پیام سپاهان

آخرين مطالب

7 نکته دربارۀ «خودکشی اقلیمی» در فلات کهن ایران اجتماعي

7 نکته دربارۀ «خودکشی اقلیمی» در فلات کهن ایران
  بزرگنمايي:

پیام سپاهان -

پیام سپاهان


عصر ایران؛ امید خزانی - با فرونشست های دهشتناکی که هرروز در بخش هایی از ایران رخ می دهد و شکاف های ژرفی که در دشت های اصفهان و کاشان و قزوین و شیراز رخ داده است کمتر کسی باید تردید داشته باشد که امروز بزرگترین معضل ایران بی آبی حاد است، که کل حیات این فرهنگ کهن جهانی را تهدید می کند.
نظریه “ایران جامعه کوتاه مدت” دکترهمایون کاتوزیان استاد دانشگاه آکسفورد که طرفداران بی شماری دارد اتفاقا درحوزه مدیریت آبی کاملا منطبق برواقعیت است.
باید بپذیریم درحیطه کلان آن به ویژه در حوزه های مدیریتی و علی الخصوص حوزه آب نگاه کوتاه مدت مدیریتی به فجایع عظیم زیست محیطی منجر شده است. دقیقا همانگونه که دکتر کاتوزیان مطرح کرده ضرب المثل های “تا شش ماه دیگه کی زنده است کی مرده؟ “از این ستون تا اون ستون فرجه” مبنای مدیریت آب و خشکسالی بوده اند والا هیچ اقتصاد سلیمی دراقلیم خشک و کم باران ایران یک پنجم جمعیت شاغل اش را در بخش کشاورزی مشغول نمی داشت مگر درقالب” جامعه کوتاه مدت” نظریه دکتر کاتوزیان !‌
1. کشورهای دنیا همه موهبت های این دنیا را یکجا در خود ندارند. ایران ما همه درکنار مواهب بیشمار طبیعی و غیرطبیعی کشوری است با اقلیم خشک و کویری. نیاکان ما واقعیت های اقلیمی ایران را خوب درک کرده بودند و سازه های آبی شوشتر و مهندسی پیشرفته قنات های ایران نشانه این درک عمیق است.
متاسفانه ما بیش از 4 دهه است که همسایگان عرب مان را تخفیف و تحقیرکرده و می کنیم که حتی آب آشامیدنی و میوه های گوناگون را با پول نفت وارد می کنند وعرضه تولید ندارند! اینکه ما واقعیت های اقلیم خشک مان را نپذیرفته ایم و انواع میوه های آب بر را با پمپاژ آب از سفره های زیرمینی تولید کرده ایم و حتی برنج که محصول اقلیم های مرطوب و پرباران است را در نواحی خشک این خاک کهن تولید کرده ایم حاصل پرکاری ما و بی عرضگی همسایگان مان نیست.
آنها واقعیت های اقلیم شان را پذیرفته اند و ما آن را انکار کرده ایم. اکنون ما د ر انتظار پاسخ های بی تعارف طبیعت و گودال های عظیم نشسته ایم که هر لحظه بخش هایی از اصفهان خیال انگیز و کاشان رویایی را می بلعند و اما همسایگان عرب مان به مدد واقع بینی و البته بهره گیری از تکنولوژی روز دنیا میلیاردها متر مکعب آب اقیانوس را شیرین می کنند و انواع میوه ها و محصولات را با بازدهی بسیار بالا تولید می کنند و بر بی تدبیری ما طعنه ها می زنند!
مثال بارزش مگاپروژه منطقه کشت و صنعت عظیم الجوف عربستان است که بزرگترین مزرعه تولید زیتون و روغن زیتون در جهان به شمار می آید. آب حدود 20.000.000 درخت زیتون آن با شیرین کردن آب دریا تامین می شود و به تنهایی 15000 تن از نیاز سالانه 30.000 تنی روغن زیتون عربستان را تامین می کند!
