پیام سپاهان - کاشان-نبود سهمیه مستقیم خرید بلیت قطار از مبدأ کاشان و اداره شدن ایستگاه بدون مدیر ثابت وبلاتکلیفی مدیریت دراین ایستگاه شهروندان را ناچار کرده بلیت را با هزینه بیشتر از اصفهان تهیه کنند.
خبرگزاری مهر، گروه استانها ـ هادی نجفزاده: پیشفروش بلیت قطار برای شهروندان کاشانی امسال نیز با حاشیه همراه شد؛ بلیتهایی که در صورت دسترس بودن، غالبا باید از مبدأ و مقصد اصفهان تهیه میشد و این یعنی تحمیل هزینهای بیشتر به خانوادههایی که قصد سفر زیارتی به مشهد مقدس را دارند.
این نخستینبار نیست که مردم کاشان با چنین وضعیتی روبهرو میشوند. در سالهای اخیر، هر بار که سامانه فروش بلیت باز شده، بسیاری از متقاضیان، بهویژه زائران، با کمبود بلیت از مبدأ کاشان یا پایان سریع ظرفیت آن مواجه بودهاند و ناچار شدهاند بلیت خود را از اصفهان بخرند.
ماجرا فقط به تغییر نام مبدأ بلیت محدود نمیشود؛ برای شهروندان کاشانی، این موضوع به معنای پرداخت هزینهای بیشتر و طرح دوباره پرسشی جدی درباره عدالت در توزیع خدمات ریلی است. شهری با جایگاه صنعتی، گردشگری و مذهبی کاشان همچنان با این پرسش روبهروست که چرا بهرهمندی مستقیم و عادلانه از خدمات قطار، برای مردم آن به یک مطالبه تکراری تبدیل شده است؟
قطار از کاشان عبور میکند، اما انگار مسافر کاشان نیستیم
یکی از شهروندان در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: ساعت ۸ صبح پشت سیستم نشستم. چند بار سامانه را بهروزرسانی کردم اما حتی یک بلیت از مبدأ کاشان پیدا نکردم. آخرش مجبور شدم به دفتر خدمات مسافرتی بروم. آنجا هم گفتند اگر میخواهی به مشهد بروی فقط بلیت اصفهان موجود است.
وی ابراز کرد: برای ما سؤال است مگر قطار از کاشان عبور نمیکند؟ مگر ایستگاه راهآهن کاشان روی همین مسیر نیست؟ پس چرا وقتی نوبت فروش بلیت میشود باید خودمان را مسافر اصفهان بدانیم؟ واقعاً سهم مردم کاشان از این همه ظرفیت ریلی چیست؟
این شهروند کاشانی تصریح کرد: هر سال همین داستان تکرار میشود. مردم دیگر از شنیدن وعده خسته شدهاند. انتظار نداریم معجزه شود؛ فقط میخواهیم مسئولان شفاف بگویند چرا کاشان سهم مشخصی در فروش بلیت ندارد و چه برنامهای برای حل این مشکل دارند.

هزینهای که هیچکس درباره آن حرف نمیزند
یکی دیگر از شهروندانی که همراه خانواده قصد سفر به مشهد را دارد در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: احساس ما این است که در زمان تقسیم خدمات نام کاشان کمتر دیده میشود؛ در حالی که وقتی از ظرفیتهای این شهر صحبت میشود، همیشه از صنعت، گردشگری، جمعیت و موقعیت راهبردی آن میگویند. اگر این ظرفیتها واقعی است، چرا در خدمات ریلی نمود آن را نمیبینیم؟
ایستگاهی که نزدیک دو سال است مدیر ندارد
اما مسئله بلیت تنها بخش قابل مشاهده یک مشکل بزرگتر است. بر اساس پیگیریهای خبرنگار مهر ایستگاه راهآهن کاشان نزدیک به دو سال است که مدیر ثابت ندارد و امور با مدیریت غیرمستقیم از اصفهان اداره میشود؛ وضعیتی که به گفته برخی مطلعان در کیفیت پیگیری مطالبات، هماهنگی با مرکز و حتی رسیدگی به مسائل روزمره ایستگاه اثر گذاشته است.
