پیام سپاهان - فارس / کشف ۴۱ جمجمه آهو در چاهی در شاهینشهر، ابعاد تازهای از فاجعه شکار غیرمجاز در اصفهان را آشکار کرد. دو متهم دستگیر شدند، اما کمبود محیطبان و وسعت ۲.۴۶ میلیون هکتاری عرصه، حفاظت را با چالش جدی مواجه کرده است.
استان اصفهان با برخورداری از تنوع زیستی کمنظیر، یکی از مهمترین خاستگاههای حیاتوحش کشور محسوب میشود. موقعیت ویژه جغرافیایی این استان که از غرب به حوزه زاگرس متصل و از شرق به کویر ختم میشود، بستری برای شکلگیری زیستبومهای متنوع و گونههای شاخص جانوری فراهم آورده است.
با این حال در روزهای اخیر، کشف ۴۱ جمجمه در یک حلقه چاه در شهرستان شاهینشهر و میمه و دستگیری دو متهم به شکار غیرمجاز، توجه افکار عمومی و فعالان محیطزیست را به موضوع حفاظت از حیاتوحش در استان اصفهان جلب کرده است.
پروندهای که به گفته فرمانده یگان حفاظت محیطزیست استان، بررسیهای تخصصی برای تعیین قطعی گونه، تعداد واقعی تلفات و زمان وقوع آن همچنان ادامه دارد.
موته؛ زیستگاه مهم آهو در اصفهان
اهمیت موضوع زمانی بیشتر آشکار میشود که بدانیم استان اصفهان یکی از مهمترین زیستگاههای آهو در کشور را در خود جای داده است.
پارک ملی و پناهگاه حیاتوحش موته با ۲۰۴ هزار هکتار وسعت از زیستگاههای شاخص این گونه به شمار میرود و حفاظت مؤثر از جمعیتهای حیاتوحش در این مناطق، مستلزم تقویت همزمان پایش میدانی، اطلاعات محیطی، مشارکت جوامع محلی و برخورد قانونی با متخلفان است.
۲۰ نفر نیرو برای حفاظت از ۲۰۴ هزار هکتار منطقه حفاظت شده به گفته یکی از محیطبانان پارک ملی و پناهگاه حیات وحش موته در حال حاضر مجموع نیروهای محیطبان موته با رئیس منطقه حدود ۲۰ نفر است و این تعداد با توجه به وسعت ۲۰۴ هزار کیلومتری این منطقه و الزامات حفاظتی به هیچ عنوان پاسخگوی نیازهای موجود نیست.
به گفته وی، یکی از مشکلات جدی کمبود شدید نیروی محیطبانی است و علاوه بر نیروی انسانی، در زمینه وسایل نقلیه و تجهیزات هم با کمبود مواجه هستیم.
این محیطبان درباره کشف لاشه و بقایای ۴۱ رأس آهو در منطقه موته گفت: بخشی که این شکارها کشف شده، محدوده پاسگاه قرقچی است و شرایط دشواری برای کنترل منطقه وجود دارد. اگر بخواهیم با خودرو فقط محدوده آسفالت پیرامون این پاسگاه را دور بزنیم، حدود ۷۰ کیلومتر است.
وی افزود: این منطقه بهگونهای ست که جمعیت آهوی بیشتری دارد و باید همه پاسگاههای اطراف این محدوده حفاظت کافی داشته باشند. در نزدیکی این محدوده (معروف به چاه ملی) کشت و کار و زراعت وجود دارد و آهو هم سبزی ببیند، میرود.
این محیطبان که تجربه محیطبانی در همه پاسگاههای موته را داشته با تأکید بر اینکه کمبود نیرو میتواند آثار جدی بر حفاظت داشته باشد، گفت: وقتی نیروی کافی وجود نداشته باشد، طبیعی است که توان کنترل و حفاظت منطقه کاهش پیدا کند.
کمبود محیطبان؛ چالش دیرینه حفاظت از طبیعت
کمبود نیروی محیطبان یکی از چالشهای دیرینه حفاظت از مناطق طبیعی استان اصفهان است. آمارهای منتشرشده در سالهای اخیر نشان داده است که تعداد نیروهای محیطبانی استان متناسب با وسعت مناطق تحت مدیریت نیست.
در سال ۱۴۰۳ اعلام شد که بر اساس استاندارد مورد اشاره سازمان، برای هر هزار هکتار یک محیطبان در استانداردهای جهانی و برای هر 3 هزار هکتار یک محیطبان در استاندارد داخلی در نظر گرفته شده است؛ موضوعی که فاصله موجود میان ظرفیت نیروی انسانی و گستره مناطق تحت مدیریت را نشان میدهد.
۱۷۵ محیط بان در ۳۲ ایستگاه مستقر هستند
رضا نامدار، فرمانده یگان حفاظت محیطزیست استان اصفهان میگوید: هم اکنون تعداد محیطبانان فعال استان ۱۷۵ نفر است که در ۳۲ ایستگاه مستقر هستند و کمبود نیرو بهعنوان یکی از تهدیدهای جدی حفاظت از تنوع زیستی مطرح است.
وی با اشاره به دشواریهای شغل محیطبانی، کمبود نیروی انسانی، خودرو و موتورسیکلت مناسب را از جمله دغدغههای مهم این قشر عنوان کرد.