2. ایران جزو معدود کشورهایی است که صنایع آب بر خود را با چشم بستن بر اقلیم خشک اش توسعه داده است. صنایع فولادی ایران در قلب مناطق کویری اصفهان وکرمان و خراسان و اراک کاشته شده اند!
حال آنکه کشورهایی نظیر ژاپن ، هند،‌ چین و کره جنوبی که قطب تولید و صادرات فولاد در دنیا هستند صتایع فولادی خود را بدون استثنا در مناطق ساحلی ایجاد کرده اند.
اسباب حیرت مضاعف است که در اوج بحران های بی آبی و خشکسالی در سبزوار کم آب و خشک صنایع فولادی ایجاد شده است! ‌صنایع کاشی و سرامیک ایران نیز در قلب استان های کویری اصفهان و یزد توسعه یافته اند که خود داستانی است پرآب چشم!‌ در غیاب سند ملی آب،‌ مدیران و نمایندگان این استانها توسعه استان خویش را به بهای ویرانی فلات کهن ایران خریداری کرده اند!‌
مدیران این استانها در چند دهه با چنان عطشی بر ایجاد صنایع آب بر و گسترش کشاورزی همت گمارده اند که گویی قرار بوده است اعلام استقلال کنند!
3. نگاه به سدسازی در دنیای مدرن با آنچه که در ایران در جریان است بسیار متفاوت است. عصر سد سازی تقریبا با توجه به آثار زیان بار زیست محیطی و روش های جایگزین تامین انرژی رو به افول گذاشته است.
فقط در ایالات متحده آمریکا در 30 سال گذشته 900 سد بزرگ جمع آوری شده اند. به طور متوسط هر سال 60 سد در آمریکا جمع آوری می شود. دراغلب مناطق ایران که سدهای متعددی ساخته شده اند سطح تبخیر آب پشت سدها چندین برابراستاندارد جهانی است. برخی کارشناسان ایرانی معتقدند رانت های موجود درتوسعه سدسازی مانع از تحول تصمیم گیری در این صنعت شده است!‌ یکی از دلایل فاجعه زیست محیطی خشک شدن دریاچه ارومیه سدهای متعددی است که در حوزه آبریز نگین فیروزه ای آذربایجان ساخته شده اند و تلاش ها برای احیای آن هنوز ثمری نداده است.
4. سهم کشاورزی در تولید ناخاص داخلی ایران حدود 6 درصد است. اما جای شگفتی است که حدود 20 درصد جمعیت شاغل ایران در بخش کشاورزی مشغول فعالیت اند. مقایسه این دو عدد نشان می دهد که ما با یک پنجم نیروی کار کشور حداکثر توانسته ایم یک پانزدهم به تولید ناخالص داخلی کمک کنیم و این به این معناست که ارزش افزوده تولید شده در این بخش ناچیز بوده و بهره وری آن بسیار پایین است.
البته اگر یارانه پرداختی به آب کشاورزی و زیان جبران ناپذیر فرونشست ها را در نظر بگیریم خسران بزرگی را متحمل شده ایم. سود محصولات کشاورزی اصفهان و کاشان به جیب دلالان میوه سرازیر شده است اما ترک های ناشی از نشست زمین دراطراف عمارت های زیبا و تاریخی آنها بر جان های ایران دوستان نشسته.
5. بحران آب در فلات ایران یک جنگ تمام عیار است که مدیریت آن خارج از توان یک یا دو وزارتخانه است. برای مدیریت و کنترل آن باید ستادی از نوع ستاد جنگ تشکیل شود که شبانه روزی تدبیر و تامل کنند.
