پیام سپاهان - اصفهان- مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی اصفهان گفت: به دلیل محدودیت شدید منابع آبی، هیچ توسعه باغی در استان نداریم و تمرکز بر حفظ باغات موجود و اصلاح آنها با ارقام مقاوم به خشکی است.
احمدرضا رئیسزاده در گفتگو با خبرنگار مهر با بیان اینکه استان اصفهان هر سال به طور تقریبی درگیر خشکی و خشکسالی در مناطق مختلف بوده و این موضوع متأثر از بارشها و اقلیم منطقه است، اظهار کرد: در دهه گذشته به ویژه در بخشی از حوضه زایندهرود نشیب و فرازهای زیادی داشتهایم.
باغات غرب استان اصفهان با کمبود آب مواجهند
وی ادامه داد: در سالهایی که زایندهرود کمآب میشود یا تخصیص آبی به کشاورزان صورت نمیگیرد، به شدت هفت تا هشت شهرستان حوضه زایندهرود متأثر از خشکی میشوند؛ همچنین در سالهایی که بارشهای بهاره یا برف زمستانی کم داریم، سرشاخههای زایندهرود مانند شهرستانهای سمیرم، داران، بوئین و میاندشت، فریدن و فریدونشهر با مشکل مواجه میشوند.
مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی استان اصفهان خاطرنشان کرد: در برخی از شهرستانهای بالادست مانند داران، سمیرم، خوانسار، گلپایگان، بوئینمیاندشت و فریدونشهر به دلیل نبود بارش بهاره مؤثر، باغات با کمبود آب روبهرو شدند.
امسال شرایط تامین آب باغات حوضه زایندهرود بهتر شد
رئیسزاده ابراز کرد: خوشبختانه در حوضه زایندهرود امسال وضعیت بهتر است زیرا رودخانه در چند مرحله بازگشایی شد و شهرستانهایی که در این حوضه بودند، توانستند درختان خود را آبیاری کنند.
وی افزود: در سالهایی که مشکل داریم، معمولاً از طریق آبرسانی سیار یا کمک به حمل و جابهجایی آب اقدام کرده و سعی میکنیم باغات را در حد حفظ، نگهداری کنیم.
مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی استان اصفهان اضافه کرد: این کار از طریق تخصیص آب، تشکیل جلسات ستاد بحران در شهرستانها، تأمین آب از چاههای بحران و چاههای اضطراری و حمل آب به باغاتی که در معرض خطر هستند، انجام میشود. این اقدامات موضعی بوده است.
راهبرد حفظ باغات موجود در اصفهان در دستور کار است
رئیس زاده تصریح کرد: اقدام کلی و سیاست راهبردی استان این است که به دلیل محدودیت منابع آبی، هیچ توسعه باغی نداریم و هدفمان حفظ باغات موجود است.
وی خاطرنشان کرد: حتی به سمت کاهش سطح باغات درجه سه یا غیراقتصادی حرکت میکنیم. برای باغات موجود نیز هر ساله برنامههای اصلاح و افزایش بهرهوری داریم؛ به این شکل که سیستمهای آبیاری اصلاح و قطرهای میشوند، هرس انجام میگیرد و رقم بسیاری از باغات تغییر میکند.
کشت ارقام مقاوم به خشکی و شوری در باغات اصفهان
مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی استان اصفهان ادامه داد: رقمهایی کشت میشوند که مقاومتر به خشکی هستند و باغاتی که کامل حذف میشوند، در صورت جایگزینی حتماً با ارقام مقاوم به خشکی و شوری مانند پسته، زیتون، انار و زرشک جایگزین میشوند، باغداران نیز استقبال کردهاند و از طریق پیوند و اصلاح سیستم آبیاری مدیریت میشود تا بتوانیم وضعیت خشکسالی را پشت سر بگذاریم.
