پیام سپاهان - اکو ایران / متن پیش رو در اکو ایران منتشر شده و بازنشرش در آخرین خبر به معنای تاییدش نیست
ایران به توافق برای خرید موشکهای ضدکشتی مافوقصوت از چین نزدیک میشود.
بازار
بر اساس ادعای جدید رسانههای خارجی، جمهوری اسلامی ایران به توافقی با حمهوری خلق چین برای خرید موشکهای کروز ضدکشتی نزدیک شده است؛ آن هم در شرایطی که ایالات متحده نیروی دریایی گستردهای را در نزدیکی سواحل ایران مستقر کرده است.
موشکهای چینی
منابع آگاه به رویترز گفتهاند قرارداد مربوط به موشکهای ساخت چین از نوع CM-302 در آستانه نهایی شدن است، هرچند هنوز تاریخی برای تحویل تعیین نشده است. این موشکهای مافوقصوت بردی حدود ۲۹۰ کیلومتر دارند و به گونهای طراحی شدهاند که با پرواز در ارتفاع پایین و سرعت بالا از سامانههای دفاعی کشتیها عبور کنند. به گفته دو کارشناس تسلیحاتی، استقرار این موشکها توان تهاجمی ایران را به طور قابل توجهی افزایش میدهد و تهدیدی برای نیروهای دریایی آمریکا در منطقه خواهد بود.
به ادعای این شش منبع، مذاکرات برای خرید این سامانههای موشکی که دستکم دو سال پیش آغاز شده بود، پس از جنگ ۱۲ روزه اسرائیل و ایران در ماه ژوئن شتاب چشمگیری گرفت. دو مقام امنیتی گفتند در حالی که مذاکرات تابستان گذشته وارد مراحل نهایی شد، مقامهای ارشد نظامی و دولتی ایران به چین سفر کردند.
تغییر کامل در قواعد بازی؟
به گفته دنی سیترینوویچ، افسر پیشین اطلاعاتی اسرائیل و پژوهشگر ارشد ایران در اندیشکده «مؤسسه مطالعات امنیت»: «اگر ایران به توانایی مافوقصوت برای حمله به کشتیها در منطقه دست پیدا کند، این یک تغییر کامل قواعد بازی است. رهگیری این موشکها بسیار دشوار است».
این موشکها در صورت تحویل، از پیشرفتهترین تجهیزات نظامی خواهند بود که چین به ایران منتقل میکند. تحریمهای تسلیحاتی سازمان ملل نخستین بار در سال ۲۰۰۶ علیه جمهوری اسلامی ایران اعمال شد. این تحریمها در سال ۲۰۱۵ در چارچوب توافق هستهای با آمریکا و متحدانش تعلیق شد و سپس سپتامبر گذشته دوباره برقرار شد.
تجمع نیروهای آمریکا در نزدیکی ایران
این فروش احتمالی نشاندهنده تعمیق روابط نظامی چین و ایران در مقطعی از افزایش تنشهای منطقهای است؛ موضوعی که تلاشهای آمریکا برای مهار برنامه موشکی ایران و محدود کردن فعالیتهای هستهای آن را پیچیدهتر میکند. همچنین این اقدام میتواند نشانهای از تمایل فزاینده چین برای ایفای نقشی فعالتر در منطقهای باشد که مدتها تحت سلطه قدرت نظامی آمریکا بوده است. چین، ایران و روسیه هر سال رزمایشهای مشترک دریایی برگزار میکنند.
سال گذشته نیز وزارت خزانهداری آمریکا چند نهاد چینی را به ادعای تأمین مواد شیمیایی اولیه برای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران جهت استفاده در برنامه موشکهای بالستیک تحریم کرد. چین این اتهامات را رد کرده و گفته از موارد ذکرشده در تحریمها بیاطلاع بوده و کنترلهای سختگیرانهای بر صادرات کالاهای دومنظوره اعمال میکند.
در ماه سپتامبر، زمانی که رئیسجمهور ایران برای حضور در رژه نظامی در پکن به چین سفر کرده بود، شی جینپینگ رئیسجمهور چین، به او گفت: «چین از ایران در حفاظت از حاکمیت، تمامیت ارضی و کرامت ملیاش حمایت میکند». چین به همراه روسیه و ایران در ۱۸ اکتبر در نامهای مشترک اعلام کردند تصمیم برای بازگرداندن تحریمها را نادرست میدانند.
میدان نبرد بزرگ؟
یکی از مقامهایی که از سوی دولت ایران درباره مذاکرات موشکی توجیه شده بود، گفت: «ایران به میدان نبردی میان آمریکا از یک سو و روسیه و چین از سوی دیگر تبدیل شده است.» این توافق احتمالی در حالی مطرح میشود که آمریکا ناوگانی گسترده را در فاصله حمله به ایران مستقر کرده است؛ از جمله ناو هواپیمابر یواساس آبراهام لینکلن و گروه رزمی آن. همچنین ناو یواساس جرالد آر. فورد و ناوهای همراهش نیز در حال حرکت به سوی منطقهاند. این دو ناو در مجموع ظرفیت حمل بیش از ۵ هزار نیروی نظامی و ۱۵۰ هواپیما را دارند.
به گفته پیتر ویزمن، پژوهشگر ارشد مؤسسه بینالمللی پژوهشهای صلح استکهلم، خرید CM-302 بهبود چشمگیری در زرادخانه ایران خواهد بود؛ زرادخانهای که در جنگ سال گذشته تضعیف شده است. شرکت دولتی شرکت صنایع هوافضای چین (CASIC) را به عنوان بهترین موشک ضدکشتی جهان معرفی میکند که قادر به غرق کردن ناو هواپیمابر یا ناوشکن است. این سامانه میتواند روی کشتیها، هواپیماها یا خودروهای زمینی متحرک نصب شود و توانایی هدف قرار دادن اهداف زمینی را نیز دارد.
این شش منبع همچنین گفتند ایران در حال مذاکره برای خرید سامانههای موشکی زمین به هوا از چین، موشکهای دوشپرتاب (MANPADS)، تسلیحات ضدبالستیک و حتی سلاحهای ضدماهوارهای است. چین در دهه ۱۹۸۰ از تأمینکنندگان اصلی تسلیحات ایران بود، اما انتقال گسترده سلاح در اواخر دهه ۱۹۹۰ تحت فشارهای بینالمللی کاهش یافت.