در صورت تداوم پدیده فرونشست های زمین در مناطق مرکزی و جنوبی ایران، ‌دو سوم فلات ایران خالی از سکنه خواهد شد و بلایی بدتر از مهاجرت گسترده زمان جنگ در پی خواهد داشت. 200 دشت از 600 دشت اصلی ایران عملا از بین رفته است و 50 هزار سال طول می کشد که دشت های فرونشسته ترمیم شوند!
تهران با 30 سانتی متر فرونشست سالانه 20 برابر میانگین جهانی فرونشست زمین دارد . فرونشست ناشی از استفاده بیش از حد مجاز از سفره های زیرزمینی دشت های اصفهان و کاشان را به نقطه بی بازگشتی رسانده که کوچ هزاران نفر از مردم آن مناطق را موجب شده است. متمولان کاشان و اصفهان و شهرهای جنوبی در شمال ایران و ترکیه ملک خریداری می کنند که هشدار از سونامی گسترده ای دارد.
6. ما بسیار دیر به فکرسرمایه گذاری در تاسیسات آب شیرین کنی افتاده ایم. در دنیا حدود 16000 تاسیسات آب شیرین کن (Desalination Plants) وجود دارد در حالیکه این تاسیسات در ایران انگشت شمار است. عربستان سعودی با 27 مرکز عظیم شیرین سازی آب از کشورهای پیشرو درزمینه سرمایه گذاری دراین تاسیسات است و بزرگترین مرکز آب شیرین کن جهان با تکنولوژی سبز در الجوبیل عربستان است که ظرفیت تولید روزانه آن 1.3 میلیون متر مکعب است.
امارات نیز با 35 تاسیسات آب شیرین کن سرمایه گذاری زیادی در این زمینه انجام داده است و 99 درصد مصرف روزانه آب این کشور وابسته به این تاسیسات است. پروژه آب شیرین کنی خلیج فارس بسیار دیر شروع شده است و تا با حجم کنونی برداشت 30 درصد سالانه آب های زیرزمینی تکمیل آن در آینده نوش دارو بعد از مرگ سهراب خواهد بود مگر اینکه تداوم طرح های صنعتی موجود در بخش مرکزی فلات ایران منوط به تکمیل این پروژه شود!
7 7. 180 هزار هکتار زمین با چشم بستن بر واقعیت های اقلیمی در بالادست رودخانه زاینده رود زیر کشت رفته است و زندگی هزاران کشاورز به آن گره خورده است. االبه در مناطق زیادی این اتفاق رخ داده است. اکنون سرنوشت کشاورزان مناطق کویری به چاه های عمیق و سفره های زیر زمینی گره خورده است که شیره جان فلات ایران را می مکنند. خداوند این جهان دنیا را با قوانین علی و معلولی تدبیر کرده است. نمی شود که ما این قوانین را نادیده بگیریم و انتظار معجزه آسمانی داشته باشیم. در برخورد با آنها همان مدیریت کوتاه مدت "این ستون به آن ستون فرج است" اتخاذ شده است.
مدیران مناطق کویری باید به فکر اشتغال این کشاورزان در بخش هایی دیگر باشند و یا یارانه ای برای آنها تصویب کنند. حتی اگر راهکاری نباشد که قطعا هست؛ رواست که ما ایرانی ها تک تک این کشاورزان کویری را در خانه و کاشانه خود سهیم کنیم تا فلات کهن ایران بیش از این تخریب نشود!
سخن پایانی هم این که: هگل در کتاب عقل در تاریخ می گوید «هیچ عاملی مانند آب مردمان را با هم یگانه نمی‌کند زیرا کشورهای متمدن همواره سرزمین های واقع در حوزه رودخانه بوده اند». بنابراین یگانگی و انسجام مردم ایران زمین به آب گره خورده است.

