پیام سپاهان - اعتماد / «دولتی در متن بحران» عنوان یادداشت روز در روزنامه اعتماد به قلم جوادی حصار است که میتوانید آن را در ادامه بخوانید:
دولتها را نمیتوان جدا از مختصات زمانی و شرایط سیاسی، اقتصادی و اجتماعی حاکم بر کشور ارزیابی کرد. هر دولتی در یک موقعیت زمانی، مکانی و ژئوپلیتیک مشخص مسوولیت میپذیرد و ناگزیر است با امکانات، محدودیتها، فرصتها و بحرانهای همان دوره مواجه شود. از این منظر، دولت پزشکیان در دو سال گذشته، با وجود دشواریهای گسترده، دولتی موفق بوده است، موفقیتی که نه به معنای مطلق و نبود مشکلات، بلکه به مفهوم حفظ ثبات نسبی و تداوم مسیر اداره کشور در یکی از پیچیدهترین دورههاست. دولت چهاردهم از نخستین روزهای فعالیت، درگیر مجموعهای از فشارها و چالشها بود. بخش مهمی از این فشارها به تحریمها، تهدیدها و سیاستهای خصمانه خارجی باز میگردد. فشارهایی که اقتصاد کشور و زندگی روزمره مردم را هدف قرار دادهاند. در کنار این وضعیت، مخالفتها و مانعتراشیهای داخلی نیز وجود داشته است. طبیعی است که هر دولت تازه نفسی با مقاومتهایی در ساختارهای مختلف روبهرو شود، اما آنچه اهمیت دارد، شیوه مواجهه با این فشارها و جلوگیری از تبدیل اختلافها به انسداد در اداره امور است. دولت پزشکیان از ابتدا کوشید با متانت، خونسردی و پرهیز از تنشآفرینی، مسیر خود را ادامه دهد. معرفی کابینهای تراز، تعامل با مجلس و تلاش برای ایجاد هماهنگی میان بخشهای مختلف حاکمیت، از جمله آزمونهای نخست دولت بود. در مقاطعی، فضای سیاسی بهگونهای پیش رفت که برخی تصور میکردند دولت در تصمیمگیریهای اجرایی با محدودیتهای گسترده مواجه شده است. از موضوع انتصابات محلی گرفته تا تعیین مدیران اجرایی و سیاستهای جاری. با این حال، دولت ترجیح داد به جای دامن زدن به اختلافها، از مسیر گفتوگو و تعامل حرکت کند. این رویکرد، به معنای نادیده گرفتن استقلال قوه مجریه نیست. دولت باید بتواند با حفظ ارتباط و همکاری با دیگر نهادها، مسوولیت قانونی و اجرایی خود را نیز ایفا کند. آرامش و مدارا در مناسبات سیاسی، زمانی ارزشمند است که به توقف تصمیمگیری یا عقبنشینی از وظایف دولت منجر نشود. به نظر میرسد دولت پزشکیان تلاش کرده میان این دو ضرورت، یعنی تعامل و حفظ اختیارات اجرایی، تعادل ایجاد کند.
در این میان، نقش مردم نیز تعیینکننده بوده است. دولت زمانی میتواند از بحرانها عبور کند که میان خود و جامعه دیوار نکشد و اطلاعات را به موقع، شفاف و صادقانه با مردم در میان بگذارد. ارتباط دولت و ملت، فقط یک شعار سیاسی نیست؛ در موقعیتهای دشوار، این ارتباط میتواند به سرمایهای برای عبور از بحران تبدیل شود. همراهی جامعه، در کنار پیگیری اعضای کابینه و شخص رییسجمهور، از عواملی بوده که اجازه نداده فشارهای گوناگون، روند اداره کشور را متوقف کند. البته واقعیتهای اقتصادی را نمیتوان نادیده گرفت. افزایش قیمتها، فشار بر معیشت خانوارها، دشواریهای تولید و نگرانی مردم نسبت به آینده، مسائلی جدی هستند که باید در صدر اولویتهای دولت باقی بمانند. جامعه از دولت انتظار ندارد فقط از دشواریها سخن بگوید؛ انتظار دارد برنامهای روشن برای کاهش آثار بحرانها، حمایت از اقشار آسیبپذیر، کنترل التهاب بازارها و ایجاد چشماندازی قابل فهم از آینده ارایه دهد. اعتماد عمومی نیز دقیقا در همین نقطه ساخته یا فرسوده میشود. دولت باید به استقبال بحرانهای احتمالی برود، نه اینکه منتظر وقوع آنها بماند. شناسایی زودهنگام مسائل، گفتوگوی صریح با مردم و اتخاذ تصمیمهای به موقع، میتواند مانع از آن شود که یک نارضایتی کوچک به مسالهای بزرگتر تبدیل شود. خونسردی، آیندهنگری و دلسوزی در مواجهه با مطالبات مردم، از مهمترین ابزارهای دولت برای کنترل شرایط پیچیده کنونی است. در حوزه سیاست خارجی نیز ایران نیازمند گفتوگوکنندگانی توانا، دقیق و آگاه به منافع ملی است. مذاکره، اگر با درک درست از ظرفیتها و خطوط قرمز کشور انجام شود، نه نشانه ضعف، بلکه ابزاری برای تامین منافع ملی است. ایران باید در هر گفتوگویی، عزت، امنیت و حقوق مردم خود را محور قرار دهد و از فرصتهای دیپلماتیک برای کاهش فشارها و افزایش ظرفیتهای اقتصادی کشور بهره ببرد. آنچه در دو سال گذشته اهمیت داشته، ایستادگی دولت و مردم در برابر شرایطی بوده که بسیاری آن را طاقتفرسا توصیف میکنند. حفظ انسجام اجتماعی، پایداری در برابر تهدیدها و تلاش برای گشودن مسیرهای گفتوگو، سرمایهای است که باید تقویت شود. مطالبات مشروع مردم نیز نه در تعارض با منافع ملی، بلکه بخشی از مسیر تقویت کشور است. شنیدن این مطالبات و پاسخ دادن به آنها، میتواند پشتوانه دولت را در ادامه راه افزایش دهد. دولت پزشکیان هنوز با چالشهای فراوانی روبهرو است و نمیتوان کارنامه آن را بسته شده تلقی کرد. با این حال، سنجش منصفانه عملکرد این دولت مستلزم دیدن همه واقعیتهاست: فشار اقتصادی، تهدید خارجی، پیچیدگیهای داخلی و در عین حال، ضرورت حفظ امید، گفتوگو و اداره عقلانی کشور. در چنین شرایطی و با چنین مشکلاتی انصاف حکم میکند که بگوییم دولت در کل نمره قبولی میگیرد.