سالانه ۲ هزار هکتار باغ اصلاح و مقاومسازی میشود
رئیس زاده با بیان اینکه برنامه پنجسالهای داریم که هر ساله حدود ۲ هزار هکتار از باغات به سمت اصلاح و بازسازی پیش میروند، افزود: بسیاری از این اقدامات توسط خود کشاورزان سرمایهگذاری و انجام میشود و ما راهنمایی، مدیریت و برگزاری کلاسهای آموزشی و ترویجی را بر عهده داریم.
وی اضافه کرد: هر ساله این اصلاحات انجام میشود تا هم بهرهوری بالا برود و هم به سمت کاهش مصرف آب و استفاده بهینه از آن پیش برویم.
مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی استان اصفهان اظهار کرد: علاوه بر اصلاح باغات و جایگزینی با ارقام مقاوم، توسعه گلخانهها را نیز در دستور کار داریم.
رشد ۳ برابری سطح زیرکشت گلخانهای اصفهان طی یک دهه گذشته
رئیس زاده با اشاره به اینکه کشتهای فضای باز سبزی و صیفی که مصرف آب بالایی دارند با محیطهای کنترلشده و گلخانهای جایگزین شدند، تصریح کرد: در یک دهه گذشته سطح گلخانههای استان از یکهزار هکتار به سه هزار و ۲۰۰ هکتار افزایش یافته؛ یعنی بیش از سه برابر رشد کرده است.
به گفته وی، این امر دو نتیجه مهم یعنی صرفهجویی در مصرف آب و افزایش تولید محصول بین ۶ تا ۱۰ برابر به دنبال دارد.
کشت گلخانهای ارز آور و اشتغالزاست
مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی استان اصفهان افزود: همچنین با توسعه سطح کشتهای گلخانهای در استان، کیفیت محصول بالا میرود، قابل کنترل است، به طور عمده به صورت صادراتی عرضه میشود، ارزآور است و اشتغالزا زیرا در گلخانهها کارگر به صورت دائم حضور دارد و بیمه میشود.
طرح توسعه سالانه یکصد هکتاری گلخانهها در اصفهان
رئیس زاده تاکید کرد: برای محصولات باغی به دلیل محدودیت منابع آبی، برنامه گسترش و توسعه نداریم و حتی ممکن است به سمت کاهش پیش برویم اما برای محصولات گلخانهای و گیاهان دارویی در قالب سند الگوی کشت و برنامه هفتم توسعه، برنامه داریم.
به گفته وی، سالانه حداقل حدود یکصد هکتار محصولات گلخانهای و حداقل ۵۰۰ هکتار گیاه دارویی در استان اصفهان توسعه مییابد.
مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی استان اصفهان تصریح کرد: امسال به دلیل ناترازی گاز و محدودیت انرژی، احتمالاً توسعهای نخواهیم داشت هرچند برای وضع موجود نیز محدودیت ایجاد شده است اما امیدواریم این محدودیت انرژی به زودی برطرف شود.
حقآبه کشاورزی در حوضه زایندهرود قربانی مصارف دیگر میشود
رئیس زاده در خصوص نقش وزارت نیرو و عمل به تعهداتش گفت: متأسفانه به لحاظ ناترازیهای آب در استان، وزارت نیرو حسب قانون، کنترل هوشمند را اعمال و منابع زیرزمینی را محدود کرده است.
وی ابراز کرد: انتظار ما این است که برای باغات که گیاه چندساله هستند، این محدودیت اعمال نشود زیرا باغ نمیتواند هر سال منبع آبش کم شود در حالی که زراعت انعطاف بیشتری دارد.
مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی استان اصفهان خاطرنشان کرد: در حوضه زایندهرود گرفتاری بیشتر است زیرا سهم بخش کشاورزی هر سال بهطور کامل داده نمیشود و بسته به میزان آب پشت سد و مصارف تعریفشده (شرب، صنعت، حقابه رودخانه)، هرچه کم میآید از بخش کشاورزی کسر میشود.
رئیسزاده افزود: این حقآبه کشاورزان است که تضییع میشود و مشکلات زیادی ایجاد کرده است؛ بعضاً سازمان یا حاکمیت مجبور به پرداخت خسارت یا آبرسانی سیار میشود، از این رو انتظار داریم منابع و مصارف حوضه بهگونهای مدیریت شود که بخش کشاورزی نیز مانند سایر بخشها سهم خود را دریافت کند.