لینک کوتاه:
https://www.payamesepahan.ir/Fa/News/325616/

نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield
مخاطبان عزیز به اطلاع می رساند: از این پس با های لایت کردن هر واژه ای در متن خبر می توانید از امکان جستجوی آن عبارت یا واژه در ویکی پدیا و نیز آرشیو این پایگاه بهره مند شوید. این امکان برای اولین بار در پایگاه های خبری - تحلیلی گروه رسانه ای آریا برای مخاطبان عزیز ارائه می شود. امیدواریم این تحول نو در جهت دانش افزایی خوانندگان مفید باشد.

ساير مطالب

72 درصد جمعیت مهاباد واکسن کرونا را تزریق کردند

چالش شهرداری اصفهان با آبیاری فضای سبز

ضرورت استقرار مترجمان زبان اشاره در مراکز درمانی

کوتاهی درباره آلودگی هوا قابل تعقیب است/ چالش خشک شدن ها ناگهانی

کشف 50 کیلوگرم مُرفین از کوله سه قاچاقچی

ناقوس خطر تشنگی اصفهان در روزهای سرد/ چالش به آب آشامیدنی رسید

کتابخانه سیار خانه‌داران کتاب‌خوان راه اندازی می‌شود

برای آبیاری فضای سبز شمال اصفهان مشکل داریم

6 مصدوم در تصادف هولناک اتوبان ذوب آهن

مهم‌ترین اخبار واحدهای دانشگاه آزاد اسلامی در 26مهرماه

5 هزار و 376 نفر در مهاباد موفق به اهدای خون شدند

چشم امید اصفهانی ها به آسمان برای باران/شاید باران بخشی از کم آبی نصف جهان را جبران کند

مردم باید نمود اصفهان، شهر عالمان و شهیدان را در تبلیغات محیط شهری ببینند

سازوکار اشتراک مسائل شهری اصفهان در قالب باشگاه شهر اندیشان ایجاد می‌شود

واکسیناسیون 60 درصدی دانش‌آموزان کاشان

کاهش پنج برابری ورزشکاران سازمان یافته اردستان

خشکی زاینده‌ رود تمدن اصفهان را تهدید می‌کند

بهشت پرندگان نیازمند حقابه ثابت است

هوای اصفهان ناسالم است

کمک بیش از 7 میلیارد ریالی به فرزندان ایتام و محسنین در مهاباد

ایجاد کلانتری‌های تمام هوشمند در دستورکار پلیس اصفهان

دانشگاه اصفهان نحوه حضوری شدن کلاس‌های درسی را اعلام کرد

چین اظهارات رئیس جمهوری آمریکا در مورد سین‌کیانگ را توطئه سیاسی خواند

کتابخانه‌های دیلم بازگشایی شد

121 معتاد متجاهر در مهاباد دستگیر شدند

آغاز عملیات اجرایی پروژه روشنایی میدان امام (ره)

نیمی از باغات محصول بِه استان اصفهان درگیر تنش آبی هستند

کلاس کنکور کجا برم؟

شهریاری: اختلافات دامنه‌دار در عقاید مذاهب و جهالت و خیانت دلیل مشکلات جهان اسلام است

«فناوری هسته‌ای در منطقه‌ غرب آسیا» رونمایی می‌شود

آزاد کردن 5 زندانی غیر عمد توسط فعالان اتاق بازرگانی

افزایش آمار برق‌گرفتگی و مسمومیت با قرص برنج در اصفهان

آمار کرونا کاشان 27 مهر؛ 1 فوتی و 30 بستری جدید

آمار کرونا اصفهان 27 مهر؛ 12 فوتی و 678 ابتلای جدید

جلوگیری از فک پلمب مشعل های مازوت سوز نیروگاه شهید منتظری اصفهان

مقتدایی: اجازه داده نشود با جان انسان ها در اصفهان بازی شود

دادفر: نایب قهرمانی تیم دو ومیدانی باشگاه ذوب آهن مایه افتخار است

اصفهان تا آخر پاییز به ایمنی در برابر کرونا می رسد

34 کیلومتر از راه‌های روستایی مهاباد آسفالت می‌شود

ساعت بازی تیم‌های فوتسال گیتی پسند با فردوس قم تغییر کرد

678 بیمار جدید مبتلا به کرونا در اصفهان شناسایی شدند/ فوت 17 نفر

فرماندار مهاباد: تفرقه خطرناک‌ترین سلاح دشمنان اسلام است

بستری 1457 بیمار مبتلا به کرونا در بیمارستان‌های اصفهان

برگزاری اردوی تیم ملی فوتبال بانوان/ سهم اصفهان با 7 ملی پوش

هشدار نماینده مردم شاهین‌شهر: بحران فرونشست در اصفهان به‌علت خشکی ‌زاینده‌رود است

مدارس «دستگرد» چشم انتظار معلم/آموزش و پرورش: مشکل را رفع می‌کنیم

پنج شهر در استان اصفهان بدون شهردار

217 کیلوگرم انواع مواد مخدر در مهاباد کشف شد

افزایش مسمومیت با قرص برنج در پنج ماهه اول سال در اصفهان

وزیر ورزش نگاه ویژه‌ای به نجف‌آباد داشته باشد