی دهیاری‌ها، توزیع منابع بین شهرستان‌ها و تعیین سهم مالیات بر ارزش افزوده اشاره کرد که تنها بخشی از کاربردهای داده‌های جمعیتی در برنامه‌ریزی و ارتقای رفاه مردم به شمار می‌روند.
وی با تأکید بر اینکه مسئولیت اجرای موفق این طرح بر عهده تمامی دستگاه‌های اجرایی است، تصریح کرد: هیچ دستگاهی به‌تنهایی نمی‌تواند این طرح را با موفقیت اجرا کند و تحقق اهداف آن مستلزم تلاش و همکاری همه دستگاه‌های اجرایی در تأمین تجهیزات و امکانات موردنیاز این طرح عظیم ملی است.
معاون آمار و نقشه و اطلاعات مکانی سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان اصفهان با اشاره به دستور رئیس‌جمهور برای همکاری دستگاه‌ها در اجرای سرشماری گفت: بر اساس این دستور، وزارتخانه‌ها، دستگاه‌های دولتی و شرکت‌های وابسته به دولت موظف شده‌اند با توجه به منابع موجود و شرایط کشور، تمام تلاش خود را برای تأمین تجهیزات، نیروی انسانی، خودرو و غذای مأموران آمارگیر به کار بگیرند.
گذار از سرشماری سنتی به روش ثبتی مبنا
قریشی نوش‌آبادی با تشریح شیوه اجرای سرشماری نفوس و مسکن سال ۱۴۰۵ بیان کرد: از نخستین سرشماری عمومی نفوس و مسکن کشور در سال ۱۳۳۵ تا آخرین سرشماری در سال ۱۳۹۵، هشت دوره سرشماری به روش سنتی و با مراجعه به تک‌تک خانوارها و مکان‌ها و فهرست‌برداری از اطلاعات آن‌ها انجام شده است.
وی افزود: روش‌های سنتی سرشماری هزینه‌های بسیار زیادی دارند و اجرای سرشماری در فاصله‌های ۱۰ ساله نیز موجب قدیمی‌شدن داده‌ها می‌شود؛ موضوعی که می‌تواند چالش‌هایی در تصمیم‌گیری و برنامه‌ریزی ایجاد کند.
وی خاطرنشان کرد: بر همین اساس، برای سرشماری سال ۱۴۰۵ تصمیم گرفته شد از روش‌های نوین مورد استفاده در کشورهای پیشرفته بهره گرفته شود. مقدمات اجرای این طرح از دو سال پیش آغاز شده و با ایجاد زیرساخت‌های موردنیاز در مرکز آمار ایران، تاکنون نتایج خوبی به دست آمده است.
قائم‌مقام مدیر اجرای سرشماری نفوس و مسکن ثبتی مبنا استان اصفهان با بیان اینکه سرشماری امسال به روش ترکیبی و بر پایه ثبتی مبنا اجرا می‌شود، گفت: حدود ۳۰ درصد کشورهای جهان از روش‌های ثبتی مبنا یا ترکیبی استفاده می‌کنند و بخش عمده کشورها همچنان سرشماری را به روش سنتی انجام می‌دهند. با اجرای این طرح در سال ۱۴۰۵، ایران نیز در مسیر استفاده از روش‌های نوین سرشماری و پیوستن به کشورهای بهره‌مند از این شیوه قرار می‌گیرد.
تطبیق اطلاعات پنج دستگاه در مرحله نخست سرشماری
قریشی نوش‌آبادی ادامه داد: در روش ثبتی مبنا، اطلاعات ثبت‌شده در سامانه‌های دستگاه‌های اجرایی، مبنای اصلی سرشماری قرار می‌گیرد. در مرحله نخست سرشماری سال ۱۴۰۵، اطلاعات سامانه‌های پنج دستگاه اصلی شامل سازمان ثبت احوال کشور، سامانه املاک و مستغلات، فراجا، وزارت کشور و شرکت ملی پست جمع‌آوری و با یکدیگر تطبیق داده شده است.
وی افزود: از ابتدای شهریورماه، اطلاعات ثبت‌شده در این سامانه‌ها گردآوری و با یکدیگر پیوند داده شد و پس از بررسی داده‌ها، نواقص و کمبودهای موجود برای ادامه فرایند سرشماری مشخص شد.
معاون آمار و نقشه و اطلاعات مکانی سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان اصفهان با اشاره به نتایج بررسی اطلاعات سامانه‌ها بیان کرد: در این مرحله، سه گروه از کدهای ملی شناسایی شدند؛ گروه نخست افرادی هستند که هیچ اطلاعاتی از آن‌ها در سامانه‌های مورد بررسی ثبت نشده است، گروه دوم شامل افرادی است که اطلاعات آن‌ها ناقص است یا میان اطلاعات ثبت‌شده در سامانه‌های مختلف تناقض وجود دارد و گروه سوم نیز افرادی هستند که اطلاعات آن‌ها برای صحت‌سنجی داده‌های ثبتی در نظر گرفته شده است.
ارسال پیامک هدفمند به خانوارهای مشمول سرشماری
وی درباره مرحله دوم سرشماری گفت: مرحله دوم به‌صورت اینترنتی اجرا می‌شود و از ۲۵ مهرماه آغاز شده است. در این مرحله، برای سرپرستان خانوارهایی که در گروه‌های شناسایی‌شده قرار گرفته‌اند، از سوی مرکز آمار ایران پیامک ارسال می‌شود تا با مراجعه به سامانه خدمات دولت من، اطلاعات خانوار خود را ثبت یا نواقص اطلاعاتی را برطرف کنند.
قریشی نوش‌آبادی تأکید کرد: پیامک‌های سرشماری برای تمام خانوارها ارسال نمی‌شود، بلکه این پیامک‌ها به‌صورت هدفمند و فقط برای خانوارهایی فرستاده می‌شود که در گروه‌های شناسایی‌شده قرار دارند.
معاون آمار و نقشه و اطلاعات مکانی سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان اصفهان با اشاره به مرحله سوم سرشماری گفت: مرحله سوم از دوم آبان‌ماه آغاز می‌شود و تا پایان آبان‌ماه ادامه دارد. در این مرحله، مأموران آمارگیر برای جمع‌آوری اطلاعات موردنیاز به خانوارهای نمونه مراجعه حضوری خواهند داشت.
وی ادامه داد: بخشی از اطلاعات موردنیاز برای برنامه‌ریزی کشور در هیچ‌یک از سامانه‌های موجود ثبت نمی‌شود و برای محاسبه شاخص‌های مرتبط با آن‌ها، داده‌های خام کافی در دسترس نیست؛ ازاین‌رو، جمع‌آوری این اطلاعات از طریق عملیات میدانی و مراجعه حضوری به خانوارهای نمونه انجام خواهد شد.
قریشی نوش‌آبادی با اشاره به برخی از این شاخص‌ها بیان کرد: نرخ بیکاری، نرخ باسوادی، نرخ مهاجرت، ویژگی‌های مسکن خانوارها، میزان و نوع انرژی مصرفی در منازل و همچنین نوع وسایل گرمایشی و سرمایشی مورد استفاده خانوارها از جمله اطلاعاتی هستند که جمع‌آوری آن‌ها برای برنامه‌ریزان اهمیت بسیاری دارد.
وی افزود: این اطلاعات به‌صورت هدفمند و از طریق نمونه‌گیری جمع‌آوری می‌شود و مأموران آمارگیر در بازه زمانی تعیین‌شده، با مراجعه به خانوارهای نمونه، اطلاعات موردنیاز را ثبت خواهند کرد.