پیام سپاهان - اصفهان-مدیرکل مدیریت بحران استانداری اصفهان باهشدار نسبت به احتمال بازگشت پدیدهسوپر النینو پس از ۱۴۹ سال و تأثیر مستقیم آن بر اقلیم ایران، از پیشبینی افزایش ۳۰ تا ۴۰ درصدی بارشها خبر داد.
منصور شیشهفروش در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: دادههای جدید اقلیمی نشان میدهد اقیانوس آرام در حال ورود به فاز یک النینوی قوی در سال ۲۰۲۶ است و تحلیلها از تغییرات قابلتوجه در الگوهای بارش خاورمیانه و ایران خبر میدهند. به اعتقاد محققان، این پدیده میتواند الگوهای بارش و دما را در مقیاس جهانی دگرگون کند و برخی مدلها آن را در حد یک «سوپر النینو» ارزیابی میکنند.
مدیرکل مدیریت بحران استانداری اصفهان با تشریح ماهیت این نوسانات افزود: پدیدههای «النینو» و «لانینا» از مهمترین نوسانات طبیعی سامانه اقلیم زمین در اقیانوس آرام استوایی محسوب میشوند که طی دهههای اخیر نقش تعیینکنندهای در شکلگیری الگوهای آبوهوایی جهانی داشتهاند. النینو بهطور کلی به دورهای از گرمشدن غیرعادی دمای سطح آب در بخش مرکزی و شرقی اقیانوس آرام گفته میشود که میتواند با تغییر در گردش جوی، موجب جابهجایی سامانههای بارشی در مقیاس جهانی شود. در مقابل، لانینا به دورههای سردتر از حد نرمال در همین ناحیه اطلاق میشود که معمولاً اثرات معکوس در توزیع بارشها و دما دارد.
وی افزود: در تاریخ ثبت اقلیم زمین، رخدادهای موسوم به «سوپر النینو» بهعنوان نسخههای شدیدتر این پدیده شناخته میشوند؛ رویدادهایی که در آن افزایش دمای سطح اقیانوس در مناطق کلیدی به بیش از ۲ درجه سانتیگراد نسبت به میانگین بلندمدت میرسد و میتواند پیامدهایی گستردهتر از خشکسالی و سیلاب تا اختلال در تولید غذا و افزایش دمای میانگین جهانی به همراه داشته باشد. سوابق اقلیمی نشان میدهد رخدادهای بزرگ ۱۹۷۲–۷۳، ۱۹۸۲–۸۳، ۱۹۹۷–۹۸ و ۲۰۱۵–۲۰۱۶ از مهمترین نمونههای این پدیده در نیمقرن اخیر بودهاند که هرکدام با بحرانهای جدی در مناطق مختلف جهان از جمله آسیا، آفریقا و آمریکای جنوبی همراه شدند.
شیشهفروش تصریح کرد: در شرایط کنونی، دادههای مراکز معتبر اقلیمی نشان میدهد که سامانه اقیانوس آرام در حال گذار از فاز لانینای ضعیف به وضعیت خنثی و سپس احتمال شکلگیری یک النینوی قوی در سال ۲۰۲۶ است؛ پدیدهای که برخی مدلهای پیشبینی، آن را در حد یک «سوپر النینو» ارزیابی میکنند. بر اساس تحلیلهای اخیر، این وضعیت در بستری از گرمایش جهانی رخ میدهد؛ بهگونهای که دمای پایه زمین نسبت به اواخر قرن نوزدهم بیش از یک درجه افزایش یافته و همین موضوع میتواند شدت اثرات اقلیمی این رویداد را تشدید کند. در چنین شرایطی، انتظار میرود الگوهای بارش، تبخیر و جریانهای جوی در مقیاس نیمکرهای دچار تغییرات محسوس شوند؛ بهطوری که برخی مناطق جهان با خشکسالیهای شدید و برخی دیگر با بارشهای فراتر از نرمال مواجه شوند.
مدیرکل مدیریت بحران استانداری اصفهان با اشاره به وضعیت ایران گفت: ایران بهعنوان کشوری واقع در کمربند خشک و نیمهخشک خاورمیانه، بهطور مستقیم تحت تأثیر برهمکنش سامانههای مدیترانهای، جریان جت و دوقطبی اقیانوس هند قرار دارد و میتواند در دورههای قوی النینو، رفتار بارشی غیرمتعارفی را تجربه کند؛ رفتاری که همزمان ظرفیت ایجاد «ترسالیهای مقطعی» و افزایش خطر سیلابهای ناگهانی را دارد. بر اساس خروجی مدلهای جهانی، النینوی امسال میتواند در حد یک «سوپر النینو» ظاهر شود؛ بهگونهای که ناهنجاری دمای آب در بخش استوایی اقیانوس آرام در برخی مدلها بین ۳ تا ۳.۵ درجه سلسیوس برآورد شده است.
وی در پایان خاطرنشان کرد: همراستایی برخی شاخصهای اقلیمی از جمله QBO (امواج غربی) و MJO (نوسان جنوبی) و همچنین وضعیت خنثی شاخص IOD (اقیانوس هند)، احتمال بارشهای مناسب پاییزی را تقویت کرده است. بر این اساس، در ماههای مهر، آبان و آذر، بارشها در بخشهایی از استان بهویژه در مناطق غرب و نیمه جنوبی استان بین ۳۰ تا ۴۰ درصد بیش از نرمال پیشبینی میشود؛ شرایطی که میتواند منجر به افزایش روانآب و شکلگیری سیلابهای محلی شود.