نبود مدیر مشخص برای یک ایستگاه مهم ریلی فقط یک ایراد اداری نیست. در ساختار حملونقل ریلی، مدیر ایستگاه حلقه اتصال میان مردم، شرکت راهآهن، شرکتهای بهرهبردار و نهادهای محلی است. وقتی این حلقه ضعیف یا حذف شود، طبیعی است که مشکلات کوچک و بزرگ روی هم انباشته شوند؛ از وضعیت خدمات مسافری و اطلاعرسانی گرفته تا پیگیری سهمیهها، برنامهریزی سفرهای مناسبتی و پاسخگویی به رسانهها.
در چنین شرایطی شهروندان حق دارند بپرسند: اگر ایستگاه راهآهن کاشان مدیر ندارد، چه کسی مسئول مستقیم پیگیری مطالبات مردم است؟ و اگر مسئول مشخصی وجود دارد، چرا نام و نقش او برای افکار عمومی روشن نیست؟

وقتی پاسخ از کاشان به تهران حواله میشود
خبرنگار مهر برای دریافت توضیح درباره وضعیت بلیتها، سهمیه سفرهای مردادماه و وضعیت مدیریتی ایستگاه، تلاش کرد پاسخ را از روابط عمومی ادارهکل راهآهن استان اصفهان پیگیری کند اما آنچه در عمل رخ داد بیش از آنکه پاسخ باشد نوعی ارجاع زنجیرهای بود؛ آن هم به ادارهکل روابط عمومی راهآهن کشور.
این شیوه پاسخگویی، خود به بخشی از مسئله تبدیل شده است. وقتی یک شهر و استان با این حجم از تردد مسافر، گردشگر و زائر، برای سادهترین پرسشها نیز باید منتظر پاسخ از مرکز بماند، طبیعی است که احساس بیپناهی و بیتوجهی در میان مردم تقویت شود.
سهم کاشان از راهآهن؛ فقط عبور قطار نیست
یکی از فعالان حوزه حملونقل در کاشان در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: مشکل فقط نبود بلیت نیست. مشکل این است که مردم نمیدانند دقیقاً چه کسی باید پاسخ بدهد. وقتی مدیر ایستگاه مشخص نیست، وقتی ادارهکل استان هم پاسخ نهایی را به تهران ارجاع میدهد، عملاً مسئولیت در یک هاله ابهام گم میشود. در چنین شرایطی، مطالبه مردم هم بیصدا میماند.
وی ابراز کرد: کاشان در مسیر یکی از مهمترین کریدورهای ریلی کشور قرار دارد. این شهر نهتنها از نظر جمعیتی و صنعتی اهمیت دارد، بلکه بهدلیل موقعیت جغرافیایی، دروازه ارتباطی میان مرکز کشور و بخشهایی از شمال و جنوب محسوب میشود. با این حال، آنچه مردم میبینند، تناسبی با این جایگاه ندارد.
این فعال صنعت حملونقل کاشان تصریح کرد: در بسیاری از شهرهای همتراز، ایستگاه راهآهن صرفاً محل عبور قطار نیست؛ بلکه یک مرکز خدماتی، اقتصادی و حتی هویتی است. اما در کاشان، به نظر میرسد این ظرفیت هنوز بهدرستی بالفعل نشده است. نه در تعداد قطارهای مسافری، نه در نظم عرضه بلیت، نه در اطلاعرسانی و نه در پاسخگویی، نشانی از جایگاهی که مردم انتظار دارند دیده نمیشود و این در حالی است که کاشان سالانه میزبان حجم قابل توجهی از سفرهای زیارتی، گردشگری و کاری است. در ایام خاص، از نوروز گرفته تا مناسبتهای مذهبی و تعطیلات تابستانی، تقاضا برای سفر از این شهر افزایش مییابد. با این وجود، برنامهریزی ریلی متناسب با این تقاضا بهنظر نمیرسد.
وی افزود: اگر شهری تقاضای پایدار و قابل پیشبینی دارد، باید در تخصیص ظرفیت هم دیده شود. نمیشود از یک طرف از مردم انتظار داشت از حملونقل عمومی استفاده کنند و از طرف دیگر، در زمان اوج تقاضا، سهم آن شهر در فروش بلیت بهدرستی تعریف نشده باشد. این مسئله هم به عدالت خدماتی مربوط است و هم به مدیریت تقاضا.

مطالبات رسمی شهرستان
مجتبی راعی، فرماندار کاشان نیز در این باره در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: موضوع وضعیت راهآهن کاشان، از جمله نحوه مدیریت، پاسخگویی، برنامهریزی خدمات مسافری و بهرهمندی عادلانه شهروندان از ظرفیتهای ریلی، از دغدغههای جدی مردم و از مطالبات مستمر مجموعه مدیریت شهرستان بوده است.