نیاز باغات به جریان مستمر آب در زایندهرود تا پایان شهریور
وی درخصوص تامین آب مورد نیاز باغات در سال جاری گفت: برای باغات، هر مرحله که آب رودخانه بازگشایی شده، حداقل یک هفته در کانالهای آبرسانی برای شهرستانهای دارای شبکه باز شده است و امیدواریم این آب تا شهریورماه بهصورت مستمر ادامه یابد زیرا نیاز آبی باغات حتی تا مهرماه وجود دارد اما با توجه به اینکه میوه تا شهریور برداشت میشود، حداقل بتوانیم آخرین آب باغات را تا شهریور بگیریم.
تاثیر تدریجی گرما و تغییر اقلیم بر باغات
مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی استان اصفهان با بیان اینکه گرما نیز به مرور بر باغات تأثیر میگذارد، خاطرنشان کرد: در برنامههای اصلاحی توصیه میکنیم در باغات اقتصادی بزرگ سایهبان یا شید نصب شود که به کاهش تبخیر و تعرق، افزایش راندمان مصرف آب، بالا بردن دور آبیاری و بهبود کیفیت محصول از نظر آفتابسوختگی کمک میکند.
رئیس زاده افزود: به دلیل محدودیت منابع مالی و اعتباری، دست ما بسته است و لازم است منابع اعتباری تأمین شود تا حداقل به صورت تسهیلات در اختیار باغداران قرار گیرد و اقدامات اصلاحی مانند سیستمهای آبیاری تحت فشار و سایهبانها انجام شود.
وی ابراز کرد: بخش بزرگی از فعالیت ما تأمین و تدارک نهال اصلاحشده و برگزاری کلاسهای آموزشی و ترویجی است. اگر تسهیلات، کمکهای فنی و اعتباری، وامهای یارانهدار یا کمکهای بلاعوض به خاطر خشکسالی و بحرانها ابلاغ شود، کمک بزرگی خواهد بود.
باغات اقتصادی جایگزین باغویلاهای پراکنده میشود
مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی استان اصفهان اظهار کرد: در چشمانداز پنجساله، رویکرد ما ایجاد باغات اقتصادی یکدست و یکپارچه به جای باغات پراکنده، کوچک، تفننی یا باغویلاها و باغات مخلوط است تا بتوان کارهای اصلاحی انجام داد و درآمدزا و اشتغالزا شوند.
گلخانهها زیر فشار ناترازی برق و گاز
به گفته وی، تأمین و تدارک نهال برای این باغات و کمک به کشاورزان برای تجمیع قطعات ریز در همین راستا است.
رئیس زاده گفت: درمورد گلخانهها امیدواریم ناترازی انرژی برق و بهویژه گاز به زودی حل شود تا روند توسعه کشت در محیطهای کنترلشده، گلخانه، قارچ و کشت بافت ادامه یابد.
به گزارش مهر، مجموع سطح زیر کشت باغات مثمر استان اصفهان در حال حاضر ۹۱ هزار و ۹۶۰ هکتار برآورد میشود.
بر اساس آخرین آمار تا پایان سال ۱۴۰۴ حدود ۵۳۴ هزار و ۷۰۰ تن انواع محصولات باغی در استان تولید شد.
عمده این محصولات باغی شامل سیب درختی است؛ همچنین گلابی و بِه در قالب میوههای دانهدار، انواع میوههای هستهدار مانند هلو، آلبالو، شلیل، زردآلو و گیلاس، انواع میوههای دانهریز مانند توت، انواع میوههای خشک مانند پسته، بادام و گردو، میوههای گرمسیری مانند خرما و میوههای نیمهگرمسیری مانند انار، انجیر، خرمالو، زیتون و زرشک از جمله محصولات باغی هستند که در شهرستانهای استان اصفهان تولید میشوند.