وی ابراز کرد: کاشان بهعنوان یکی از کانونهای مهم جمعیتی، زیارتی، گردشگری و اقتصادی کشور، شایسته برخورداری از خدمات ریلی در شأن مردم خود است. آنچه امروز در افکار عمومی بهدرستی مورد انتقاد قرار گرفته، تمرکز تصمیمگیریها در سطحی فراتر از شهرستان و نبودِ سازوکار پاسخگو و چابک در محل است؛ موضوعی که به تضعیف رضایت عمومی و کندی در پیگیری مطالبات شهروندان انجامیده است.
فرماندار کاشان تصریح کرد: ما بر این باوریم استمرار این وضعیت بهویژه در حوزههایی مانند تأمین بلیت، ساماندهی قطارهای زیارتی و بهرهبرداری عادلانه از ظرفیت قطارهای باکیفیت، با نیازها و شأن مردم کاشان همخوانی ندارد.
وی خاطرنشان کرد: در این چارچوب ضمن آگاهی از برخی محدودیتها انتظار میرود شرکت راهآهن جمهوری اسلامی ایران و ادارهکل راهآهن استان اصفهان، نسبت به مطالبات مردم کاشان پاسخ روشن، شفاف و زمانبندیشده ارائه کنند.
راعی افزود: در موضوعات مرتبط با زیرساختهای ریلی شهرستان، مکاتبات و پیگیریهایی را انجام داده و ادارهکل راهآهن نیز در موارد ضروری بهصورت میدانی ورود کرده است؛ نمونه آن پیگیری و آغاز عملیات بازسازی پل راهآهن یحییآباد پس از آسیبدیدگی اخیر است. با این حال بدیهی است که حل ریشهای مسائل راهآهن کاشان نیازمند تصمیمات فرادستگاهی و اصلاح در ساختار مدیریت و خدماترسانی است.
وی تأکید کرد: ارتقای ساختار ایستگاه به پایانه از جمله انتظاراتی است که مرتب مورد پیگیری قرار گرفته است.
فرماندار کاشان با تأکید بر حق مسلم مردم برای برخورداری از خدمات ریلی مناسب اظهار کرد: این مطالبه را تا رسیدن به نتیجه مطلوب از مسیرهای قانونی و اداری دنبال خواهیم کرد. مردم کاشان اطمینان داشته باشند که این موضوع در دستور کار جدی مدیریت شهرستان قرار دارد و از مسئولان ملی و استانی انتظار میرود با نگاه عادلانه و مسئولانه، برای رفع این نارضایتی دیرینه اقدام کنند.

مطالبه مردم چیست؟
مطالبه مردم کاشان، برخلاف آنچه شاید در نگاه اول تصور شود، پیچیده یا غیرواقعی نیست. آنان نه خواهان امتیاز ویژهاند و نه انتظار دارند همه قطارها از این شهر حرکت کنند. خواسته اصلی، شفافیت، پاسخگویی و تناسب خدمات با ظرفیت شهر است.اینکه سهم مشخص مردم کاشان از بلیتهای قطارهای مسافربری چیست؟
وضعیت مدیریتی ایستگاه راهآهن کاشان دقیقاً چیست و استاندار اصفهان و نماینده مردم کاشان و آران و بیدگل طی دو سال گذشته چرا نسبت به تعیین تکلیف مدیریت راهآهن کاشان اقدام جدی انجام ندادهاند و چرا مدیرکل راهآهن استان اصفهان نسبت به این موضوع بیتفاوت است؟چه نهادی مسئول پاسخگویی مستقیم به مردم و رسانههاست؟این پرسشها سادهاند، اما پاسخ روشن به آنها میتواند بخشی از بیاعتمادی موجود را ترمیم کند.
راهآهن، برای شهری مانند کاشان، فقط یک زیرساخت حملونقل نیست؛ بخشی از هویت توسعهای شهر است. شهری که در مسیر اصلی کشور قرار دارد، نمیتواند نسبت به کیفیت خدمات ریلی خود بیتفاوت بماند. اگر بلیت نیست، اگر مدیر نیست، اگر پاسخ نیست، پس سهم مردم از این شبکه دقیقاً چیست؟